Szukaj

narzędzia

Zabrze

Współrzędne: 50°18' N 18°47' E50.3 18.7833333 (Zabrze)

Zabrze


Herb Zabrza	Flaga Zabrza

Województwo

śląskie

Powiat

miasto na prawach powiatu

Gmina
- rodzaj

Zabrze
miejska

Założono

Małgorzata Mańka-Szulik
(e-mail)

Powierzchnia

80,47 km²

Położenie

50° 18' N
18° 47' E

Liczba mieszkańców (2006)
- liczba ludności
- gęstość
- aglomeracja

190 110
2363 os./km²
3 487 000 (GZW)

Strefa numeracyjna
(do 2005)

032

Kod pocztowy

od 41-800 do 41-820

Tablice rejestracyjne

Położenie na mapie Polski

Zabrze

TERC10
(TERYT)

247801 1

Miasta partnerskie

Essen

Hazleton

Kaliningrad

Lund

Opawa

Równe

Sangerhausen

Seclin

Sønderborg

Trnawa

Zahle

Urząd miejski³

ul. Powstańców Śląskich 5-7
41-800 Zabrze
tel. 032 373 33 00;
(e-mail)

Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Strona internetowa miasta

Zabrze (niem. Hindenburg od 1915 do 1945) - miasto na prawach powiatu w województwie śląskim.

W latach 1975-1998 miasto należało do województwa katowickiego.

[edytuj] Położenie

Położenie Zabrza w konurbacji śląskiej.

Miasto Zabrze jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w zachodniej części województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), na Wyżynie Katowickiej nad rzekami Kłodnicą i Bytomką, w dorzeczu Odry.

Miasto sąsiaduje z miastem Bytom, Gliwice i Ruda Śląska oraz powiatem gliwickim i tarnogórskim.

[edytuj] Demografia

Według danych z 31 marca 2008 ^[1], miasto miało 180 354 mieszkańców.

Zobacz wykaz na Wikiźródłach

W 1995 roku w Zabrzu odnotowano największą liczbę ludności - 205 tys. ludzi.

[edytuj] Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: :Kategoria:Dzielnice i osiedla Zabrza.

[edytuj] Dzielnice i osiedla

W dniu 22.09.2003 Rada miejska zadecydowała o nowym podziale administracyjnym miasta. Zabrze zostało podzielone na 13 dzielnic i 4 osiedla, które stanowią jednostki pomocnicze miasta.

[edytuj] Dzielnice

[edytuj] Osiedla mieszkaniowe

[edytuj] Historia

Zabrze - ulica Wolności

Zabrze - ulica Jagiellońska

Zabrze - aleja Bohaterów Monte Cassino

Zabrze - Poczta Główna

Zabrze - Wieża wyciągowa i budynek nadszybia szybu "Maciej" (zachodni szyb kopalni "Concordia")

Zabrze - KWK Sośnica-Makoszowy, Ruch Makoszowy

osady istniały tu przed najazdem Mongołów
1243 – pierwsza wzmianka o Biskupicach, osadzie na terenie dzisiejszego Zabrza
- 25 marca – księżna kaliska Viola wystawia dokument, w którym na rzecz biskupa wrocławskiego zrzeka się prawa poboru daniny i innych opłat ville [...] Biscupici dicitur cirka Bitom
1260 – przywileje, nadane biskupowi wrocławskiemu w 1243 r., rozszerzone zostały przez Władysława, księcia opolskiego i przyczyniły do zagęszczenia sieci osadniczej w rejonie Biskupic
1295-1305
- pierwsza wzmianka o Zabrzu (Sadbre czyli miejsce za debrami – zarośniętymi dołami z płynącym wśród wzgórz strumieniem); w dokumencie Rejestr Ujazdu części Liber fundationis episcopatus Wratislawiensis (Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), dokument wymienia wśród innych osad: Biskupice, Zaborze, Grzybowice
- sołtys tworzy osadę, chłopi wolni od podatków, tereny przydzielone osadnikom – po 60 łanów
1570 – właścicielem Zabrza został czeski szlachcic Szambor Dluhomil, który po zagarnięciu części ziemi chłopskiej założył alodium z drewnianym dworem.
1642 - nowym właścicielem został Aleksander Bielski, który na miejscu drewnianego zbudował murowany piętrowy dwór, stajnie, owczarnię, słodownię i gorzelnię.
1639 – w okresie wojny trzydziestoletniej w Zabrzu i Sośnicy wojska Mansfelda grabią żywność
1675 – kanclerz księstwa opolsko-raciborskiego, baron Jerzy Welczek (Wilczek) nabył dobra zabrzańskie. Działalność Welczka i jego następców (m.in. Bernharda III hrabiego von Praschma) przyczyniła się do rozwoju gospodarczego tych terenów. W Zabrzu powstał browar, młyny wodne, tartaki
1731 przy obecnej ul. Kondratowicza, istniała kolonia nazywana Zabrzer Hammer (Kuźnica)
1743 w ramach wprowadzania nowego podziału administracyjnego Śląska, został utworzony powiat bytomski W jego skład weszły: Biskupice, Grzybowice, Makoszowy, Mikulczyce, Rokitnica, Zaborze i Zabrze wraz z istniejącymi w tym czasie koloniami i przysiółkami
1749 - właścicielami Zabrza zostaje ród Duninów.
1771-1776 – właściciel części Zabrza Maciej Wilczek w trakcie kolonizacji fryderycjańskiej tworzy nowe osady wokół Zabrza: Maciejów, Dorota i Małe Zabrze; w pobliżu zabrzańskiego dworu powstała kolejna kolonia, nazywana początkowo Sand Kolonie (Kolonia Piaskowa) [bądź Schloss Kolonie (Kolonia Zamkowa)]. Z czasem uzyskała urzędową nazwę Klein Zabrze czyli Małe Zabrze. Jako ostatnią utworzono osadę Kończyce
1790 – na pograniczu dzielnic Zaborze i Pawłów Salomon Izaak z Brabancji odkrył łatwe w eksploatacji złoża węgla grubości 1 metra
1792-1822 – powstaje Kanał Kłodnicki
1793
- powstanie chłopskie
- według spisu z tego roku w Zabrzu istniały: majątek ziemski, kościół, szkoła, 34 chłopów, 6 ogrodników, 2 młyny, 32 pracowników najemnych – 305 mieszkańców; w Małym Zabrzu: kolonia 12 zagród z 31 mieszkańcami w Zaborzu: majątek ziemski, 15 chłopów, 7 ogrodników, 14 pracowników najemnych
1796 – pierwsza zabrzańska kopalnia państwowa Królowa Luiza, początek budowy 1790; na przełomie XIX i XX w. obszar pola górniczego kopalni wynosił 19 km², wydobywano 3 mln ton węgla rocznie, a zatrudnionych było ok. 8 tys. robotników
1797 – kopalnia Amalia, zlikwidowana na rzecz Concordii
1819-1830 budowa Kronprinzstrasse (Drogi Następcy Tronu) łączącej Królewską Hutę z Gliwicami. Na odcinku od Poremby do Maciejowa dała ona początek dzisiejszej ul. Wolności (najdłuższej ulicy w Europie – ponad 9 kilometrów)
1843 – kopalnia Concordia
1845
- 1 października uruchomiono odcinek linii kolejowej z Opola do Świętochłowic przez Gliwice i Zabrze – przedłużenie kolei mającej swój początek we Wrocławiu, jej ostatni odcinek kończący się w Mysłowicach, oddano do użytku rok później. Równocześnie oddano do użytku dworzec kolejowy wybudowany w polach Małego Zabrza, obecnie już nieistniejący.
1851 – ekspedycja poczty na trasie kolei górnośląskiej, ustanowienie urzędu listonosza, budowa huty Donnersmarcka
1852 – fabryka kotłów Koetza
- 17 stycznia władze rejencji opolskiej wydały pozwolenie na organizowanie w czwartki targów na terenie Starego Zabrza. W 1875 r. przeniesiono je w rejon placu Warszawskiego (dlatego nosił on nazwę Donnerstagmarktplatz – Plac Targów Czwartkowych)
1856 – założono pierwszy szpital
1857 – huta Redena
1859 – rozbudowa fabryki lin stalowych
1861 – Albert Borsig rozpoczął budowę wielkich pieców, stalowni i walcowni w Biskupicach.
1862 – wydobycie węgla w kopalni Hedwigswunsch
1864 – budowa fabryki szkła
1868 – Uruchomienie walcowni i kuźni w zakładach Borsiga.
- Budowa kopalni "Ludwigsglück" późniejszej kopalni Ludwik.
1871 – spis mieszkańców (Zabrze liczy 18 250) – Stare Zabrze 6228 mieszkańców, Małe Zabrze 4723 mieszkańców, Dorota 851 mieszkańców, Zaborze 6448 mieszkańców
1872 – Huta Donnersmarcków przekształca się w spółkę akcyjną.
Uruchomienie stalowni w zakładach Borsig.
Wybudowanie i uroczyste poświęcenie Dużej Synagogi.
1873 – utworzenie powiatu zabrskiego liczącego 2,21 mil kwadratowych z 38481 mieszkańcami. W Zabrzu jest 1117 domów.
1874 – od stycznia ukazuje się tygodnik "Zabrzer Kreiss Blatt", którego roczna opłata wynosi jednego talara
1875 – Próba uzyskania praw miejskich nie powiodła się.
1880 – Uruchomienie trzech pieców martenowskich o pojemności 18 t. każdy.
1884 – Uruchomiono koksownię "Jadwiga" w Biskupicach
1895
- 25 sierpnia przekazanie do użytku tramwaju parowego
1896 – powstanie Miejskiej Straży Pożarnej.
1897 – uruchomiono elektrownię.
1900 – Gimnazjum im. Królowej Luizy w Zaborzu
1900 – 1906 budowa drugiej państwowej kopalni "Delbrück" (od 1945 r. KWK "Makoszowy")
1905 – połączenie gmin Stare Zabrze, Małe Zabrze, Dorota w jedną gminę Zabrze liczącą 54 228 mieszkańców,
luty 1915 – po bitwie pod Tannenbergiem nazwę gminy Zabrze zmieniono na Hindenburg, by uczcić marszałka Paula von Hindenburga, dowódcę w zwycięskiej bitwie. Od 1918 Hindenburg O.S. dla odróżnienia od wschodniopruskiej gminy Hindenburg (dawniej Groß Friedrichsgraben I).
w koksowni Jadwiga wybudowano nową baterię koksowniczą, wieżę węglową, sortownię koksu i benzolownię.
1918
- październik - reaktywowane zostało Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół"
- październik - powstaje polska Straż Obywatelska
- grudzień - powstaje Związek Wojacki a następnie Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska
1919
- marzec - powstaje Towarzystwo Czytelni Ludowych kierowane przez ks. Stefana Szwajnocha
- marzec - powstaje Towarzystwo Polek
- marzec - kwiecień - pacyfikacja przez Grenzschutz polskich strajków (zabici i ranni)
- kwiecień - powstaje kierowane przez Józefa Gołąbka Towarzystwo Oświaty na Górnym Śląsku im. św. Jacka
- 16 do 26 sierpnia – walki I powstania śląskiego
- październik - polska lista zdobywa w wyborach komunalnych 21 z 36 mandatów
1920 – przybycie żołnierzy francuskich
- 23 maja do 16 czerwca – polski strajk szkolny
- 14 lipca - napad nacjonalistów niemieckich na artystów Opery Warszawskiej
- 19 do 25 sierpnia walki II powstania śląskiego
- sierpień - powstaje Chór Męski "Moniuszko"
- Zakłady Borsiga przekształcone zostały w spółkę akcyjną Borsigwerk
- listopad - powstaje Towarzystwo Śpiewu "Chopin"
1920
- maj - powstaje Towarzystwo Sportowe "Hart"
1921
- 20 marca – plebiscyt
- 2 maja - zdobycie przez polską Policję Górnego Śląska kopalni Zabrze
- do 4 maja - opanowanie przez powstańców w III powstaniu śląskim prawie całego miasta, a następnie opuszczenie śródmieścia na prośbę wojsk francuskich
- 26-30 maja - prowokowanie przez Niemców walk ulicznych
- 5 lipca zakończenie III powstania.
1922
- 1 października – nadanie praw miejskich
1922-1939 – teren miasta podzielony na mocy plebiscytu – Kończyce, Pawłów i Makoszowy znajdowały się w Polsce, a inne gminy w Republice Weimarskiej
1924 – Budowa stadionu sportowego przy ul. Zamkowej w Biskupicach (obecnie Gwarek Zabrze)
1 stycznia 1927 - utworzenie powiatu miejskiego z większej częsci powiatu zabrskiego
1935 - przebudowa placu Wolności
1938 - Noc kryształowa, spalenie Dużej Synagogi, zdemolowano sklepy żydowskie i aresztowano około 350 Żydów.
II wojna światowa – hitlerowcy utworzyli w Zabrzu filię obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu i obozy dla jeńców wojennych
1945
- 24 stycznia – wkroczenie Armii Czerwonej
- 19 marca – przejęcie administracji przez Polskę
1946
- 19 maja - przywrócenie nazwy sprzed 1915 r.
1948
- 14 grudnia – powstanie Klubu Sportowego Górnik Zabrze
1950
- 7 stycznia - powstanie pierwszego Państwowego Szpitala Klinicznego.
1951
- 17 marca – włączono w granice Zabrza: Grzybowice, Mikulczyce, Rokitnica, Kończyce, Makoszowy, Pawłów.
1954 – włączenie w granice Zabrza osiedla Helenka
1956
- 2 grudnia – ukazał się pierwszy numer gazety miejskiej Głos Zabrza.
1959 – otwarcie Domu Muzyki i Tańca.
1961 - Zabrze zwiedził przejazdem major kosmonauta Jurij Gagarin
1967 - Podczas oficjalnej wizyty w Polsce gościł w Zabrzu prezydent Republiki Francuskiej generał Charles de Gaulle
1970-1975 – budowa osiedla Skłodowskiej – Curie.
1971
- 23 marca katastrofa w kopalni "Mikulczyce - Rokitnica" w Rokitnicy. Zawał na poziomie 780 metrów przysypał 19 górników, przeżył tylko jeden – Alojzy Piontek.
1976 – otwarcie Hali Widowiskowo – Sportowej przy ul.Matejki
1982 – gazeta Głos Zabrza zmienia nazwę na Głos Zabrza i Rudy Śląskiej
1985 – listopad – pierwszy w Polsce udany przeszczep serca pod kierunkiem prof. Religi.
1986 – 1991 – budowa osiedla im. Mikołaja Kopernika.
1996 – ustanowienie św. Kamila patronem miasta.
1998
- uruchomienie oczyszczalni ścieków "Śródmieście".
- otwarcie Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej.
2002
- 19 października - otwarcie estakady drogowej nad parkiem im. Poległych Bohaterów.
2005
- 25 stycznia - otwarcie fragmentu autostrady A4 biegnącej przez dzielnice Kończyce i Makoszowy, z węzłem "Wspólna" w Kończycach (na granicy z Rudą Śląską)
- 10 marca – spalił się zabytkowy budynek młyna przy skrzyżowaniu ul. Wolności i Brysza.
- 1 lipca - połączenie KWK "Makoszowy" z KWK "Sośnica" w Gliwicach w dwuruchowy zakład KWK "Sośnica-Makoszowy".

[edytuj] Zabytki

Zabrze - Wieża ciśnień przy ulicy Zamoyskiego

Zabrze - Wieża ciśnień Szpitala Klinicznego przy ulicy 3 Maja

W Zabrzu znajduje się wiele zabytkowych obiektów (głównie z przełomu XIX i XX wieku), takich jak zabytkowe kamienice w centrum miasta, osiedla robotnicze, obiekty sakralne itp.

[edytuj] Obiekty poprzemysłowe

Wieża ciśnień przy ul. Zamoyskiego 1a z 1909 r., o wysokości 46 m, wniesiona w stylu ekspresjonistycznym
Wieża ciśnień huty Donnersmarcka z 1871 r., z elementami neogotyku
Wieża wyciągowa i budynek nadszybia szybu "Maciej" z około 1910 r.
Zabudowa kopalni "Królowa Luiza" przy ul. Wolności 402 z drugiej połowy XIX w.
Zabudowa kopalni "Guido" (oraz wyrobiska podziemne) przy ul. 3 Maja 91 z drugiej połowy XIX w. i początku XX w.

[edytuj] Robotnicze osiedla mieszkaniowe

Kolonia robotnicza Borsigwerke w dzielnicy Biskupice, wzniesiona w latach 1863-1871
Kolonia patronacka Ballestrema, w dzielnicy Rokitnica, wzniesiona w latach 1905-1913
Kolonia patronacka Huty Zabrze w dzielnicy Mała Zabrze, wzniesiona w latach 1903-1922
Kolonia robotnicza na ul. Poległych Górników przy secesyjnej Kopalni Mikulczyce
Osiedle dla robotników spółki "Preussag" w dzielnicy Zaborze , wzniesione w latach 1926-1927

[edytuj] Obiekty użyteczności publicznej

Hotel Admiralspalast przy ul. Wolności 305 z lat 1924-1928, wzniesiony w stylu modernistycznym
Budynek Muzeum Górnictwa Węglowego przy ul. 3 Maja 19, wzniesiony w latach 1874-1875
Gmach Sądu Rejonowego (oraz więzienie) przy ul. 3 Maja 21, wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku i rozbudowany w 1907 r.
Zespół zabudowy Szpitala Klinicznego Śląskiej Akademii Medycznej z drugiej połowy XIX wieku oraz lat 1900-1905 z charakterystyczną wieżą ciśnień z 1904 r.
Budynek Poczty Głównej przy pl. Dworcowym 1, wzniesiony w latach 1909-1911 w stylu neogotyckim
Ratusz gminny w Mikulczycach przy ul. Tarnopolskiej 80, wzniesiony w 1902 r.

[edytuj] Budynki mieszkalne

Dwór z przełomu XVIII i XIX wieku w dzielnicy Mikulczyce
Kamienica "pod orłem" z 1912 r. przy ul. Dworcowej 9
„Stalowy dom” przy ul. Cmentarnej, wzniesiony w 1927 r. w nowatorskiej technologii prefabrykatów stalowych

[edytuj] Obiekty sakralne

Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła przy ul. Wolnośći 196, wzniesiony w latach 1863-1866 w stylu neoromańskim
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela przy ul. Bytomskiej 37, wzniesiony w latach 1853-1858 w stylu neogotyckim, znajduje się tam krypta z ciałami niektórych członków śląskiego rodu Bellestremów^[2]
Kościół pw. św. Anny przy ul. 3 Maja 18, wzniesiony w latach 1897-1900 w stylu neoromańskim
Kościół pw. św. Jadwigi przy ul. Wolności 504, drewniany z 1929 r.
Kaplica Najświętszej Marii Panny przy ul. Rolnika, wzniesiona w 1870 r., o cechach neogotyckich

[edytuj] Cmentarze

Cmentarz żydowski

Cmentarz żydowski przy ul. Cmentarnej z XIX wieku
Cmentarz ewangelicki przy ul. Okrzei

[edytuj] Inne obiekty

Ruiny spichlerza z XVII w. przy ul. Trębackiej w dzielnicy Biskupice

[edytuj] Muzea

Muzea:

Muzeum Miejskie - pl. Krakowski 9
Muzeum Górnictwa Węglowego - ul. 3 Maja 19

Skanseny:

Skansen górniczy "Królowa Luiza" - ul. Wolności 410
Skansen podziemny "Guido" - ul. 3 Maja 91

[edytuj] Parafie i kościoły

Zabrze - Kościół św. Józefa

Zabrze - Ewangelicki Kościół Pokoju

[edytuj] Katolicyzm

Kościół Rzymskokatolicki

Diecezja gliwicka

Parafia św. Andrzeja Apostoła, ul. Wolności 196
Parafia św. Anny, ul. 3 Maja 18
Parafia św. Antoniego, ul. Rymera 16
Parafia Ducha Świętego, ul. Ks. Tomeczka 1
Parafia św. Franciszka z Asyżu, ul. Wolności 446
Parafia św. Jadwigi, ul. Wolności 504
Parafia św. Jana Chrzciciela, ul. Bytomska 37
Parafia św. Józefa, ul. Roosevelta 104
Parafia św. Kamila, ul. Dubiela 10
Parafia Krzyża Świętego, ul. Jaskółcza 37
Parafia św. Macieja Apostoła, ul. Kondratowicza 15a
Parafia Matki Boskiej Różańcowej, ul. Szczecińska 27
Parafia Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła, ul. Jordana 84
Parafia Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny, ul. Franciszkańska 1
Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa, ul. Kard. Wyszyńskiego 14
Parafia św. Teresy od Dzieciątka Jezus, ul. św. Teresy 2
Parafia św. Wawrzyńca, ul. Mariacka 1
Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, ul. Bytomska 68
Parafia św. Wojciecha, ul. Heweliusza 4

Archidiecezja katowicka

Parafia Bożego Ciała, ul. Olsztyńska 7
Parafia św. Jana i Pawła Męczenników, ul. Szymały 3
Parafia św. Pawła Apostoła, ul. Gen. Sikorskiego 67b

[edytuj] Protestantyzm

Kościół Ewangelicko-Augsburski

Kościół Pokoju, ul. Klimasa 3

Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa

Zbór w Zabrzu, ul. Sienkiewicza 30

Kościół Chrześcijan Baptystów

Zbór w Zabrzu, ul. Zygmunta Augusta 5

Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Zbór Zabrze–Helenka, ul. Wawrzyńska

[edytuj] Edukacja

Szkoła podstawowa nr 36, dawna szkoła dla dziewcząt

Wydział Organizacji i Zarządzania Politechniki Śląskiej (budynek A)

W Zabrzu znajdują się liczne placówki oświatowe:

Przedszkola:

Przedszkola - publiczne 38

Szkoły podstawowe:

Szkoły podstawowe - publiczne 29

Gimnazja:

Gimnazja - publiczne 19

Licea ogólnokształcące:

Licea ogólnokształcące - publiczne 9

Szkoły policealne:

Policealne Studium Zawodowe Zabrzańskiego Centrum Kształcenia Ogólnego i Zawodowego
Policealne Studium Zawodowe Zespołu Szkół Ekonomiczno-Usługowych
Policealne Studium Zawodowe Zespołu Szkół Spożywczych
Policealna Szkoła eCollege
Szkoła Policealna Województwa Śląskiego w Zabrzu

Szkoły zawodowe:

Szkoły zawodowe - publiczne 6
Medyczne Studium Zawodowe nr 1 im. prof. A. Cieszyńskiego
Medyczne Studium Zawodowe nr 2
Szkoła zawodowa - publiczna nr. 4, ul.Zamkowa 2

Szkoły wyższe:

Śląski Uniwersytet Medyczny - Wydział Lekarski i Oddział Stomatologiczny
Politechnika Śląska - Wydział Organizacji i Zarządzania
Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych - (pod opieką naukową Uniwersytetu Śląskiego) - Wydział Filologiczny
Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego - Wydział Zamiejscowy w Zabrzu

Inne placówki:

Liceum Plastyczne i Ogólnokształcąca Szkoła Sztuk Pięknych (jako Zespół Szkół nr 18)
Państwowa Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. St. Moniuszki - Szkoła publiczna
NCKU Wszechnica Zabrzańska - Uniwersytet Otwarty i Centrum Kształcenia Ustawicznego

W mieście znajdują się również placówki oświatowe innego typu takie jak: szkoły sportowe, szkoły nauki języków obcych, centra kultury, itp.

[edytuj] Kultura i rozrywka

Zabrze - Teatr Nowy im. Gustawa Morcinka

Zabrze - Budynek Filharmonii Zabrzańskiej

Teatry:

Teatr Nowy im. Gustawa Morcinka - pl. Teatralny 1
Dom Muzyki i Tańca - ul. gen. de Gaulle'a 17

Kina:

Multikino (13 sal) - ul. Gdańska 18
Roma - ul. Padlewskiego 4

Domy kultury:

Miejski Ośrodek Kultury - ul. 3 Maja 91a

Kluby:

CK Wiatrak - Niezależne Centrum Kultury - ul. Wolności 395
Klub Muzyczny Bohema - pl. Teatralny 1
Klub Muzyczny Esencja - ul. Brysza 6
Klub Muzyczny Jazz - ul. Gdańska
Klub Muzyczny OffSide - ul. Wolności 282
Klub Muzyczny VIP - ul. 3 Maja 32

Inne placówki:

Filharmonia Zabrzańska - ul. Wolności 325
Miejska Biblioteka Publiczna im. Jerzego Fusieckiego - ul. ks. Londzina 3

Poza tym w mieście znajdują się również galerie, miejsca wystaw, itp.

[edytuj] Rekreacja

Parki:

Park leśny im. Powstańców Śląskich
Park leśny im. gen. Karola Świerczewskiego
Park im. Poległych Bohaterów
Park im. Tadeusza Kościuszki
Park Hutniczy
Park Rodzinny
Park im. Jana Pawła II

Kąpieliska:

Miejski Zakład Kąpielowy - pl. Krakowski 10
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji - Kąpielisko Leśne - ul. Srebrna 10

Inne:

Miejski Ogród Botaniczny - ul. Piłsudskiego 60

[edytuj] Turystyka

Przez Zabrze przebiegają szlaki turystyczne:

Znakowane:

Pozostałe:

- Szlak Zabytków Techniki

[edytuj] Sport

Zobacz więcej w osobnym artykule: :Kategoria:Sport w Zabrzu.

Górnik Zabrze
Gwarek Zabrze
Walka Zabrze
Stal Zabrze
Sparta Zabrze
Gazobudowa Zabrze - klub piłkarski grający obecnie w klasie okręgowej, grupie IV katowickiej.

Klub powstał w 1956 w Bytomiu pod nazwą "Lechia". W 1958 roku klub przeniósł siedzibę do Zabrza i zmienił nazwę na Klub Sportowy "Gazobudowa" a następnie został włączony w rozgrywkach piłkarskich do klasy "C". Pierwsze mecze rozgrywane były na boisku "Linodrutu", a następne na stadionie przy ul. Hagera w Zabrzu.

Społem Zabrze - klub piłkarski grający obecnie w A-klasie
MKS Zaborze - Młodzieżowy Klub Sportowy
KKS Zabrze - II-ligowy klub piłki nożnej kobiet
MKS Zabrze Koszykówka Młodzieżowa
Studio Tańca "SZOK"
Zespół Taneczny "MAK"
KS NMC POWEN Zabrze I ligowy zespół piłki ręcznej

[edytuj] Centra Handlowe

Centrum Handlowe Platan.

Centra Handlowe:

M1 Zabrze - ul. Plutonowego Szkubacza 1 (Real, Praktiker, Media Markt, H&M, Smyk, Empik, Jysk, Charles Vogele, New Yorker, Deichmann, CCC)
Platan - pl. Teatralny 12 (Real, Go Sport, Carry, Deichmann)
Park Handlowy niedaleko centrum handlowe Platan (planach/budowie) projektant Mayland

Hipermarkety:

Kaufland - al. Korfantego
Real - ul. Plut. R. Szkubacza, Pl. Teatralny

Supermarkety:

Tesco - ul. Piłsudskiego
Carrefour Express - ul. de Gaulle'a 75, ul. Janika 11, ul. Chopina 28, ul. Franciszkańska 18
Lidl - ul. Roosevelta, ul. Wolności
Biedronka - ul. Szczęść Boże, ul. Krakowska, ul. Klonowa
Albert - ul. Jordana 86, ul. Pośpiecha 22, ul. Olchowa 15, ul. Roosvelta 46

Hurtownie: