Wykaz terminów i skrótów stosowanych w nomenklaturze biologicznej

Wykaz terminów i skrótów stosowanych w nomenklaturze biologicznej

Większość wymienionych terminów pochodzi z języka łacińskiego, jeśli jest inaczej zostało to zaznaczone w tekście.
Sortowanie alfabetyczne przyciskami w nagłówkach kolumn

Termin	Skrót	Znaczenie
aberratio		dawniej odmiana w zoologii, obecnie termin nie jest stosowany
ad interim	ad int.	tymczasowo, chwilowo
ad libitum	ad lib.	w dowolnej ilości, bez ograniczeń
advena	adv.	obcy, introdukowany
affinis	aff.	bliski, pokrewny
aggregatum	aggr.	gatunek zbiorowy
alii	al.	inni
alliancia (łac.), alliance (ang.)	All.	związek
apud	ap.	u
associatio (łac.) assotiation (ang.)	Ass.	zespół (np. zespół roślinności)
association group (ang.)	AssGr.	grupa zespołów
auctor, auctores	auct.	autor, autorzy - jeden, kilku lub więcej autorów bez wyszczególnienia nazwisk
auctores europaei	auct. europ.	autorzy europejscy
auctores plurales	auct. plur.	liczni autorzy
auctores polonici	auct. polon.	autorzy polscy
characteristic (ang.)	Ch	(takson) charakterystyczny (np. gatunek charakterystyczny)
characteristic ... (ang.)	ChAss., ChAll., ChO., ChCl.	gatunki charakterystyczne dla syntaksonu (zespołu, związku, rzędu, klasy)
characteristic species combination (ang.)	ChSC	charakterystyczna kombinacja gatunków
classis (w botanice)	Cl.	klasa (ranga taksonomiczna i syntakson)
classis (w zoologii)		gromada
collectiva, collectivus, collectivum	coll.	takson zbiorowy (najczęściej w sensie gatunek zbiorowy)
collector	coll. (przed nazwiskiem)	zbieracz
combinatio	comb.	kombinacja, połączenie (cech taksonomicznych)
combinatio et status nova	comb. et stat. nov.	nowa kombinacja i zmiana statusu taksonu
combinatio illegitima	comb. illeg.	kombinacja nieuprawniona, nieważna
combinatio invalida	comb. inval.	kombinacja nieważna
combinatio nova	comb. nova	nowe połączenie (cech)
combinatio nuda	comb. nud.	kombinacja "goła", zastosowana bez opisu lub uzasadnienia
combinatio revivisco	comb. rev.
companions (ang.)	Comp.	gatunki towarzyszące
confer, confirma, confirmae, conformis	cf., cfr.	porównaj z ..., odpowiadający, podobny
convarietas	convar.	grupa odmian
correxit	corr.	poprawił
cultivar	cv.	kultywar (odmiana uprawna) - oznaczenie skrótem obecnie jest nieprawidłowe
cultivatus, culturae, cultus	cult.	uprawiany, uprawy
descriptio	descr.	opis
descriptio nova	descr. nov.	nowy opis
detectio, determinatio, detexit, determinavit	det.	oznaczony przez ...
diagnosis	diagn.	diagnoza (taksonomiczna)
differentia	diff.	różnica, również w znaczeniu "różny"
differential species (ang.)	D.	gatunki wyróżniające syntakson
diversus	div.	różny
divisio		gromada (w botanice)
emendavit, emendatus	em., emend.	poprawił, uzupełnił (autor), poprawiony (opis taksonu)
et		i
et alii	et al.	i inni
ex		razem z
ex parte	e.p.	częściowo, w części
ex situ		poza stanowiskiem naturalnym
exampli gratia	e.g.	na przykład
exclusa specie	excl. spec., excl. sp.
exclusa varietate. exclusis varietatibus	excl. var.
exclusis speciminibus	excl. specim.
exclusive (ang.)	excl.	oprócz, wyłączając
excluso genere	excl. gen.
familia	fam.	rodzina
fasciculus	fasc.	fascykuł, plik, wiązka
fidelity (ang.)	Fi.	wierność
filius	f., fil.	syn (dla odróżnienia dwóch autorów, ojca i syna)
flore pleno	fl. pl.	o kwiatach pełnych
flos	fl.	kwiat
foederatio		związek (dawne określenie)
folium	fol.	liść
forma	f., fo., for.	forma
fragmenta	fragm.	części, częściowo, wykształcony fragmentarycznie
fructus	fr.	owoc
genus	gen.	rodzaj
genus novum	gen. nov.	nowy rodzaj
grex		ranga wewnątrzgatunkowa dawniej stosowana
herbarium	hb., herb.	zielnik
hoc est	h. e.	to jest
hoc loco	h. l.	w tym miejscu, tutaj
holotype (ang.)	holo	holotyp
homonim	hom.	identyczna nazwa oznaczająca jednak inny takson
hortorum	hort.	ogrodowy (lub hortulanorum = według ogrodników) - dotyczy zwykle nazw niewłaściwych taksonomicznie
hybrida	hybr.	hybryda, mieszaniec, takson pochodzenia mieszańcowego
ibidem	ib.	to samo źródło, w tym samym miejscu (dotyczy publikacji)
in		w
in litteris	in litt.	w korespodencji, na podstawie korespodencji
in observatio	in obs.	podczas obserwacji
in situ		na stanowisku naturalnym (w naturze)
incertae sedis		o niejasnej pozycji taksonomicznej
inclusive (ang.)	incl.	włącznie
indeterminans	indet.	nieoznaczony
ineditus	ined.	(jeszcze) nie opublikowany
isotype (ang.)	iso	izotyp
junior	jun., jr.	młodszy (dla odróżnienia dwóch autorów, ojca i syna)
juvenilis, juvenalis	juv., jv.	juwenilny, młodociany
lectotype (ang.)	lecto	lektotyp
legit	leg.	zebrany przez ...
loco citato	loc. cit.	cytowany w tej samej publikacji
loco non notato	loc. n. n.	w miejscu (stanowisku) nie podanym, nie zaznaczonym
locus classicus	loc. class.	stanowisko klasyczne
modificatio	mod.	modyfikacja
morpha		odmiana
mutatis	mut.	zmieniony
mutatis characteribus	mut. char.
nec		a nie
nomen^[1], nomina^[2]	n., nom.	nazwa, nazwy
nomen abortium	nom. abort.	nazwa "poroniona", nadmierna, zbyteczna, zwykle nadana taksonom już ważnie opisanym
nomen alternativum	nom. alt., nom. altern.	nazwa alternatywna, zastępcza
nomen ambiguum	nom. ambig.	nazwa dwuznaczna
nomina ambigua rejicienda	nom. ambig. rejic.	nazwy dwuznaczne, które należy odrzucić
nomen confusum	nom. conf., nom. confus.	nazwa sporna, dwuznaczna, niejednoznacznie identyfikująca takson
nomen conservandum	nom. cons., nom. conserv.	nazwa zachowana
nomen conservatum
nomen delendum	nom. delend.	nazwa, której ważność została zniesiona, skasowana
nomen descriptum	nom. descr.	nazwa opisowa
nomen dubium	nom. dub.	nazwa wątpliwa
nomen erratum	nom. err.	nazwa błędna
nomen et status novus	nom. et stat. nov.	nazwa i status (pozycja) nowy
nomen genericum	nom. gen.	nazwa rodzajowa
nomen illegitimum	nom. illeg., nom. illegit.	nazwa nieprawomocna
nomen invalidum	nom. inv.	nazwa niepoprawnie (nieważnie) opublikowana
nomen inversum	nom. inv.	nazwa odwrócona
nomen legitimum	nom. leg.	nazwa uprawniona, poprawna, ważnie opublikowana
nomen mutatum	nom. mut.	nazwa zmieniona
nomen novum	n. n., nom. nov.	nazwa nowa
nomen nudum	nom. nud.	naga nazwa
nomen oblitum	nom. oblit.	nazwa zapomniana
nomen obscurum	nom. obsc.	nazwa niejasna, niezrozumiała
nomen praeoccupatum		nazwa zajęta
nomen propositum	nom. propos.	nazwa zaproponowana
nomen protectum		nazwa obowiązująca
nomen provisorium	n. p., nom. prov., nom. provis.	nazwa prowizoryczna, tymczasowa
nomen rejiciendum	nom. rej., nom. rejic.	nazwa odrzucona
nomen restituendum	nom. restit.	nazwa przywrócona, odnowiona
nomen seminudum	nom. seminud.
nomen solum	nom. sol.
nomen specificum	nom. spec.	nazwa gatunkowa
nomen superfluum	nom. superfl.	nazwa zbędna, zbyteczna, niepotrzebna
nomen tantum	nom. tant.	tylko nazwa
nomen tentativum	nom. tentat.	nazwa próbna
nomen triviale	nom. triv.	nazwa zwyczajna, pospolita, popularna
nomen usitatum	nom. usitat.	nazwa zwykła, błaha
non	n.	nie
novus, novum?	n.	nowy
notho		nieprawdziwy
nothomorpha	nm., nothomor.	notomorfa (odmiana mieszańcowa)
nothosubspecies	nothossp., nothosubsp., nssp.	podgatunek mieszańcowego pochodzenia
nothovarietas	nothovar., nvar.	odmiana pochodzenia mieszańcowego
nudus	n.	nagi, "goły" (nazwa)
ordo	O., Ord.	rząd
orthographia conservanda	orth. cons.
pagina	p.	strona (w notach bibliograficznych)
paginae	pp.	strony (w notach bibliograficznych)
phyllum		typ
planta	pl.	roślina
pro	p.	jako, np. p. syn. = jako synonim
pro genere	p. gen.	jako rodzaj
pro hybride	p. hybr.	jako mieszaniec
pro maxima parte	p. max. p.	większość, po większej części
pro minima parte	p. min. p.	mniejszość, w mniejszej części
pro parte	p. p.	po części, częściowo
prope	pr.	u, przy, w pobliżu, blisko
provisorius	prov.	prowizoryczny
quod est	q. e.
quod vide	q. v.
regnum		królestwo
revisio, revidere	rev.
sectio	sec., sect.	sekcja
secundum	sec.	według, stosownie do
sensu	sens.	w znaczeniu
sensu amplificato	s. ampl., sens. amplo.	w znaczeniu rozszerzonym
sensu amplo	s. ampl.
sensu latiore		w szerszym znaczeniu
sensu latissimo		w najszerszym znaczeniu
sensu lato	s. l.	w szerokim znaczeniu
sensu strictiore		w węższym znaczeniu
sensu strictissimo		w najwęższym znaczeniu
sensu stricto	s. s., s. str.	w ścisłym, wąskim znaczeniu
sequens	sq.	następny, następujący
sine combinatione	sine comb.	bez połączenia, kombinacji
sine descriptione	s. descr.	bez opisu
sine designatio typus	sine design. typ.	bez typu, brak określenia typu
sine icone	sine ic.	bez ilustracji, rysunku
sine indicatione	sine indic.	bez oznaczenia
?	sine lat. diagn.	bez diagnozy (taksonu) w języku łacińskim
sine loco	s. loc.	bez stanowiska
sine numero	s. n.
sine typo	sine typ.	bez określenia typu
species^[1]	sp.	gatunek, skrót umieszczony po nazwie rodzajowej oznacza jakiś (nieokreślony) gatunek z danego rodzaju
species^[2]	spp.	gatunki (l. mn.), skrót umieszczony po nazwie rodzajowej oznacza wszystkie lub różne gatunki z danego rodzaju
species affinis	sp. aff.	gatunek spokrewniony
species diversae	sp. div.	różne gatunki
species indeterminata	sp. ind., sp. indet.
species inquirendum
species nova (novum)	sp. nov.	nowy gatunek
status	stat.	status, ranga taksonomiczna
status illegitimus	stat. illeg.	status, ranga nieuprawniona
status novus	stat. nov.	nowy status, ranga
stability (ang.)	S.	stałość
status novus	stat. nov.	nowa ranga taksonomiczna
sub		pod
suballiancia	Suball., SAll.	podzwiązek
subassociatio	Subass., SAss.	podzespół
subclassis	Subcl., SCl.	podklasa
subfamilia	subfam.	podrodzina
subfoederatio		podzwiązek (dawne określenie)
subforma	subfor., subf., subfo., sfor.	podforma
subgenus	subg., subgen.	podrodzaj
subordo	Subord., SO.	podrząd
subsectio	subsec.	podsekcja
subseries (ang.)	subser.	podseria
subspecies^[1]	subsp., ssp.	podgatunek
subspecies^[2]	subspp.	podgatunki
subspecies nova	subsp. nov.	nowy podgatunek
subvarietas	subvar., svar., sv.	pododmiana
superregnum		nadkrólestwo
synonymum	syn., synon.	synonim
synonymum novum	syn. nov.	nowy synonim
tribus	trib.	plemię
typi designatio	typ. des.	typ wyznaczony
typicum		typowy
typo excluso	typo excl.
typus conservandus	typ. cons.	typ, który ma być zachowany
varietas	v., var.	odmiana botaniczna
varietates	varr.	odmiany