Wikipedysta:Abriza/brudnopis

Piotr Aureoli (ur. w 1280 w Toulouse (lub Verberie-sur-Oise); zm. 10 stycznia 1322) - francuski teolog i filozof

Spis treści

[edytuj] Życie

Piotr Aureoli (Doctorcurialis) urodził się niedaleko miejscowości Cahors. Wstąpił do zakonu franciszkanów, ukończył Studium Generalne, następnie do roku 1312 kontynuował naukę na Wydziale Teologii Uniwersytetu Paryskiego. W latach 1312 – 1316 prowadził w Bolonii i Tuluzie wykłady komentując księgi Sentencji, które zostały opracowane w postaci komentarza do I księgi. Wydaje się również prawdopodobne, że w Bolonii komentował De tribus principis naturae; zaświadcza o tym wzmianka znajdująca się w komentarzy czternastowiecznego szkotysty – Antoniego Andrzejowego. W latach 1316 – 1318 wykładał na Uniwersytecie Paryskim, gdzie napisał jeszcze jeden komentarz do Sentencji, tym razem do wszystkich czterech ksiąg. W 1317 roku Piotr zaprezentował rękopis swojego dzieła papieżowi Janowi XXII, który również pochodził z Cahors. Janowi XXII bardzo podobała się praca Aureolego i w rok później zaprotegował go na Uniwersytecie Paryskim, gdzie nadano mu licencjat z teologii. Papież mianował go arcybiskupem w archidiecezji Aix – en – Provence. W 1321 roku Piotr Aureoli został biskupem, bliski kontakt z papieżem Janem XXII pozwolił mu na zaciągnięcie u niego pożyczki w celu pokrycia wydatków związanych z obejmowanym stanowiskiem. Niestety, Aureoli był biskupem niecały rok; zmarł prawdopodobnie 10 stycznia 1322 roku.

[edytuj] Dzieła

Piotr Aureoli jest autorem kilku prac z zakresu teologii w formie kwestii kwodlibetalnych oraz komentarzy do Sentencji (które ukazały się drukiem w Rzymie w latach 1596 – 1606). Dzieła te były dobrze znane i często dyskutowane przez współczesnych mu teologów. Szczególnie znaczące są jego osiągnięcia w dziedzinie soteriologii i Mariologii. Miał on decydujący wpływ na rozwój teologii w wieku XV, co można zobaczyć na przykładzie komentarza do Sentencji Jana Capreolusa, napisanego prawie sto lat po śmierci Aureolego. Autor tego dzieła w jednej tylko dystynkcji z I księgi cytuje Piotra 130 razy. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie poglądami Piotra Aureoli i podjęto badania nad jego pracami, co zapewne wkrótce zaowocowuje ich kompleksowym opracowaniem.

[edytuj] Poglądy

Zainteresowania z pogranicza filozofii i teologii doprowadziły Piotra Aureoli do ciekawych propozycji w logice, dzięki którym w orginalny sposób mógł potraktować zagadnienia kosmologiczne i teologiczne. Odrzucając autorytety trzynasto i czternastowiecznych teologów, Piotr potrafił przedstawić nieortodoksyjne rozwiązania najczęściej dyskutowanych w jego czasie zagadnień. Swoją postawą Aureoli utorował drogę Wilhelmowi Okhamowi, który jest uważany za pierwszego twórcę nowego sposobu filozofowania. Tak jak Wilhelm Okham, Aureoli tworzył nową terminologię podejmując znane zagadnienia i rozwiązując je w nowy orginalny sposób. Główne ostrze krytyki Aureoli skierował przeciwko Tomaszowi z Akwinu i Janowi Dunsowi Szkotowi. Z jednej strony wbrew Szkotowi, Piotr odmawia materii jakiejkolwiek aktualności; z drugiej strony wbrew Tomaszowi uznaje, że forma nie może istnieć, ani nie może być pojęta bez materii. Ponieważ do istoty formy należy bycie aktem materii, zatem nie ma formy tak, gdzie nie ma materii. Zdaniem Aureolego taki jest prawdziwy wykład opinii Arystotelesa i Awerroesa, który nota bene bardzo utrudnia mu rozwiązanie problemu związku duszy z ciałem. Sobór w Vienne (1311 – 1312) uznał za obowiązującą opinię, że dusza jest sama w sobie formą ciała ludzkiego. Według Piotra każda forma jest nieodłączna od swej materii, więc forma – dusza nie może być nieśmiertelna. Szukając wyjścia z tej filozoficznej pułapki Aureoli wskazuje, że Ojcowie Kościoła uznawali duszę za substancję odrębną jedynie na podstawie wiary. Ponieważ nie ma żadnego przekonującego dowodu, że dusza jest bądź nie jest formą ciała, wystarczy wierzyć, że dusza jednoczy się z ciałem i nie należy szukać filozoficznych uzasadnień. Również nieśmiertelność duszy i dogmat o Trójcy św. powinny być przyjmowane ze względu na świadectwo wiary, a nie ze względu na racjonalny dowód.