Wikipedia:Propozycje do Artykułów na medal/Wielka Synagoga w Warszawie

[edytuj] Wielka Synagoga w Warszawie

• Uzasadnienie: ArtykuÅ‚ dobrze i dogÅ‚Ä™bnie opisany. Opisuje bardzo szczegółowo historiÄ™, najważniejsze wydarzenia z dziejów synagogi oraz architekturÄ™. Slav 16:31, 2 maja 2007 (CEST)
• Główni autorzy artykuÅ‚u: Slav, Hiuppo
• GÅ‚osy za:

1. KamStak23 dyskusja► 18:30, 2 maja 2007 (CEST) wyczerpujący, ładny, bezbłędny. Brawo.

   Trochę się rozpoędziłem, ale głos już niech zostanie z nadzieją na zrealizowanie poprawek KamStak23 dyskusja► 20:43, 2 maja 2007 (CEST)

2. Zaczynam wstydzić siÄ™ czytajÄ…c ten materiaÅ‚, bo jest lepszy od mojego o synagodze w Mad. Opracowano go bardzo szczegółowo i drobiazgowo. Nie wiem, czy miaÅ‚bym co dodać do niego... TAK Za--Roland von Bagratuni 07:07, 3 maja 2007 (CEST)
3.  Za TR (dyskusja) 15:41, 5 maja 2007 (CEST) Mój komentarz znajduje siÄ™ w dyskusji poniżej. Nie widzÄ™ już powodów, by siÄ™ wstrzymywać
4. Lajsikonik Dyskusja 16:42, 5 maja 2007 (CEST) Teraz już mogÄ™ być za. :)
5. masti <dyskusja> 22:25, 5 maja 2007 (CEST) zdecydowanie
6. Wulfstan 22:32, 5 maja 2007 (CEST) Oto dzieło wieńczące całą serję świetnych edycji Slava.
7. sfu (re:) 22:38, 5 maja 2007 (CEST)
8. Shalom 23:34, 5 maja 2007 (CEST)  Za, choć parÄ™ szczególików na dole.
9. --Radaradar 00:13, 6 maja 2007 (CEST)
10. Klemens (dyskusja) 16:19, 6 maja 2007 (CEST)
11. Galileo01 Dyskusja 16:36, 6 maja 2007 (CEST) Po naniesionych poprawkach gÅ‚osujÄ™  Za
12. M@rcin Suwalczan [talk] 20:11, 12 maja 2007 (CEST) jak najbardziej :)
13. Jakubhal • 09:57, 13 maja 2007 (CEST)
14. --Pmgpmg (dyskusja) 16:55, 19 maja 2007 (CEST) Mi pasuje
15.  Za Szoltys [DIGA] 18:39, 24 maja 2007 (CEST)~
16. KonradR dyskusja 16:16, 2 cze 2007 (CEST)
17.  Za steifer 19:13, 2 cze 2007 (CEST)

• GÅ‚osy przeciw:

• Dyskusja:
• BezbÅ‚Ä™dny nie jest, niedoróbki stylistyczne: zaimek zwrotny przed czasownikiem, kwiatki typu "Jak budowa już trwaÅ‚a umieszczono puszkÄ™ w otworze fundamentu, która zawieraÅ‚a tekst", powtórzenia. Poczekam na poprawki. Lajsikonik Dyskusja 19:51, 2 maja 2007 (CEST)

• Jeszcze poprawiam, mam nadziejÄ™, że szybko doszlifujemy. --Hiuppo (zagadaj) 20:51, 2 maja 2007 (CEST)
  • Raczej skoÅ„czyÅ‚em poprawki. --Hiuppo (zagadaj) 22:52, 2 maja 2007 (CEST)
    • Ja mam tylko zastrzeżenia do stylistyki, która rzuciÅ‚a mi siÄ™ w oczy w części "Zniszczenie i likwidacja" - chodzi mi o to, że wszÄ™dzie wystÄ™puje, prawidÅ‚owo, czas przeszÅ‚y, natomiast tu nagle pojawia siÄ™ czas teraźniejszy. A poza tym artykuÅ‚ bardzo interesujÄ…cy, napisany przystÄ™pnie, a jednoczeÅ›nie zawierajÄ…cy wszystkie niezbÄ™dne informacje. Poczekam na ew. poprawkÄ™ i z przyjemnoÅ›ciÄ… zagÅ‚osujÄ™ "za" TR (dyskusja) 15:22, 5 maja 2007 (CEST)

• • • • Poprawione. Slav 15:35, 5 maja 2007 (CEST)

• Wydaje mi siÄ™, że warto by wyjaÅ›nić dokÅ‚adniej poÅ‚ożenie i orientacjÄ™ budynku, szczególnie w kontekÅ›cie powojennej przebudowy placu Bankowego. Nie każdy musi o tym wiedzieć i może siÄ™ dziwić czemu synagoga nie miaÅ‚a adresu przy Bankowym. Może to polegać np. na umieszczeniu zdjÄ™cia wykonanego obecnie z podobnej perspektywy + jakieÅ› wyjaÅ›nienie w tekÅ›cie. Dalej co losów budowy wieżowca to trzeba by to IMO odrobinÄ™ przeredagować: kto twierdziÅ‚, że to klÄ…twa, budowlaÅ„cy? podejrzewam, że gazety. W obecnej postaci to brzmi to dość dziwnie. Na czym polegaÅ‚y trudnoÅ›ci w budowie wieżowca (chociaż to już może temat do artykuÅ‚u o nim). ChciaÅ‚bym wiedzieć, o ile sÄ… na to źródÅ‚a, jakie byÅ‚y wymagania co projektu skoro tak wiele z nich odpadÅ‚o. sfu (re:) 16:46, 5 maja 2007 (CEST)

  Zdjęcie umieszczone w artykule wykonane jest w taki sposób, że ukazuje ta stronę wieżowca, gdzie znajdował się plac przez synagogą i sama synagoga w głębi. Moim zdaniem nawiązania w architekturze dotyczą pólkolistych akcentów w podium wieżowca - co widoczne jest od strony ul. Corazziego. Co do klątwy trzeba moim zdaniem to umieścić, jakkolwiek byłoby to nieracjonalne - przez prawie 20 lat można było w prasie spotkać takie określenie - stąd odesłanie do źródła. Co do wymagań dotyczących wieżowca wiele nie powiem - sama koncepcja zagospodarowania Placu Bankowego z tego co wiem była kilkakrotnie zmieniana. Napewno hasło o Błękitnym wieżowcu jest do dopracowania w kontekście synagogi. Co do źródeł to nic mi nie wiadomo, żeby ukazało się coś oficjalnego na jego temat. --Hiuppo (zagadaj) 18:39, 5 maja 2007 (CEST)

• Mam jednÄ…, jednak caÅ‚kiem poważnÄ… uwagÄ™: w artykule wystÄ™puje POV. Warto podać źródÅ‚a dla kontrowersyjnych informacji - skÄ…d wiadomo, że to byÅ‚ symbol żydowskiej Warszawy oraz jedna z najwspanialszych polskich budowli XIX wieku? Galileo01 Dyskusja 17:14, 5 maja 2007 (CEST)

1. Określiłem tą synagogę symbolem żydowskiej Warszawy dlatego że była główną, najczęściej odwiedzaną, skupiajcą całą żydowska inteligencję i największą synagoga warszawskiej gminy żydowskiej. Jeżeli to nie wystarcza to mogę pisać kolejne argumenty.
2. jedna z najwspanialszych polskich budowli XIX wieku - monumentalny gmach synagogi przed wojną była znany w całej Europie. Była po pierwsze jedna z największych synagog na świecie. Synagoga określana była najwspanialszą ze względu na swoje solidne wykonanie, monumentalność, wielki przepych, dbałość o szczegóły i dekoracje. Pozdr, Slav 17:29, 5 maja 2007 (CEST)

... nie mówiąc o budżecie... --Hiuppo (zagadaj) 18:39, 5 maja 2007 (CEST)

• • Galileo ma racjÄ™. To byÅ‚a niewÄ…tpliwie duma reformowanych Å›rodowisk, ale ortodoksi, czy tym bardziej poszczególne grupy chasydzkie miaÅ‚y swoje synagogi i nie musiaÅ‚y czuć żadnego zwiÄ…zku z tÄ… akutat budowlÄ…, której wymowa reformowana wcale nie byÅ‚a im bliska. Wulfstan 19:43, 5 maja 2007 (CEST)

• Ale np. w Warszawie nigdy nie byÅ‚o nawet wolnostojÄ…cej chasydzkiej synagogi. ByÅ‚y to głównie maÅ‚e, nieznaczÄ…ce prywatne bożnice, o których malo kto wiedziaÅ‚. A Wielka Synagoga byÅ‚a jak już wczeÅ›niej wspominaÅ‚em najliczniej odwiedzanÄ… synagogÄ… i miaÅ‚a najwiÄ™cej zwolenników. Pozdr, Slav 20:14, 5 maja 2007 (CEST)

• Obawiam siÄ™, że źle liczysz. Owiszem, chasydzi mieli maÅ‚e bożnice, beity, domy modlitw. Ale byÅ‚o tego caÅ‚e mnóstwo. Do Wielkiej Synagogi, jak weszÅ‚o na raz 3.000 ludzi to byÅ‚o już sporo, a przecież Å»ydów w przedwojennej Warszawie byÅ‚o jakoÅ› 250-350.000. Wielka synagoga byÅ‚a wielkÄ…, owszem. ByÅ‚a bogatÄ…, byÅ‚a dla bogaczy, inteligencji, półasymilowanych imponujÄ…cÄ…. Ale napewno, z racji bycia reformowanÄ…, nie imponowaÅ‚a wiÄ™kszoÅ›ci: ortodoksyjnym Å»ydom. Także zdanie powyższe jest bez wÄ…tpienia POV i to mniejszoÅ›ciowym POV. Pozdrawiam, Wulfstan 21:23, 5 maja 2007 (CEST)

• Tylko, że jako stojÄ…ca w zasadzie w centrum żydowskiej części miasta byÅ‚a z nimi utożsamiana. TÅ‚omackie, Nalewki i Synagoga na TÅ‚omackiem to takie same symbole jak Nowolipki czy Szmulowizna. --Hiuppo (zagadaj) 21:47, 5 maja 2007 (CEST)

• Na tej samej zasadzie, zbór luteraÅ„ski koÅ‚o ZachÄ™ty czy Ambasada USA może być nazwana symbolem Warszawy. Ot, leżą mniej wiÄ™cej w Å›rodku. Wielka Synagoga byÅ‚a symbolem reformowanego judaizmu. WpÅ‚ywowego, rozpoznawalnego, ale bardzo mniejszoÅ›ciowego w naszej części Europy. To wymaga zaznaczenia. Wulfstan 22:04, 5 maja 2007 (CEST)

• To może zróbmy tak: ByÅ‚a symbolem żydowstwa postÄ™powego/reformowanego w Warszawie. Ja rozumiem że nie imponowaÅ‚a ortodoksom, gdyż zbudowana byÅ‚a niezgodnie z zasadami religijnymi, a nabożeÅ„stwa tam odprawiane byÅ‚y uważane za herezjÄ™. Slav 22:11, 5 maja 2007 (CEST)

• Jak tak napiszemy, bÄ™dzie ok. Wulfstan 22:18, 5 maja 2007 (CEST)

• Zrobione Slav 22:21, 5 maja 2007 (CEST)

Już zagłosowałem za, ale mam parę takich (w sumie bardzo szczegółowych i czepialskich uwag):

1. W bibliografii trzeba przyjąć jeden sposób podawania danych. Albo we wszystkich pozycjach piszemy wydawnictwo, albo w żadnej.
2. Synagoga była kojarzona głównie ze światowej sławy chóru - jakoś tak niezręcznie mi to zdanie brzmi, może była kojarzona ze światowej sławy chórem? Ale nie wiem, czy to o to dokładnie chodzi...
3. nabożeństwo (...) z okazji śmierci Józefa Piłsudskiego - jw. chyba nabożeństwo żałobne w dniu śmierci J.P.
4. otoczony pięknym kutym płotem - delikatne POV, bo jednemu może się wydawać piękne, a drugiemu brzydkie, w encyklopedii powinno być tylko w odniesieniu do niezaprzeczalnych arcydzieł światowej sztuki (vide głosowanie dot. Leonarda da Vinci),
5. W 1938 roku rozpoczęto kolejną renowację, lecz jej całkowicie nie ukończono - skoro nie ukończono, to wiadomo że nie była całkowita...
6. Na zakończenie dnia w synagodze, kantor dostał ataku paraliżu i odwieziono go do szpitala - taka trochę niezręczność, wygląda na to, że to było w planie. Warto by dopisać np. że był to jakiś nieszczęśliwy wypadek czy coś takiego (szczegółów nie znam, stąd sam tego nie zrobię).
7. Synagoga stała się miejscem lokowania zwożonych Żydów z okupowanej Europy, m.in. z Czech. - trochę dziwnie to brzmi, może powinno być tymczasowego przetrzymywania, bo w tej formie trudno jest sobie wyobrazić jak to naprawdę wyglądało.
8. W 1922 r. Mieczysław Orłowicz pisał:(...) - przydałoby się dodać, skąd pochodzi cytat następujący po tym zdaniu.
9. ...i na koniec warto by zastąpić wielokrotnie pojawiające się w tekście artykułu słowo synagoga przez np. świątynia, bożnica itp. Uniknie się dzięki temu powtórzeń.

Uff... sporo tych uwag, ale nie ma w nich ni grama złośliwości, zwłaszcza że temat bliski memu sercu, a artykuł naprawdę świetny. Z tego powodu już zagłosowałem Za. Gratuluję i czekam na poprawki. Pozdrawiam. Shalom 23:34, 5 maja 2007 (CEST)

Odpowiedzi na bardzo dobre sugestie wikipedysty Shalom

1. Poprawione
2. Poprawione
3. Poprawione
4. Poprawione
5. Nie poprawione, zostaje jak było. Zdanie ma logiczny i zrozumiały sens.
6. O tym że kantor zasłabł w synagodze w pamiętniu Czerniakówa jest tylko wzmianka i nie jestem w stanie odpowiedzieć szczegółowo na to pytanie.
7. Częściowo poprawione. Dodałem słowo tymczasowo. Żydzi nie byli w synagodze przymusowo przetrzymywani tylko osobiście tymczasowo lokowani przez radę żydowską. Synagoga była dużym gmachem i mogła pomieścić dużą liczbę osób, a nie była już czynna sakralnie.
8. To pytanie do Hiuppa.
9. Po pierwsze synagoga nie jest świątynią i karygodne jest świątynią zwać synagogę. Określenie bożnica też nie powinno się stosować na synagogi reformowanej (bożnica głównie używana do synagog ortodoksyjnych lub mniejszych synagog). Pozostaje tylko określenie synagoga. pozdr, Slav 00:04, 6 maja 2007 (CEST)

A, no tak - Świątynia była jedna... Dzięki za uwzględnienie mich uwag. Pozdrawiam, Shalom 09:53, 6 maja 2007 (CEST)

Poprawiłem - faktycznie niezręczność z mojej strony z tym opisem chóru. Źródło dodane. --Hiuppo (zagadaj) 11:42, 6 maja 2007 (CEST)

Ale będę uparty - może jednak tempel, bo jak znalazłem: bóżnica - specyficznie polska nazwa synagogi, czasem używana celowo do tradycyjnych (ortodoksyjnych) domów modlitwy, dla odróżnienia od reformowanych, zwanych także templami. (Polski słownik judaistyczny, t.1, Z. Borzymińska, R. Żebrowski (oprac.), Warszawa 2003, s. 223-224). A swoją drogą w tym opracowaniu jest wcale pokaźny artykuł o warszawskiej synagodze, więc jakbym coś ciekawego znalazł, to uzupełnię. Shalom 10:12, 6 maja 2007 (CEST)

• I po raz kolejny siÄ™ nie mogÄ™ zgodzić. Tempel to synagogi w których nabożeÅ„stwa odprawiane byÅ‚y po niemiecku. A w tej synagodze odprawiano po polsku. Pozdr, Slav 10:43, 6 maja 2007 (CEST)

• ChciaÅ‚em dodać, że Slav ma racjÄ™ - inna nazwa po prostu nie pasuje. NabożeÅ„stwa byÅ‚y po polsku pomimo wywodzenia siÄ™ z nurtu oÅ›wieceniowego powstaÅ‚ego w Niemczech. --Hiuppo (zagadaj) 11:42, 6 maja 2007 (CEST)
  • OK, OK, aż tak uparty nie jestem :)))~- niech bÄ™dzie tak jak jest. GratulujÄ™ i pozdrawiam. Shalom 12:14, 6 maja 2007 (CEST)