Wagenburg (formacja)

Husycki Wagenburg - XV-wieczna rycina

Wagenburg - formacja obronna w kształcie szczelnie zamkniętego koła z taborów - wozów przewożących żywność, armaty oraz uzbrojenie.

Tradycja wagenburgu pochodzi z Czech. Był stosowany podczas wojen husyckich. Samo słowo wagenburg pochodzi z języka niemieckiego i oznacza "zamek wozów" (wagen - wóz, burg - zamek). Wozy ustawiano w kole, po czym złączano je ze sobą łańcuchami. Niekiedy kopano jeszcze fosę dookoła. Zza grubych desek taborów można było prowadzić ostrzał z kusz, łuków oraz armat; w późniejszych czasach strzelano z broni palnej.

Wagenburgi były stosowane również przez Krzyżaków pod Chojnicami, w późniejszych czasach zaś stosowali je chętnie Kozacy (np: Chocim, Korsuń). W ciągu XVI oraz XVII wieku wagenburg stracił swój wyłącznie obronny charakter. Dowódcy, a zwłaszcza hetmani polscy zaczęli stosować wagenburgi również jako bazy wypadowe. Doskonałe przykłady mistrzostwa wodzów polskich w posługiwaniu się taborami ujawniły się na przykład pod Świecinem oraz Obertynem.