Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna

UKD (Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna) jest modyfikacją KDD (Klasyfikacja Dziesiętna Deweya) dokonaną przez dwóch prawników belgijskich: Paula Otleta i Henriego La Fontaine’a w latach 1897-1905. Twórcy UKD przejęli bez zasadniczych zmian schemat KDD, natomiast znacznie rozbudowali poddziały pomocnicze i wprowadzili możliwość tworzenia symboli złożonych. Została zmieniona więc gramatyka, która zasadniczo odróżniała KDD od UKD. W roku 1905 Międzynarodowy Instytut Bibliograficzny wydał tablice tej klasyfikacji po raz pierwszy. UKD zyskała szerokie zastosowanie w bibliotekach na całym świecie, a jej tablice publikowane są w 23 językach. Właścicielem praw autorskich do UKD jest FID (The International Federation for Information and Documentation). Tablice UKD wydawane są w pięciu wariantach, które mają zadowalać szeroki krąg użytkowników:

• wydania pełne,
• wydania pośrednie,
• wydania skrócone,
• wydania bardzo skrócone,
• wydania specjalne.

UKD tak jak KDD oparta jest na systemie dziesiętnym. Charakteryzuje się ona porządkowaniem cyfr w kolejności ułamków dziesiętnych, a nie liczb naturalnych, oraz rozbudową „wszerz” jednej klasy ograniczoną do 10, ponieważ z jednego symbolu można utworzyc tylko 10 równorzędnych. W UKD zaniechano sostowania trzycyfrowego minimum – dopisywania zer na końcu symbolu tak jak w KDD, wprowadzono natomiast oddzielanie grup trzycyfrowych kropką, ułatwiającą odczytywanie i zapisywanie symbolu. Zasadniczy trzon klasyfikacji stanowią tablice główne. Każdy z głównych działów dzieli się na 10 dalszych. Występuje rozbudowa pozioma „wszerz” – w szeregu i pionowa „w głąb” – w łańcuchu.

[edytuj] Tablice pomocnicze

[edytuj] =Poddziały wspólne języka

=...'0 Pochodzenie(początek) i okresy rozwoju języka

=...'01 Okres archaiczny, praformy języka, prajęzyk, stary język

=...'02 Okres klasyczny

=...'04 Okres średniowieczny

=...'06 Okres nowożytny

=...'08 Języki przywrócone do życia, ożywione

=...'282 Dialekty lokalne lub regionalne warianty językowe, gwary

=00 Wielojęzyczność. Poliglotyzm

=02 Oryginały lub ich adaptacje(nie tłumaczone)

=021 Wersje oryginalne(nie adaptowane, nie redagowane)

=025 Adaptacje, przeróbki redakcyjne

[edytuj] Tablice główne

• 0 - DZIAŁ OGÓLNY
  • 00 - Ogólne podstawy wiedzy i kultury
  • 01 - Bibliografia. Katalogi
  • 02 - Bibliotekarstwo. Bibliotekoznawstwo. Czytelnictwo
  • 030 - Encyklopedie. Leksykony. Wydawnictwa informacyjne
  • 06 - Organizacje. Stowarzyszenia. Kongresy. Wystawy. Muzea
  • 08 - Dzieła zbiorowe. Zbiory prac. Varia
  • 09 - Rękopisy. Książki rzadkie. Cymelia

• 1 - FILOZOFIA. PSYCHOLOGIA
  • 11/12 - Metafizyka
  • 13 - Filozofia ducha. Metafizyka życia duchowego
  • 14 - Systemy filozoficzne. Światopogląd
  • 159.9 - Psychologia
  • 16 - Logika. Teoria poznania. Metodologia
  • 17 - Etyka. Moralność. Filozofia praktyczna

• 2 - RELIGIA. TEOLOGIA. RELIGIOZNAWSTWO
  • 21 - Teologia naturalna
  • 22 - Pismo Święte. Biblia
  • 23/28 - Religia chrześcijańska
  • 29 - Religioznawstwo. Religie niechrześcijańskie

• 3 - NAUKI SPOŁECZNE. PRAWO. ADMINISTRACJA
  • 30 - Metodologia i metody nauk społecznych ogólnie. Socjografia
  • 31 - Statystyka. Demografia. Socjologia.
  • 32 - Nauki polityczne. Polityka
  • 33 - Nauki ekonomiczne. Ekonomia. Gospodarka
  • 34 - Nauki prawne. Prawo
  • 35 - Administracja publiczna. Wojskowość
  • 36 - Działalność na rzecz zaspokajania duchowych i materialnych potrzeb życiowych. Opieka społeczna. Mieszkania. Ubezpieczenia
  • 37 - Oświata. Pedagogika. Wychowanie. Szkolnictwo. Wykorzystywanie wolnego czasu.
  • 39 - Etnologia. Etnografia. Zwyczaje i obyczaje. Folklor

• 4 - Ten dział od 1962(1964?) roku jest wolny. Jego tematykę włączono do działu 8.

• 5 - MATEMATYKA. NAUKI PRZYRODNICZE
  • 50 - Zagadnienia ogólne nauk matematyczno-przyrodniczych
  • 51 - Matematyka
  • 52 - Astronomia. Astrofizyka. Badania kosmiczne. Geodezja. Kartografia
  • 53 - Fizyka
  • 54 - Chemia. Krystalografia. Mineralogia
  • 55 - Geologia i nauki pokrewne. Meteorologia. Hydrologia
  • 56 - Paleontologia
  • 57 - Nauki biologiczne
  • 58 - Botanika
  • 59 - Zoologia

• 6 - NAUKI STOSOWANE. MEDYCYNA. NAUKI TECHNICZNE. ROLNICTWO
  • 60 - Zagadnienia ogólne nauk stosowanych
  • 61 - Medycyna
  • 62 - Inżynieria. Technika w ogólności
  • 63 - Rolnictwo. Leśnictwo. Hodowla. Produkcja zwierzęca. Łowiectwo. Rybactwo
  • 64 - Gospodarstwo domowe. Gastronomia. Hotelarstwo
  • 65 - Organizacja i zarządzanie. Organizacja przedsiębiorstw przemysłowych, handlu, transportu, łączności. Organizacja i eksploatacja telekomunikacji. Reklama . Przemysł wydawniczy.
  • 66/69 - Przemysł
  • 66 - Przemysł chemiczny. Technologia chemiczna
  • 67/68 - Różne rodzaje przemysłu i rzemiosła
  • 69 - Przemysł i rzemiosła budowlane. Materiały, elementy i roboty budowlane.

• 7 - SZTUKA. ROZRYWKI. SPORT
  • 71 - Planowanie przestrzenne. Urbanistyka. Kształtowanie krajobrazu
  • 72 - Architektura
  • 73 - Rzeźbiarstwo i sztuki pokrewne
  • 74 - Rysunek. Rzemiosło artystyczne.
  • 75 - Malarstwo
  • 76 - Grafika
  • 77 - Fotografia i procesy podobne. Kinematografia
  • 78 - Muzyka
  • 79 - Rozrywki. Teatr. Zabawy. Gry. Sport
    • 791 - Rozrywki i widowiska publiczne
      • 791.4 - Film
    • 792 - Teatr
    • 793/794 - Rozrywki towarzyskie. Zabawy. Gry
    • 796/799 - Sport

• 8 - JĘZYKOZNAWSTWO. NAUKA O LITERATURZE. LITERATURA PIĘKNA
  • 80 - Ogólne zagadnienia językoznawstwa i literatury. Filologia
  • 81 - Językoznawstwo. Języki
  • 82 - Nauka o literaturze. Literatura piękna.
    • 82-1/-9 - Literatura piękna (utwory literackie)
      • 82-1 - Poezja
      • 82-2 - Dramat
      • 82-3 - Powieści, opowiadania, nowele
        • 821.111-3 - Powieść angielska
        • 821.111(73)-3 - Powieść amerykańska
        • 821.112.2-3 - Powieść niemiecka
        • 821.162.1-3 - Powieść polska
      • 82-4 - Szkice. Eseje literackie
      • 82-5 - Mowy
      • 82-6 - Listy. Korespondencje
      • 82-7 - Humoreski. Satyry. Parodie
      • 82-8 - Antologie. Wpisy. Aforyzmy. Przysłowia. Złote myśli
      • 82-9 - Komiksy. Publicystyka. Reportaże. Felietony
      • 82-93 - Literatura piękna dla dzieci i młodzieży.

• 9 - ARCHEOLOGIA. PREHISTORIA. GEOGRAFIA. BIOGRAFIE. HISTORIA
  • 902/904 - Archeologia. Prehistoria. Materialne relikty czasów przedhistorycznych i historycznych
  • 91 - Geografia. Opisy krajów. Podróże
  • 929 - Biografie, autobiografie i pamiętniki zbiorowe. Genealogia. Heraldyka
  • 93/94 - Historia