Turbacz

Współrzędne: 49° N 20° EBłąd w wyrażeniu: Nierozpoznany znak interpunkcyjny „,” Błąd w wyrażeniu: Nierozpoznany znak interpunkcyjny „,” (Turbacz)

Turbacz
Widok na Turbacz od południowej strony, na zdjęciu widoczne schronisko
Państwo	Polska, Europa
Pasmo	Gorce
Wysokość	1314 m n.p.m.
Wybitność	605 m
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Widok z Czoła Turbacza na schronisko na Turbaczu

Turbacz wiosną

Schronisko na Turbaczu

Turbacz – 1314 m n.p.m. – najwyższy szczyt Gorców w centralnym punkcie pasma, tworzący potężny rozróg kilkunastu górskich grzbietów, wszystkie najważniejsze grzbiety Gorców stąd właśnie wybiegają. Zbudowany jest z fliszu karpackiego. Nieco po zachodniej, oraz po północnej stronie szczytu przebiega granica Gorczańskiego Parku Narodowego. Nazwa wzniesienia ma przypuszczalnie korzenie wołoskie, Zagórzanie (górale z pn. stoków Gorców) używają też odnotowanego w austriackich księgach pomiarów gruntów miana Kluczki. Do końca XIX w. w użyciu była również nieprawidłowa nazwa Niedżwiedź, wynikająca z pomyłki austriackich kartografów.

Góra już w XIX w. była celem turystycznych wypraw. Seweryn Goszczyński tak opisuje ją w swoim "Dzienniku Podróży do Tatrów": Widok z Turbacza na wszystkie strony przecudny, obszarem, który zajmuje i bogactwem rozmaitości. Nie miałem jeszcze w swym życiu podobnego widoku. Góra zaliczana jest do Korony Gór Polskich. Sama, nie wyróżniająca się w rozległej kopule szczytowej kulminacja otoczona jest gęstym borem świerkowym, przez co pozbawiona widoków; stoją tu – brzydki, znaczony współczesnymi "inskrypcjami", kamienny obelisk oraz żelazny krzyż z datami 1945-1985. Dla większości turystów nazwa Turbacz kojarzy się ze stojącym na rozległej polanie Wolnica (część Hali Długiej) budynkiem schroniska PTTK na Turbaczu.

Położone pod szczytem, na wysokości 1283 m n.p.m. schronisko PTTK na Turbaczu to okazały kamienny budynek o dwóch prostopadłych skrzydłach z arkadowym wejściem i strzelistym dachem z mansardami, krytym gontem (ponad 100 miejsc noclegowych), otwarty w 1958 r.

Przed schroniskiem największy w Gorcach węzeł szlaków turystycznych (co wiąże się ze zwornikowym charakterem masywu Turbacza); z tarasu przed wejściem roztacza się piękna panorama Pienin i Tatr nad pagórami Podhala – od Tatr Bielskich z Hawraniem przez Tatry Wysokie z Łomnicą, Gerlachem, Wysoką i Świnicą po Tatry Zachodnie z Kasprowym Wierchem, Bystrą i Banówką.

Obok schroniska (niewielki, drewniany budynek w lesie) – otwarte w 1980 roku Muzeum Kultury i Turystyki Górskiej PTTK eksponujące dzieje turystyki w Gorcach, historię schroniska na Turbaczu, opis działalności ruchu oporu podczas II wojny światowej oraz postać Władysława Orkana.

Na Turbaczu, schodząc żółtym szlakiem do Nowego Targu, przy tzw. Kaplicy Papieskiej na polanie Wisielakówka, w drugą niedzielę sierpnia rokrocznie odbywa się Święto Gór, na które przybywają, pieszo przez góry, górale czasami z bardzo odległych zakątków. Impreza przyciąga też rzesze turystów. Przez wiele lat msza tradycyjnie była odprawiana przez pochodzącego z Łopusznej, położonej u stóp Turbacza, nieżyjącego już ks. Józefa Tischnera.

[edytuj] Szlaki turystyki pieszej

Na sam szczyt prowadzi ze schroniska:

– czerwony Główny Szlak Beskidzki przez wierzchołek Turbacza, Obidowiec, Stare Wierchy, Jaworzynę Ponicką i Maciejową do Rabki-Zdroju

Obok schroniska krzyżują się ponadto następujące szlaki:

– czerwony Główny Szlak Beskidzki przez Przełęcz Knurowską i Pasmo Lubania do Krościenka

– niebieski przez Bukowinę Waksmundzką do Łopusznej

– niebieski przez Czoło Turbacza, Suchy Groń do Poręby Wielkiej (Koninki)

– zielony przez Czoło Turbacza, Wierch Spalone i Turbaczyk, obok Orkanówki do Niedźwiedzia

– zielony przez Bukowinę Waksmundzką do Kowańca w Nowym Targu

– żółty przez Czoło Turbacza, Przełęcz Borek, Kudłoń i Gorc Troszacki do Lubomierza

– żółty przez Bukowinę Miejską do Kowańca w Nowym Targu

[edytuj] Zobacz też

• Gorczański Park Narodowy
• Schronisko PTTK na Turbaczu
• Czoło Turbacza

[edytuj] Bibliografia

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Turbaczu