Tramwaje Śląskie

Tramwaje Śląskie
Konstal 116Nd na linii 6 w Katowicach
Lokalizacja	GOP, Polska
Rodzaj transportu	tramwaj
Data uruchomienia	27 maja 1894
Całkowita długość linii	362 km
Liczba linii	30
Liczba pojazdów	351
Prześwit toru	1435 mm
Operator	Tramwaje Śląskie

Tramwaje Śląskie to najdłuższy w Europie, oraz jeden z dłuższych na świecie system komunikacji tramwajowej, który powstał w 1894 roku. Obejmuje trzynaście miast GOP-u: Katowice, Będzin, Bytom, Chorzów, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Mysłowice, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, oraz Zabrze, obszar, zamieszkany przez ok. 2 miliony ludzi. Ma łączną długość ok. 342 km.

[edytuj] O tramwajach na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim

Tramwaje Śląskie kursują po 362 km torów rozciągających się na obszarze 13 miast Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Tutejsza sieć tramwajowa jest trzecią pod względem długości tras w Europie. Całość komunikacji tramwajowej jest obsługiwana i zarządzana przez spółkę Tramwaje Śląskie S.A. (powstałą z Przedsiębiorstwa Komunikacji Tramwajowej w Katowicach, wydzielonego w 1991 roku z WPK w Katowicach). Źle zarządzana w ostatnich dekadach firma znajduje się w kiepskiej kondycji finansowej, a stan techniczny znacznej części eksploatowanej obecnie infrastruktury torowej i taboru jest niedostateczny. Od 2006 roku wdrażany jest jednak plan naprawczy. 31 maja 2007 roku w gmachu Muzeum Śląskiego znajdującym się przy rondzie im. generała Ziętka w Katowicach Minister Skarbu Państwa Wojciech Jasiński, prezes KZK GOP Roman Urbańczyk i Wojewoda Śląski Tomasz Pietrzykowski podpisali umowę o przejęciu 100 procent akcji przedsiębiorstwa przez KZK GOP. Od tej chwili KZK GOP stał się jedynym właścicielem spółki.

[edytuj] Historia

Lokalizacje linii tramwajowych KZK GOP

Konstal 105Na na linii 26 w Sosnowcu Milowicach

Zmodernizowany Konstal 105Na w Sosnowcu na ul. 3 Maja

Konstal 111N na lini 31 w Bytomiu

Konstal 105Na na ul. 3 Maja w Katowicach

Mijanka - Lipiny

105N przejeżdża pod mostem kolejowym w Rudzie Śląskiej

Konstal 102Na na mijance, ul. Chropaczów

Konstal N na ul. Piekarskiej w Bytomiu

Konstal 116Nd w Katowicach

Stary wiadukt w Gliwicach

Konstal 111N w Zabrzu

Konstal 105Na w Rudzie Śląskiej

Wirek, Konstal 105Na

Pierwsza linia tramwajowa o trakcji parowej została uruchomiona 27 maja 1894 na trasie Wielkie Piekary - Szarlej - Bytom przez berlińską spółkę Górnośląskie Tramwaje Parowe. Kolejny odcinek, tej samej linii uruchomiono z Gliwic do Zabrza 26 sierpnia 1894 roku. 30 grudnia 1894 roku obydwa zakończone w Bytomiu i Zabrzu odcinki linii połączono trzecim przebiegającym z Zabrza przez Rudę Śląską i Chorzów do Bytomia. Cała linia z Wielkich Piekar do Gliwic liczyła 34,5 km długości. Do końca pierwszego roku funkcjonowania linii przewieziono nią 853158 pasażerów. W 1896 roku uruchomiono linię Katowice - Siemianowice oraz Katowice - Chorzów. W 1897 roku powstała linia Chorzów - Siemianowice. W końcu września 1898 roku sieć kolei miejskich liczyła łącznie około 75 km długości i rozpoczęto jej elektryfikację. Kolejna spółka, Śląskie Kolejki uruchomiła pierwszą linię tramwaju elektrycznego 7 września 1899 na trasie Katowice - Chorzów. Rok później uruchomiono linię Katowice - Mysłowice. W 1900 roku tramwaje górnośląskie przewiozły 7 603 856 pasażerów. Spółki połączono wspólnym zarządem w 1904 roku. Pierwsze linie posiadały prześwit torów 785 mm, który od połowy lat dwudziestych sukcesywnie przekuwano na normalnotorowy. Pierwsza linia normalnotorowa została wybudowana z Katowickiego rynku do Parku Kościuszki dwa kilometry dalej w 1912 roku, w 1913 roku powstały zaś niezależne do 1945 roku normalnotorowe Tramwaje Miasta Bytomia. Ostatni tramwaj wąskotorowy zjechał z odcinka Chorzów Miasto-plac Alfreda (linia 12) w końcu 1951 roku.

[edytuj] Zajezdnie

Spółka dysponuje 4 zajezdniami obsługującymi ruch liniowy:

• w Będzinie Gzichowie (RK-1)
• w Katowicach Zawodziu (RK-2)
• w Bytomiu Stroszku (ZKT-3)
• w Gliwicach (ZKT-4)

W zajezdni w Chorzowie Batorym mieści się Zakład Usługowo Remontowy (ZUR). Na terenie zajezdni w Bytomiu Łagiewnikach mieści się podległy mu Warsztat Zwrotnic.

[edytuj] Tabor tramwajowy

[edytuj] Tabor współczesny

Obecnie Tramwaje Śląskie eksploatują liniowo pięć typów tramwajów: Konstal N, Konstal 105N, Konstal 105Na, Konstal 111N, Konstal 116Nd.

W latach 1993-2000 nie kupowano nowych wagonów. Wykonywano jedynie remonty (wszystkie typy wozów) i modernizacje (tylko wozy Konstal 105Na). W latach 2000-2001 zakupiono 17 trójczłonowych wagonów Konstal 116Nd wyprodukowanych w zakładach ALSTOM Konstal w Chorzowie.

Wagony typu 105Na poddawane są nadal remontom w różnym zakresie i w różnych zakładach remontowych (własne warsztaty remontowe w Chorzowie oraz firmy zewnętrzne wygrywające ogłaszane przetargi), a także przechodzą modernizacje (po modernizacji oznaczane są jako 105N-2K).

W roku 2007 Tramwaje Śląskie ogłosiły dwa przetargi na modernizację taboru. Pierwszy z nich wygrała firma Modertrans z Poznania oferując modernizację "Moderus Alfa". Zmodernizowano tam 2 wagony 105Na. Tramwaje zostały wyposażone w nową ścianę przednią i tylną, nowy pulpit, nowe mechanizmy drzwiowe, które otwierają i zamykają prawie bezszelestnie, pantograf połówkowy typu OTK-2. Drugi przetarg wygrała MPK Łódź. Zmodernizowano tam 5 wagonów 105Na. Tramwaje zostały wyposażone w nowy rozruch impulsowy, nowy ręczny zadajnik jazdy, wyświetlacze elektroniczne diodowe zewnętrzne oraz wewnętrzny, klimatyzowaną kabinę motorniczego, pantograf połówkowy typu OTK-2.

Kolejny przetarg ogłoszono w 2008 roku. 20 wagonów w podobnym standardzie jak w poprzednim zamówieniu wyremontuje i zmodernizuje także MPK Łódź za ok. 20 mln zł.

Od 2006 roku, kiedy to MPK Kraków, wypożyczyło w zamian za 2 Konstal 111N 2 wagony Konstal 105Na, Tramwaje Śląskie kupują także używany tabor (Konstal 105Na) od MPK Kraków.

• Obecnie eksploatowany (stan na dzień 22 września 2008)

[edytuj] Tabor historyczny

[edytuj] Linie tramwajowe

• Całkowita długość linii wynosi: 332 km
• Najdłuższa ma długość : 22.45 km (Linia 21)
• Najkrótsza ma długość: 1.34 km (Linia 38)

[edytuj] Modernizacja linii 6/41

W 1998 roku Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej w Katowicach rozpisało przetarg na kompleksową modernizację trasy tramwajowej linii 6 i 41 Brynów - Katowice - Chorzów - Bytom Szkoła Górnicza, która to miała stać się Szybkim Tramwajem. Przetarg został rozstrzygnięty na korzyść firmy Alstom. Modernizacja trasy obejmowała uruchomienie na niej komunikacji realizowanej przez pojazdy nowej generacji, dostosowanie infrastruktury (budowa torowisk, różne prace budowlane np. przystanki), systemów energetycznych zasilania oraz systemów sterowania i sygnalizacji. Firma ALSTOM-Konstal z Chorzowa dostarczyła 17 nowych tramwajów typu Konstal 116Nd. Udało się wykonać: w latach 2000-2001 odcinek do Brynowa, w latach 2000-2002 remont torowiska na Chorzowskim Rynku, wymiany zwrotnic w Rynku w Katowicach, na Rondzie (2000), wymiany zwrotnic na pętlach przy Stadionie Śląskim w Chorzowie (2000), zwrotnic przy ulicy Metalowców w Chorzowie (2000), zwrotnic w Bytomiu na rozjeździe (2000) w kierunku pętli Wrocławskiej (Szkoła Górnicza), oraz innych fragmentów. Ostatni etap prac zakończył się w 14 czerwca 2008 roku modernizacją Pl. Sikorskiego w Bytomiu. Jak na razie to ostatnia tak wielka modernizacja przeprowadzona przez Tramwaje Śląskie, która kosztowała 5 milinów złotych. Na placu stanęła także pierwsza w aglomeracji elektroniczna tablica, która wyświetla numer linii i informuje za ile tramwaj pojawi się na przystanku. Podobne staną na kluczowych przystankach w regionie. System zostanie jednak uruchomiony dopiero w przyszłym roku.^[1]

[edytuj] Istniejące linie tramwajowe:

[edytuj] Zlikwidowane trasy linii tramwajowych:

[edytuj] Zobacz też

• Tramwaje w Chorzowie
• Tramwaje w Sosnowcu
• Konstal 105Na
• Konstal 116Nd
• KZK GOP

[edytuj] Galeria

Konstal 105Na w Rudzie Śląskiej na ul. Niedurnego	Konstal 105N - Chebzie	Konstal 102Na w Świętochłowicach	Konstal 102Na
Konstal 116Nd w Bytomiu	Konstal N	Konstal N

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Tramwajów Śląskich
• Wojewódzki Portal Komunikacyjny
• Klub Miłośników Transportu Miejskiego w Chorzowie Batorym
• Muzeum Komunikacji Tramwajowej GOP

Przypisy

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Tramwaje Śląskie

p • d • e Tramwaje w Polsce Systemy działające Bydgoszcz • Częstochowa  • Elbląg • Gdańsk • Gorzów Wielkopolski  • Górnośląski Okręg Przemysłowy • Grudziądz • Kraków • Łódź • Ozorków • Pabianice • Poznań • Szczecin • Toruń • Warszawa • Wrocław • Zgierz Systemy zlikwidowane Białystok • Bielsko-Biała • Cieszyn • Gubin • Inowrocław • Jelenia Góra • Kostrzyn nad Odrą • Koszalin • Legnica • Olsztyn  • Słubice • Słupsk • Tarnów  • Wałbrzych • Zgorzelec Systemy niezrealizowane Opole • Piła  • Stargard Szczeciński • Świnoujście

p • d • e

Przewoźnicy KZK GOP

komunikacja tramwajowa	Tramwaje Śląskie
komunikacja autobusowa	PKM Katowice • PKM Świerklaniec • PKM Sosnowiec • PKM Gliwice • Meteor Jaworzno • PUP Czeladź • PKS Katowice • PKS Zawiercie • Transkom Piekary Śląskie • Henryk Polak Chorzów • Transgór Mysłowice • PU-H Delta Bytom • Murgór Trans Katowice • Rudpol-opa Ruda Śląska • Jan Wadas Sławków • Tadeusz Powichrowski Zabrze • Henzago Ruda Śląska/Henryk Zagozda • Kłosok Żory • PUK SANiKO Myszków • Irex Sosnowiec • MZKP Tarnowskie Góry • Sed-Baz Czeladź • Nowak Transport • Jacek Wechowski Świętochłowice • Krzysztof Pawelec Katowice • PKS Będzin • PKM Olkusz • PKM Tychy • PKS Gliwice
dawni przewoźnicy	PKM Bytom