narzędzia
W innych językach
Szybka kolej miejska
Szybka kolej miejska (także skm, kolej miejska, niem. Stadt-Schnellbahn, S-Bahn) - wysokowydajny system kolejowy przeznaczony dla lokalnego transportu pasażerskiego w dużych miastach i zespołach miejskich. Dla kolei miejskich charakterystyczne są prędkości handlowe 2-3 razy wyższe od osiąganych przez autobusy miejskie i duża częstotliwość kursowania pociągów.
Spis treści |
[edytuj] SKM na świecie
W Europie liczba systemów kolei miejskiej wynosi ponad 60. Dokładne oszacowanie nie jest możliwe, ponieważ wydzielone organizacyjnie systemy często zlewają się i zazębiają, jak np. w Szwajcarii, lub też świetnie działający system kolejowy z częstotliwościami typowymi dla skm, który obsługuje całe powierzchnie Belgii, Holandii, gdzie normą jest wysoka częstotliwość (pociągi z częstotliwościami dochodzącymi do 3 minut w szczycie) w obrębie aglomeracji.
W niektórych krajach działalność ta przynosi zyski (np. w Japonii prywatne koleje miejskie przynoszą średnio 22% zysku), jednak w Europie najczęściej korzystają z gminnego lub państwowego dofinansowania. W Tokio obsługiwany przez 29 przewoźników system kolei miejskich obsługuje aż 54% wszystkich podróży realizowanych przez mieszkańców i ma większy udział w rynku przewozowym niż motoryzacja indywidualna.
System kolei miejskiej w Berlinie (S-Bahn Berlin GmbH) przewozi rocznie 291 mln pasażerów, a więc o 30% więcej niż wszystkie koleje w całej Polsce razem wzięte. Pociągi miejskie mają stałe relacje i częstości kursowania, a linie są ponumerowane. Na głównej linii Berlina pociągi kursują w szczycie nawet co 90 sekund. W Niemczech działa 17 takich systemów S-Bahn i wciąż powstają kolejne.
W krajach francuskojęzycznych używana jest nazwa Réseau expres régional[szybka sieć regionalna], RER.
[edytuj] SKM w Polsce
W Polsce działa obecnie tylko jeden w pełni wykształcony system skm: Szybka Kolej Miejska w Trójmieście. Po II wojnie światowej, dzięki zabranym z Berlina w ramach reparacji wojennych pociągom elektrycznym, odtworzono tu działającą w okresie przedwojennym kolej miejską (opartą wówczas o trakcję parową), a następnie rozbudowano ją na całą aglomerację Trójmiasta. Lecz i trójmiejska skm ma problemy:
Mimo że trójmiejska skm przewozi 16% całego ruchu wewnątrz aglomeracji i przynosi zyski (2,5 mln rocznie wraz z subwencjami), to proces jej prywatyzacji dawno utknął w miejscu. Modernizacja taboru przedsiębiorstwa SKM w Trójmieście obsługującego system jest powolna, brak jest rozwoju, zamykane są linie miejskie (np. do Brzeźna). Trójmiejska skm kursuje ze średnią częstotliwością co 7,5 minuty w szczycie i oferuje 231 pociągów miejskich (IX.2002) w dobie.
Zalążkiem sieci SKM w stolicy kraju ma być Warszawska Szybka Kolej Miejska, obecnie jej pociągi kursują na trasie Sulejówek - Pruszków, ale jej częstotliwość nie odpowiada wymogom stawianym kolejom miejskim, zwykle oferującym połączenia w cyklu 10- lub 20-minutowym. Ponadto eksploatowane zespoły 14WE, aczkolwiek maksymalnie przystosowane do ruchu aglomeracyjnego, konstrukcyjnie oparte są na przestarzałym podmiejskim ezt EN57 i osiągają słabe przyspieszenia oraz nie zapewniają odpowiednio szybkiej wymiany pasażerów na przystankach. W związku z powyższymi problemami ogłaszane są plany uruchomienia kolejnych linii skm i zakupu taboru lepiej przystosowanego do ruchu miejskiego (dwukrotnie lepsze przyspieszenia, większa liczba drzwi na wagon, siedzenia pod ścianami na wzór metra). Pewne cechy skm ma system obsługiwany przez firmę [[Warszawska Kolej Dojazdowa sp. z o. o.] w Warszawie. Podwarszawska WKD oferuje 119 pociągów w dobie (IX.2002) jeżdżących na własnych torach na trasie Warszawa Sródmieście WKD-Grodzisk Mazowiecki. zasilanych napięciem 650V.
Podjęto ponadto decyzję w sprawie powstania systemu skm w Toruniu i Bydgoszczy (SKM BiT-City).
Rozważane są systemy skm we Wrocławiu, w Łodzi, Krakowie, Szczecinie, Poznaniu, Białymstoku, Bydgoszczy i Toruniu - SKM BiT-City, Rybnickim Okręgu Węglowym oraz w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.
Wg opinii ekspertów, takie systemy komunikacyjne są ekonomicznie możliwe w każdej większej polskiej aglomeracji, tylko że w tym celu konieczna jest liberalizacja tego segmentu rynku i poprawienie kiepskiego zwykle w obszarach miejskich stanu infrastruktury szynowej PLK. Przykładem tego typu zachowania jest stworzenie odrębnego, nowego podmiotu dla SKM w Warszawie.
Podstawowym taborem używanym na liniach skm są elektryczne zespoły trakcyjne, choć od niedawna występują też linie skm obsługiwane wagonami spalinowymi. Należy rozróżniać system skm od przedsiębiorstw o nazwie SKM i powołanych systemów o takiej nazwie.
[edytuj] Zobacz też
- przegląd zagadnień z zakresu kolejnictwa
- S-Bahn - skm w krajach niemieckojęzycznych
- Szybka Kolej Miejska w Trójmieście
- Warszawska Szybka Kolej Miejska
- Szczecińska Szybka Kolej Miejska
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Strona internetowa spółki PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o.
- Strona internetowa spółki SKM w Warszawie
- Forum pasażerów Szybkiej Kolei Miejskiej w Warszawie
- Strona o gdyńskiej kolei
