Sztokholm

Współrzędne: 59°20' N 18°03' E59.3333333 18.05 (Sztokholm)

Sztokholm
Herb Sztokholmu
Sztokholm - widok na Riddarholmen i stare miasto
Państwo	Szwecja
Region	Sztokholm
Burmistrz	Kristina Axén Olin
Powierzchnia	188 km²
Położenie	59° 20' N 18° 03' E
Ludność (2008) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja	798 715 4230 os./km² 1 949 516
Nr kierunkowy	+46 (0)8
Tablice rejestracyjne	ST
Miasta partnerskie	Belgrad (Serbia) Berlin (Niemcy) Częstochowa (Polska) Helsinki (Finlandia) Londyn (Wielka Brytania) Paryż (Francja) Reykjavík (Islandia) Sarajewo (Bośnia i Hercegowina) Warszawa (Polska)
Położenie na mapie Szwecji Sztokholm
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Ratusz

Loża masońska w Sztokholmie

Sztokholm (szw. Stockholm ^?/i [stɔkːɔlm]) – największe miasto i stolica Szwecji. Siedziba rządu, parlamentu oraz rodziny królewskiej.

Sztokholm jest stolicą regionu Sztokholm.

Miasto (gmina Sztokholm) zamieszkuje 798,715 osób, ale cały zespół miejski - 1,949,516 (2008, Statistics Sweden).

Niektórzy badacze wywodzą nazwę miasta od stock - pień, pal, belka i holme - wyspa, wysepka.

W mieście jest ok. 70 muzeów, z których najczęściej odwiedzane są Muzeum Okrętu Vasa i Skansen na Djurgården.

[edytuj] Historia

Miasto po raz pierwszy pojawia się w staro-skandynawskich sagach jako Agnafit, i jest łączone z mitologicznym królem szwedzkim, Agne. Pierwszy raz Sztokholm pojawia się w dokumentach w roku 1252, kiedy to kopalnie w Bergslagen uczyniły z niego ważne miejsce w dziedzinie handlu żelazem.

Rozwój miasta rozpoczął się w XIII wieku od części zwanej dzisiaj Gamla Stan - Stare Miasto. Za założyciela miasta uważany jest jarl Birger. Od 1436 Sztokholm jest stolicą Szwecji. Po okresie walk szwedzko-duńskich w XV i XVI w. w 1523 r. Sztokholm został zdobyty ostatecznie przez Gustawa I Wazę. Od tego czasu też siedzibą szwedzkich królów był zamek Tre Kornor. W 1697 roku jednak pożar strawił większość budowli i od 1754 rodzina królewska zamieszkała już w Pałacu Królewskim. W 1776 roku powstaje Akademia Szwedzka.

W połowie XIX wieku stolica Szwecji liczyła blisko 100 tysięcy mieszkańców. W Sztokholmie rozgrywane były Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1912. Po II wojnie światowej, w 1952 uruchomiono w mieście pierwszą linię metra.

[edytuj] Sport

Kluby piłkarskie Sztokhlomu:

• Djurgården
• AIK
• Hammarby

W Sztokholmie rozgrywane były Letnie Igrzyska Olimpijskie w 1912.

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Położone w środkowej części kraju na 14 wyspach, które połączone są ze sobą 53 mostami oraz lądzie stałym nad zatoką Saltsjön (Morze Bałtyckie) i jeziorem Melar (szw. Mälaren) wraz z łączącą je cieśniną Norrström. Cały obszar stołeczny Sztokholmu obejmuje m.in. archipelag sztokholmski, czyli 24.000 wysp, wysepek i skał przybrzeżnych. Ze 188 km² powierzchni miasta jedną trzecią stanowi teren zabudowany, pozostałe woda, lasy i parki.

[edytuj] Klimat

Z powodu położenia na północy, klimat Sztokholmu jest silnie zróżnicowany, w zależności od pory roku. W czasie zimy dzień trwa około sześciu godzin. Natomiast w czerwcu czas ten sięga nawet 18 godzin. Z tego powodu, w Sztokholmie są ciepłe lata i mroźne zimy. Najwyższa zarejestrowana temperatura to +36, a najniższa to -32 stopnie Celsjusza.

Typowe temperatury:

• Zima : od -7 do +2 stopni Celsjusza
• Wiosna: od +5 do +15 stopni Celsjusza
• Lato: od +20 do +25 stopni Celsjusza
• Jesień: od +5 do +18 stopni Celsjusza

[edytuj] Transport

[edytuj] Transport publiczny

Sztokholm posiada dobrze rozwiniętą sieć komunikacji miejskiej. Metro (szw. Tunnelbana), autobusy, szybka kolejka podmiejska i regionalna pozwalają szybko przemieszczać się w obrębie miasta jak i dystryktu sztokholmskiego. Wszystkie formy transportu naziemnego (poza autobusami z/na lotnisko oraz pociągami na lotnisko) zarządzane są przez Storstockholms Lokaltrafik (SL), który powierza utrzymanie i naprawę sieci szeregowi firm - np. Connex (obsługuje metro). Funkcjonują trzy koleje regionalne, w tym jedna wąskotorowa.

Metro sztokholmskie,Stacja Hötorget

SL wprowadziła wspólny bilet na wszystkie środki komunikacji, poruszające się w Dystrykcie sztokholmskim. Pozwala to na łatwe przesiadanie się z metra na autobus, kolejkę podmiejską itd. Bilety są dostępne w formie kuponów jednoprzejazdowych oraz kart podróżnych. Karty podróżne mogą mieć różny okres ważności (od 24 godzin do jednego roku). Bilety ulgowe przysługują osobom do 20 oraz powyżej 65 roku życia.

[edytuj] Drogi i Kolej

Kolejowe połączenia dalekobieżne obejmują m.in. linie do Göteborga czy Sundsvall, obsługiwane przez pociągi typu X 2000. Znajduje się tu Dworzec Centralny .

W mieście krzyżują się drogowe trasy europejskie E4, E18 oraz E20.

Część E4 i E20

[edytuj] Lotniska

Głównym lotniskiem Sztokholmu jest Arlanda, położona ok. 40 km na północ od Sztokholmu. Z Polski na Arlandę latają codziennie samoloty LOT-u z Warszawy oraz Lufthansy, KLM-u i SAS-u (z przesiadkami w portach europejskich) oraz Norwegian. Z lotniska Arlanda do centrum miasta można dostać się: pociągiem (super-szybki ekspres Arlanda Express, ok. 20 minut), autobusem (szw. Flygbussarna) lub taksówką (40 min). Poza tym Sztokholm posiada lotnisko Bromma, w centrum obsługujące samoloty m.in. Malmö Aviation i innych lokalnych przewoźników oraz ruch czarterowy. Blisko Sztokholmu (ok. 100 km na południe) znajduje się lotnisko Skvata, na które możemy się dostać samolotami linii Wizz Air oraz Ryanair z kilku miast polskich. Z kolei na północ od Sztokholmu znajduje się lotnisko Vasteras, które obsługiwane jest także przez tanie linie lotnicze. Również na północ, ok 30 km w kierunku Uppsali, znajduje się lotnisko Gryttjom, gdzie wykonuje się m. in. skoki ze spadochronem.

[edytuj] Promy

Sztokholm posiada bezpośrednie połączenia promowe do Gdańska, Kłajpedy, Tallinna, Rygi, Helsinek (szw. Helsingfors) i Turku (szw. Åbo), oraz Mariehamn na Wyspach Alandzkich

Małe promy (obsługiwane przez Waxholmsbolaget) pozwalają dostać się na wiele wysp archipelagu sztokholmskiego.

[edytuj] Edukacja

W Sztokholmie znajdują się liczne uczelnie wyższe, między innymi założony w 1811 Instytut Karolinska, założona w 1827 Królewska Politechnika w Sztokholmie (szw. Kungliga Tekniska Högskolan, czyli KTH) i założony w 1878 Uniwersytet w Sztokholmie.

[edytuj] Turystyka

Główne zabytki i atrakcje miasta:

• Pałac Królewski - Kungliga Slottet
• katedra Storkyrkan
• Tyska Kyrkan
• Riddarhuset - Dom Magnatów
• Stadshuset - Ratusz
• Vasamuséet - Muzeum Okrętu "Waza"
• Skansen

[edytuj] Muzea

Zobacz więcej w osobnym artykule: Muzea w Sztokholmie.

[edytuj] Zobacz też

• Morskie miasto Hammarby
• af Chapman

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona Miasta Sztokholm
• Przewodnik po Sztokholmie

p • d • e

Gminy regionu Sztokholm

Botkyrka • Danderyd • Ekerö • Haninge • Huddinge • Järfälla • Lidingö • Nacka • Norrtälje • Nykvarn • Nynäshamn • Österåker • Salem • Sigtuna • Södertälje • Sollentuna • Solna • Sundbyberg • Sztokholm • Täby • Tyresö • Upplands-Bro • Upplands Väsby • Vallentuna • Vaxholm • Värmdö

Regiony Szwecji • Szwecja