Spermatogeneza

Schemat powstawania męskich komórek rozrodczych

Spermatogeneza (spermogeneza) – to proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatocytogenezę, mejozę oraz spermiogenezę. Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

[edytuj] Spermatocytogeneza

Spermatogonia typu A stale dzielą się mitotycznie, stanowiąc źródło komórek, z których wykształcą się plemniki. Niektóre spermatogonie typu A dają początek kolejnym generacjom spermatogonii typu A, wychodząc z pierwotnej populacji komórek macierzystych. Inne natomiast, dzieląc się mitotycznie przekształcają się w spematogonie typu B, które z kolei dzieląc się również mitotycznie tworzą spermatocyty I rzędu. Komórki powstałe w wyniku podziałów mitotycznych są połączone ze sobą mostkami cytoplazmatycznymi, powstałymi w wyniku niedokończonych podziałów cytoplazmy.

[edytuj] Mejoza

Spermatocyty I rzędu przechodzą przez trwającą 22-24 dni profazę, po której już szybko przechodzą przez kolejne stadia mejozy (metafazę, anafazę i telofazę). Tworzą się spermatocyty II rzędu. Drugi podział mejotyczny (ewakcyjny) kończy się powstaniem dwóch spermatyd. Połączenia cytoplazmatyczne są nadal obecne, więc spermatydy tworzą łańcuch wielu komórek.

Spermatogonie i spermatydy są otoczone przez komórki podporowe, zwane komórkami Sertoliego, które pełnią istotne funkcje w rozwoju plemników.

[edytuj] Spermiogeneza

Jest to proces w którym w wyniku wielu zmian dochodzi do przekształcenia spermatydy w plemnik. Przebiega w etapach:

• wytwarzany jest akrosom poprzez zlewanie się diktiosomów aparatu Golgiego. Zajmuje on ponad połowę powierzchni jądra plemnika. Zawiera on enzymy, dzięki którym plemnik będzie mógł przeniknąć przez osłonki komórki jajowej (reakcja akrosomowa)
• kondensacja jądra
• wytworzenie szyjki, wstawki, z licznymi mitochondriami oraz witki
• utrata większości cytoplazmy

p • d • e

Zagadnienia związane z męskim układem rozrodczym

Narządy wewnętrzne	jądro, najądrza, prostata, pęcherzyki nasienne, gruczoły opuszkowo-cewkowe, cewka moczowa, nasieniowód, ciała jamiste
Narządy zewnętrzne	penis (żołądź, napletek, wędzidełko napletkowe), moszna
Biologia rozrodu	erekcja, zapłodnienie, zaplemnienie, niepłodność, impotencja, obrzezanie, rozmiary penisa
Nasienie	plemnik, spermatogeneza, akrosom, kapacytacja, sperma, ejakulacja, ejakulat, wytrysk przedwczesny, wytrysk opóźniony, wytrysk wsteczny, polucja, spermicydy
Odchylenia ejakulatu	objętościowe – aspermia, hipospermia, hiperspermia ilościowe – azoospermia, oligospermia, polizoospermia jakościowe – teratozoospermia, asthenozoospermia leukocytospermia normospermia