narzędzia |
Siemianowice ŚląskieWspółrzędne: 50°16'33" N 18°59'09" E
Siemianowice Śląskie (niem. Siemianowitz, Laurahütte) – miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Miasto należy do Związku Miast Polskich (ZMP). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego. [edytuj] Geografia[edytuj] PołożenieSiemianowice Śląskie leżą na garbie chorzowsko-bytomskim, który leży na Wyżynie Katowickiej będącej częścią Wyżyny Śląskiej, na terenie Górnego Śląska. Miasto położone jest na terenie charakteryzującym się słabym naturalnym rozwinięciem rzeźby, jednak jest dość urozmaicona. Znajdują się liczne niecki, rowy, doliny rzeczne oraz łagodne wzgórza. Przez miasto przepływa Brynica oraz kilka mniejszych rzek. Najwyższe wzniesienie znajduje się w Bytkowie – 320 m n.p.m., a najniższe punkty Siemianowic leżą na terenie dawnych Sadzawek oraz w dolinie Brynicy – najniższy punkt wysokości 260 m n.p.m.[potrzebne źródło] W topografii Siemianowic znaczna rolę odgrywają obok form naturalnych także formy będące rezultatem działalności człowieka. Są to hałdy, zwałowiska skały płonnej. Istnieją również zagłębienia powierzchni będące rezultatem: eksploatacji piasku i węgla. Pod względem geologicznym Siemianowice położone są w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym obejmującym cały Górnośląski Okręg Przemysłowy oraz Rybnicki Okręg Węglowy. Siemianowice graniczą z: Katowicami, Chorzowem, Czeladzią, Piekarami Śląskimi, Będzinem i Wojkowicami. [edytuj] Klimat
Klimat miasta cechuje się pewną przewagą klimatu oceanicznego nad kontynentalnym. Maksymalna temperatura występuje najczęściej w lipcu i o kilka stopni przekracza 30°C[potrzebne źródło]. Minimalna temperatura zdarza się w styczniu lub lutym i sięga około –20°C. Średnia roczna temperatura oscyluje wokół 8°C[potrzebne źródło]. Opady w mieście wynoszą przeciętnie 660-700 mm rocznie[potrzebne źródło], a najbardziej deszczowym miesiącem jest lipiec. Jeśli chodzi o wiatry, dominuje kierunek południowo-zachodni i zachodni. Klimat Siemianowic był na przestrzeni XIX i XX zachwiany przez zanieczyszczenia atmosfery, zadymienia i zapylenia, po upadku ciężkiego przemysłu powietrze oczyściło się. [edytuj] Gleba
Gleby w Siemianowicach Śląskich najczęściej wykształcone są na podłożu czwartorzędowych osadów wodno-lodowcowych czyli piasków, gliny oraz iłów. Podglebie utworzone z glin, glin piaszczystych, rzadziej z iłów, stanowi warstwę nieprzepuszczalną dla wód opadowych infiltrujących w głąb. W takich miejscach powstają stałe lub czasowo występujące strefy zawilgoceń i podtopień warstwy glebowej. Na podłożu holoceńskich osadów rzecznych (piaski, żwiry) na tarasie rzeki Brynicy w okolicach Bańgowa i Przełajki wykształciły się mady. Na podłożu triasowych skał węglanowych (wapienie, dolomity, margle) wykształciły się rędziny. Na północ od Parku Pszczelnik, w Bańgowie i Przełajce na podłożu triasowych skał węglanowych (wapienie, dolomity, margle) wykształciły się również rędziny. Natomiast w Michałkowicach jest gleba triasu środkowego czyli wapień muszlowy oraz triasu dolnego czyli ret. Rędziny są najbardziej urodzajnymi glebami w Siemianowicach, generalnie przeważają w nim jednak gleby gliniasto-piaszczyste średniej i gorszej jakości. Na znacznej powierzchni miasta, a przede wszystkim na południu gleba jest zdegradowana w wyniku działalności przemysłu ciężkiego. Głównymi źródłami skażeń gleb są: składowiska odpadów komunalnych i przemysłowych, emisje gazów i pyłów oraz ścieki przemysłowe. Największym problemem Siemianowickich gleb są skażenia metalami ciężkimi (kadmem, ołowiem i cynkiem). [edytuj] Surowce mineralne
Głównym surowcem mineralnym wydobywanym w mieście był węgiel kamienny, a na północy rudy cynku i ołowiu. Oba surowce eksploatowane były metodą podziemną. Metodą odkrywkową wydobywane były gliny, piasek oraz wapienie. W złożu, w pokładach pozostało 51, 3 mln t węgla zasobów pozabilansowych, w tym grupy A – 29,6 mln t i B – 21,7 mln t[potrzebne źródło]. [edytuj] Hydrologia[edytuj] PotamologiaMiasto w całości zlokalizowane jest w dorzeczu Wisły, oprócz północno-zachodniej części Michałkowic gdzie niewielki fragment dorzecza rzeki Odry (zlewnia Bytomki). Dział wodny I rzędu rozgraniczający oba dorzecza w Siemianowicach ma jednak przebieg niepewny, z powodu deformacji wywołanych działalnością górniczą. Dorzecze rzeki Wisły w granicach miasta to prawie wyłącznie fragment zlewni rzeki Brynicy, która stanowi północno-wschodnią granicę miasta na Przełajce i częściowo na Bańgowie. W całym mieście uchodzi do Brynicy tylko jeden ciek wodny – Rów Michałkowicki, który stanowi prawy dopływ rzeki. W południowo-wschodniej części miasta istnieje, również prawobrzeżny, dopływ rzeki Brynicy – Rów Siemianowicki, który uchodzi do tej rzeki już na terenie sąsiedniego miasta Katowice. Niestety, wymienione cieki wodne są bardzo zanieczyszczone z powodu wpuszczania do nich ścieków przemysłowych i komunalnych. [edytuj] Limnologia
Michałkowice – staw w parku "Górnik"
Na terenie Siemianowic Śląskich znajduje się kilkadziesiąt zbiorników wody stojącej. Są to jednak zbiorniki sztuczne. W większości są to zbiorniki podpoziomowe o konstrukcji ziemnej, w których utrzymywanie się wody jest możliwe na skutek zalegania w podłożu warstw gleby słabo przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych. Znaczna część zalewisk powstała w wyniku prowadzonego wydobycia węgla. Ważnym problemem tychże zbiorników jest niedobór wody i wysychanie. Jest to często spowodowane zaprzestaniem dostarczania wód podziemnych z zamkniętych kopalni. Liczba bakterii coli, coli typu kałowego, paciorkowców kałowych i innych niebezpiecznych dla zdrowia jest w siemianowickich zbiornikach często znacznie przekroczona i nie ma możliwości kąpieli i korzystania z wód w celach rekreacyjnych. [edytuj] Podział administracyjnySiemianowice Śląskie podzielone są na 5 dzielnic administracyjnych – ich powierzchnie przedstawia tabela.
[edytuj] AglomeracjaSiemianowice leżą w centrum największej aglomeracji w Polsce. Region ten rozkwitł w XIX dzięki gwałtownemu rozwojowi przemysłu wydobywczego i produkcji jego wyrobów. W tym też wieku podczas planowania strategicznego utworzono region nazywany Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym. Składa się on z dwudziestu kilku miast oraz kilkudziesięciu mniejszych miejscowości na terenie Górnego Śląska i Zagłębia. Od lat 90. XX zaczęto planować metropolizację regionu katowickiego. 9 stycznia 2006 prezydenci 17 miast podpisali deklarację utworzenia Górnośląskiego Związku Metropolitalnego (GZM). [edytuj] DemografiaDane na dzień 30 czerwca 2005.
Dane na 2001 rok. Siemianowice Śląskie w województwie śląskim zajmują:
[edytuj] Fauna i flora
Siemianowice Śląskie są najbardziej zielonym miastem GOP-u[potrzebne źródło]. Dzięki temu, że do połowy XIX w większości pokryte były lasami liściastymi ich pozostałości przekształcono w parki i laski: Bytkowski i Bażantarnia. W Siemianowicach można spotkać wiele ciekawych zwierząt[potrzebne źródło], często niespotykanych w tak silnie uprzemysłowionych terenach np. chomik europejski, zając szarak oraz sarna[potrzebne źródło]. Miasto wyróżnia się bogactwem płazów i gryzoni[potrzebne źródło]. W dziedzinie flory Siemianowice mogą się pochwalić[styl do poprawy] liczbą 21 okazów roślin chronionych[potrzebne źródło]. [edytuj] Toponimika nazwyPochodzenie nazwy Siemianowice nie jest do końca wyjaśnione. Najbardziej prawdopodobne są:
W 1927 uchwałą Sejmu Śląskiego utworzono gminę Siemianowice Śląskie, łącząc gminy: Siemianowice i Huta Laura. [edytuj] HistoriaSiemianowice Śląskie uzyskały prawa miejskie w 1932, gmina miała wówczas 43 tys. mieszkańców i uchodziła za największą wieś w Europie. Dzieje miasta sięgają jednak średniowiecza. Były wówczas niewielką osadą rybacką. Pod koniec XVIII zaczął się rozwijać przemysł kopalniany. Później powstawały huty i zakłady inne zakłady przemysłowe. Z czasem bardzo rozwinięta miejscowość Siemianowice była jedną z największych wsi Europy, aż do momentu uzyskania praw miejskich. Po II wojnie światowej nadal trwał szybki rozwój miasta, zaczęły powstawać nowe osiedla i ciągle rozwijały się kopalnie i huty. Obecnie przemysł ciężki w mieście prawie upadł i panuje spore bezrobocie. [edytuj] GospodarkaGospodarka w Siemianowicach Śląskich zaczęła się rozwijać na dużą skalę na początku XIX, wcześniej miejscowość żyła przede wszystkim z hodowli ryb i uprawy kwiatów. Przełomowym momentem w siemianowickiej gospodarce była pierwsza kopalni węgla kamiennego "Leśna" w 1786 roku i pierwsza huta "Hohenlohe" w 1804 roku. W następnych dziesięcioleciach zaczęły powstawać kolejne huty, także cynku oraz kopalnie. W 1835 ukończono budowę huty Laura. Dzięki rozwijającemu się przemysłowi zaczęła wzrastać liczba ludności w okolicy, a Siemianowice i jej dzisiejsze dzielnice dynamicznie się rozwijały. W latach 1853-1855 powstała kolej wąskotorowa z Tarnowskich Gór i Bytomia przez: Bytków, Hutę Laura, Hutę Jerzego aż do Brzęczkowic. W kolejnych latach XIX wieku na terenie dzisiejszych Siemianowic powstawały koleje linie kolejowe, a przemysł dalej się rozwijał, powstała wówczas Fabryka Śrub i Nitów Fitznera, której część obecnie jest Wojskowymi Zakładami Mechanicznymi. Po II wojnie światowej władze dbały o dalszy rozwój gospodarki, dzięki czemu miasto posiadało ponad 82 000 mieszkańców i prężnie działające kopalnie, huty i inne zakłady. Przełom XX i XXI przyniósł w Siemianowicach, podobnie jak w okolicznych miastach GOP-u szereg niekorzystnych zmian i strat materialnych. Zamknięta została i zlikwidowana jedna z największych w kraju kopalnia "Siemianowice", pomimo że niezależne ekspertyzy dawały podstawy do jej dalszej eksploatacji. Nastąpił upadek większości państwowych zakładów przemysłowych, których nieudana restrukturyzacja przebiegała w atmosferze skandali i korupcji. Czarną kartą w historii miasta zapisały się niespełnione obietnice rządu premiera Leszka Millera, doprowadzając najpierw do licznych manifestacji pracowniczych, a w końcu bankructwa Huty "Jedność" przekształconej w spółkę Skarbu Państwa, który nie zapewnił środków na ukończenie zaawansowanej już inwestycji w nową walcownię. W mieście wystąpiły liczne problemy społeczne – spadek zaludnienia, wysokie bezrobocie strukturalne, emigracja zarobkowa młodych, wykształconych ludzi, masowe grabieże mienia na terenach przemysłowych i kolejowych. Niekorzystnym zmianom społecznym miasto stara się przeciwdziałać, organizując dodatkowe kursy edukacyjne dla młodzieży, szkolenia dla bezrobotnych oraz budując nowe obiekty sportowe i zachęcając inwestorów. W ostatnim okresie w mieście zainwestowały firmy Johnson Control (producent części samochodowych) i Ugine & Alz (producent stali), dzięki czemu bezrobocie spadło z 29% do 16%. [edytuj] Infrastruktura[edytuj] TransportSiemianowice posiadają w miarę dogodne połączenia drogowe z resztą kraju dzięki położeniu w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. W odległości około 30 km położony jest Port lotniczy Katowice-Pyrzowice. W Siemianowicach wzrasta natężenie ruchu samochodowego. Od kilku lat planuje się budowę obwodnicy wschodniej, która będzie elementem drogi z Katowic do Pyrzowic i zachodniej – wspólnie z Chorzowem. [edytuj] DrogiPrzez miasto przebiega droga ekspresowa (międzynarodowa) nr 94E40 z Wrocławia do Krakowa. W odległości kilkunastu kilometrów znajduje się droga ekspresowa (krajowa) nr S86 z Katowic do Warszawy, która 11 kilometrów dalej łączy się węźle Podwarpie z drogą ekspresową (międzynarodowa) S1E75 , a od południa jest łatwy dostęp do Katowic na autostradę A4 [edytuj] Tramwaje i autobusyTramwajem do Siemianowic można się dostać z Katowic i Chorzowa do pętli przy Placu Skargi w centrum miasta. Należy pamiętać, że pierwszy międzymiastowy parowy tramwaj do Siemianowic dotarł już w 1896, a w 1898 uruchomiono tramwaje elektryczne. Na przełomie XIX i XX wieku w mieście funkcjonowała zajezdnia. Wielokrotnie planowano budowę połączeń tramwajowych z Siemianowic w kierunku Bytomia przez Michałkowice i Czeladzi, niestety planów nie zrealizowano. Połączenia komunikacja autobusowa i tramwajowa. Koordynatorem przewoźników komunikacji zbiorowej jest Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, dla którego usługi na terenie Siemianowic Śląskich wykonują:
Przez miasto przebiega 25 linii autobusowych (0, 5, 22, 27, 30, 43, 50, 72, 74, 91, 96, 98, 110, 119, 133, 168, 196, 222, 662, 663, 664, 665, 860, 930, 974) oraz 3 tramwajowe (12,13 i 14). [edytuj] Kolej normalnotorowaPrzez centrum miasta i Bytków przebiega główna linia kolejowa Bytom-Katowice Szopienice, na której znajduje się dworzec, od 1969 wykorzystywana jedynie w ruchu towarowym. W 2005 PKP wyburzyły zabytkowy budynek dworcowy z 1870. W północnej części miasta przebiegają linie dawnej kolei piaskowej z Jaworzna i Łagiszy w kierunku Bytomia. Najbliższy dworzec PKP znajduje się obecnie w Katowicach, w odległości 8 km od centrum miasta. W latach 1870-1968 miasto posiadało pasażerskie połączenia kolejowe. [edytuj] Kolej wąskotorowaW latach 1855-2002 miasto posiadało także kolej wąskotorową, której tory zostały rozkradzione. Wykaz stacji i posterunków odgałęźnych Górnośląskich Kolei Wąskotorowych na terenie Siemianowic Śląskich do 1990 roku:
Wykaz linii, szlaków i łącznic Górnośląskich Kolei Wąskotorowych na terenie Siemianowic Śląskich do 1990 roku:
Wykaz bocznic Górnośląskich Kolei Wąskotorowych na terenie Siemianowic Śląskich w latach 1854-1990:
[edytuj] Infrastruktura technicznaW mieście istnieją wodociągi z których korzysta 98,8% mieszkańców, sieć kanalizacyjna i sieć gazownicza z której korzysta 70% siemianowiczan. W mieście znajduje się oczyszczalnia ścieków "Centrum" przy ulicy Milowickiej i zakład składowania definitywnego i utylizacji odpadów "Landeco" przy ulicy Zwycięstwa. [edytuj] EdukacjaPierwsza przykościelna szkoła w Siemianowicach Śląskich i okolicy powstała w 1421 roku w Michałkowicach – dzielnicy miasta. Znajdowała się na miejscu dzisiejszego skrzyżowania ulic Kościelnej i Orzeszkowej. Obecnie w mieście istnieje 12 szkół podstawowych, 10 gimnazjów i 8 szkół średnich. Większość siemianowickich placówek edukacyjnych to zespoły szkół.
[edytuj] Sport[edytuj] Kluby sportowe działające w mieście
Siemianowice Śląskie - Michałkowice MOSiR "Michał"
[edytuj] MKS Siemianowice Śląskie
[edytuj] Inpuls-Alpol Siemianowice Śląskie
[edytuj] Mustangi Michałkowickie
[edytuj] UKS "JEDNOSĆ" Siemianowice Ślaskie
[edytuj] inne
[edytuj] Kultura i rozrywkaSiemianowice Śląskie posiadają urozmaiconą ofertę rozrywkowo-wypoczynkową. Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji "Pszczelnik" oferuje: korty tenisowe, boiska piłkarskie, basen odkryty, halę sportową. MOSiR "Michał" oferuje: basen kryty ze zjeżdżalnią o długości 86m, sauną i jacuzzi oraz halę sportowo-widowiskową. Miasto posiada również boisko do hokeja na trawie, strzelnicę myśliwską, pole golfowe, kręgielnie i centrum rozrywki, amfiteatr w Parku Miejskim i 100-letnią pływalnię. Od 1966 roku w Siemianowicach działa Muzeum Miejskie znajdujące się w zabytkowym budynku z XVIII wieku, ze stałą wystawą rzeźb w węglu i innymi przedstawiającymi historię, kulturę miasta i Górnego Śląska. [edytuj] Muzea i ośrodki kultury
[edytuj] Ośrodki sportowe
[edytuj] Parki
[edytuj] Inne
[edytuj] Trasy rowerowe
[edytuj] Lokalne media
[edytuj] ArchitekturaSiemianowice Śląskie znajdują się w centrum Górnego Śląska, a co się z tym wiąże, znajduje się tam wiele obiektów przemysłowych (czasami zabytkowych), w dużej mierze sa one jednak zaniedbane. Miasto ma również dużo familoków czy kamienic w centrum i Michałkowicach, a także starych kościołów. W Centrum, Michałkowicach, Bytkowie i częściowo Bańgowie znajdują się osiedla bloków mieszkalnych wybudowanych przed 1990. Rolniczy charakter nieznacznie zachował się w Michałkowicach, w dużej mierze na Bańgowie i zupełnie w Przełajce, która jest najmniejszą dzielnicą. [edytuj] Zabytki
[edytuj] Miejsca Pamięci Narodowej
[edytuj] AdministracjaSiemianowice Śląskie mają status powiatu grodzkiego. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta, którym obecnie jest Jacek Guzy. Siedzibą władz miasta jest Urząd Miasta przy ul. Jana Pawła II. [edytuj] Miasta partnerskie
[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe
Zobacz też: dekanat Siemianowice Śląskie Inne
[edytuj] Służba zdrowiaSiemianowicki Szpital Miejski powstał na bazie szpitali, które uruchomiono w latach międzywojennych. Szpital nr 1 przy ul. Jana Pawła II 1a – powstał na bazie szpitala Spółki brackiej, Szpital Miejski przy ul. 1 Maja 9 – na bazie zakładu leczniczego ówczesnej huty "Laura" (obecna Huta "Jedność"). [edytuj] Centrum Leczenia OparzeńW mieście znajduje się również jedna z najnowocześniejszych w Europie i najnowocześniejsza w Polsce klinika leczenia oparzeń, która powstała w zabytkowym budynku szpitala Spółki brackiej, tuż obok Szpitala Miejskiego. W skład szpitala wchodzą:
[edytuj] Siemianowiczanie[edytuj] Urodzeni w SiemianowicachArtyści
Pomnik Wojciecha Korfantego
Sportowcy
Kapłani
Inni
[edytuj] Ludzie związani z Siemianowicami
[edytuj] Parlamentarzyści i politycy
[edytuj] Ciekawostki
[edytuj] Galeria – stare fotografie
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||