Rzeszów

Panorama Rzeszowa

Współrzędne: 50°02'01" N 22°00'17" E50.0336111 22.0047222 (Rzeszów) Rzeszów Herb Rzeszowa Flaga Rzeszowa Województwo podkarpackie Powiat miasto na prawach powiatu Gmina  - rodzaj Rzeszów miejska Prawa miejskie 1354 Prezydent miasta Tadeusz Ferenc (e-mail) Powierzchnia 91,54 km² Położenie 50° 02'01'' N 22° 00'17'' E Liczba mieszkańców (2008)  - liczba ludności  - gęstość  - aglomeracja 170 722 1864 os./km² 740 000 Strefa numeracyjna (do 2005) (+48) 17 Kod pocztowy 35-000 do 35-900 Tablice rejestracyjne RZ Położenie na mapie Polski Rzeszów Miasta partnerskie Bielefeld Buffalo Stanisławów Klagenfurt Koszyce Lamia Lwów Łuck Nyíregyháza Satu Mare Urząd miejski3 Rynek 1 35-064 Rzeszów tel. (0 17) 87 54 448; faks (0 17) 86 22 641 (e-mail) Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Wiadomości w Wikinews Strona internetowa miasta

Plan miasta Rzeszowa

Rzeszów (łac. Resovia, hebr. Reisha, jid. רײַשע, ros. Жэшов, lit. Žešuvas, łot. Žešova, ukr. Ряшiв, niem. Reichshof) - miasto na prawach powiatu, stolica województwa podkarpackiego oraz diecezji rzeszowskiej. Rzeszów stanowi powiat grodzki, a także jest siedzibą ziemskiego powiatu rzeszowskiego.

Miasto pełni funkcję głównego ośrodka administracyjnego, przemysłowego, handlowo-usługowego, akademickiego i kulturalnego w Polsce południowo-wschodniej. Rzeszów posiada międzynarodowy port lotniczy i Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny ukierunkowany na przemysł wysokotechnologiczny. W mieście znajdują się duże państwowe uczelnie wyższe tj. Uniwersytet Rzeszowski (z 11 wydziałami) i Politechnika Rzeszowska oraz kilka prywatnych m. in.: Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania, będąca jedną z największych niepublicznych uczelni w kraju.

W stolicy Podkarpacia działają trzy urzędy konsularne (Republiki Federalnej Niemiec, Republiki Słowacji oraz Ukrainy). Rzeszów jest członkiem Unii Metropolii Polskich oraz Stowarzyszenia Eurocities - zrzeszającego wielkie miasta europejskie.

[edytuj] Geografia

[edytuj] Położenie

Ziemia rzeszowska leży na obszarze trzech jednostek fizycznogeograficznych: Karpat, Kotliny Sandomierskiej i Roztocza. Południową część zajmują Karpaty, południowo-wschodnią Bieszczady Zachodnie (z Tarnicą - 1346 m n.p.m. i Haliczem - 1335 m n.p.m.). Na obszarze Rzeszowszczyzny wyróżnić można elementy Pogórza Karpackiego takie jak Doły Jasielsko-Sanockie, Pogórze Dynowskie, Pogórze Ciężkowickie i zachodni kraniec Pogórza Przemyskiego. Północ regionu prawie w całości zajmuje Kotlina Sandomierska z charakterystycznymi płaskowyżami: Tarnowskim na zachód od Wisłoki, Kolbuszowskim (między Wisłoką, Wisłą i Sanem. Roztocze zajmuje niewielką północno-wschodnią część byłego województwa rzeszowskiego, gdzie znajduje się jego najwyższy punkt w na terenie Polski: Wielki Dział - 390 m n.p.m.

Sam Rzeszów położony jest na pograniczu Pogórza Karpackiego i Kotliny Sandomierskiej nad rzeką Wisłok. Miasto położone jest na wysokości w przedziale od 200 do 330 m n. p. m. Przecinają się tu ważne szlaki komunikacyjne (Drezno - Kijów, Białystok - Koszyce). Dystans dzielący miasto Rzeszów od granic ze Słowacją i Ukrainą wynosi ok. 100 km.

[edytuj] Klimat

Podkarpacie w dużym uogólnieniu cechuje suchy, kontynentalny klimat, na który znacznie wpływa sąsiedztwo gór. Klimat Rzeszowszczyzny mimo niewielkiego obszaru jest dość znacznie zróżnicowany. Jest to bezpośrednio związane z rzeźbą terenu. Kotlina Sandomierska należy do jednych z najcieplejszych obszarów kraju. Południowa część regionu (tj. północne Bieszczady) jest znacznie chłodniejsza. Średnia temperatura stycznia waha się od –3°C na zachodzie i –4,5°C na zachodnim krańcu Roztocza,do –6°C u podnóża Bieszczadów. W lipcu na zachodzie temperatura nie przekracza 19°C, zaś na południu 16°C. Roczna suma opadów jest bardzo niewielka, na północy w dolinie rzeki Wisły wynosi ok. 600 mm, w Bieszczadach jest to około dwa razy większa (1200 mm). Okres wegetacji trwa od 160 dni w górach do 220 na obszarach wyżynnych. Lata są długie i ciepłe, zimy krótkie i niezbyt mroźne.

[edytuj] Przyroda Rzeszowa

Rezerwat przyrody "Lisia Góra"

Zbiornik Rzeszowski w tle Most Karpacki (zapora)
i zabudowania Nowego Miasta

Park Inwalidów Wojennych

W obrębie samego Rzeszowa znajduje się Rezerwat przyrody Lisia Góra, który jest położony nad sztucznie utworzonym w 1973 roku Zbiornikiem Rzeszowskim. Początkowo zbiornik ten miał pełnić funkcję rekreacyjną oraz retencyjną. Kształt zbiornika jest wydłużony (południkowo), a jego powierzchnia wynosi ok. 65 ha. Wskutek sukcesywnego nanoszenia mułu na terenie obecnego zbiornika powstały liczne wysepki i płycizny. W późniejszym czasie porosły one pałką szeroko- i wąskolistną, trzciną, manną mielec, skrzypem bagiennym, kosaćcem żółtym, szczawiem lancetowatym. W wodzie i na jej powierzchni rosną również żabieniec, rzęsa wodna, moczarka kanadyjska, rogatek, rdestnica pływająca, grążele żółte, grzybienie białe. Na brzegach dochodzi do sukcesji łęgu - występują wierzby, topole, olchy, jesiony. Bogata jest również fauna (chrząszcze żółtobrzeżki, czy pająki topiki, ślimaki wodne - błotniarki; 28 gatunków ryb, np.: lin, sum, amur, karp oraz płoć, karaś, leszcz, liczne płazy: kumaki nizinne, żaby wodne i jeziorkowe, traszki zwyczajne i grzebieniaste). Zbiornik jest bardzo ważnym miejscem godów i rozrodu żab: trawnej i moczarowej, ropuch: szarej i zielonej. Wśród przedstawicieli gadów znajdziemy tu prowadzącego ziemno-wodny tryb życia zaskrońca, a na brzegach również jaszczurki: zwinkę i żyworodną. Wśród ssaków popularny jest lis.

W mieście znajduje się również Ścieżka Przyrodnicza im. Władysława Szafera. Składa się ona z 9 (Stary Cmentarz - Olszynki - Park Kultury i Wypoczynku - Zapora - Niżej Zespołu Szkół Elektronicznych - Ujęcie wody dla WSK - Lisia Góra - Skarpa Lessowa - Przeprawa na wyspę) przystanków na długości ok. 6 km wzdłuż Wisłoka. Rozpoczyna się w centrum miasta na Starym Cmentarzu przy ulicy Targowej. Można tu spotkać 230 gatunki ptaków (np.: kaczka krzyżówka, łabędź niemy, mewa śmieszka, gawron), nietoperze, łasice, jeża europejskiego i wiewiórki pospolitej. Na przystanku Lisia Góra można spotkać sarny i zające szaraki, jaszczurkę zwinkę, ropuchy: szarą, zieloną i chronionego chrząszcza koziróg dębosz. Liczne okazy i bogaty drzewostan, częściowo zasadzony przez człowieka (na ścisłym terenie miasta), a częściowo zachowany pierwotny obszar puszczy sandomierskiej. Liczne orzecha czarnego, topoli: białej, czarnej, chińskiej, włoskiej oraz wiązu szypułkowego, dębu szypułkowego, graby wierzby płaczącą i mandżurską, liczne krzewy: irgi, ligustru, berberysu i derenia, bluszczu. Liczne organizmy pionierskie świadczące o czystości środowiska. Osobliwością ścieżki jest lessowa skarpa, której wysokość względna wynosi 30 m.

[edytuj] Parki i tereny leśne

Park im. "Solidarności"

• Park Kultury i Wypoczynku z Olszynkami (wzdłuż lewostronnego brzegu Wisłoka
• Ogród Miejski im. Solidarności (ulica Chrzanowskiej)

Najstarszy z miejskich parków, znajduje się między ulicami Dąbrowskiego, Chrzanowskiej i Langiewicza, w miejscu dawnego ogrodu klasztornego reformatów.

• Park Jedności Polonii z Macierzą (Cieplińskiego)
• Plac Ofiar Getta (Piłsudskiego/Kopernika)
• Zespół dworsko-parkowy w Słocinie (wzdłuż ulic Powstańców Śląskich i Paderewskiego w Słocinie) [1]

Położony we wschodniej części miasta, na stoku Pogórza Dynowskiego, w dolinie potoku Młynówka. Powstały w XIX wieku jako założenie dworsko-pałacowe o powierzchni ok. 6 ha. Na jego terenie znajduje się piętrowy eklektyczny dworek rodzin Chłapowskich i Branickich (porzucony), neogotycki domek ogrodnika, sztuczne jezioro z wyspą. Chroniony opieką miejskiego konserwatora zabytków (nr wpisu A-338) i wojewódzkiego konserwatora przyrody.

• Park Dworski (Załęże)
• Park Inwalidów Wojennych (Chrobrego/Dąbrowskiego)
• Park Sybiraków (Sucharskiego)
• Park przy pałacu Jędrzejowiczów i Szpitalu Miejskim (pomiędzy ulicami Partyzantów i Lubelską na Staromieściu)

XIX-wieczny park i pałac stanowiący pozostałość dawnej posiadłości rodziny Jędrzejowiczów – resztki parku wraz z dawnym pałacem, wzniesionym przez Adama Jędrzejowicza w latach 1879 – 1883 według projektu architekta Tadeusza Stryjeńskiego. Ostatni właściciel pałacu – Jan Jędrzejowicz, został zmuszony do jego opuszczenia w 1944 roku. Park przebudowano, a na jego terenie wzniesiono Szpital Miejski im. Jana Pawła II. Sam pałac w latach powojennych budynek został adaptowany na potrzeby służby zdrowia, obecnie mieści się w nim Szpital Gruźliczy.

• Park Myśli Papieskiej (na rogu ulic Rejtana Sikorskiego na Zalesiu)

Najnowszy park, częściowo w fazie projektów. Znajduje się na błoniach w bezpośrednim sąsiedztwie katedry.

[edytuj] Podział administracyjny miasta

Rzeszów jest oficjalnie podzielony na 26 osiedli. Występujący często podział na dzielnice nie ma charakteru administracyjnego i jest czysto historyczny.

p • d • e

Dzielnice Rzeszowa

Baranówka • Biała • Drabinianka • Miłocin • Nowe Miasto • Pobitno • Przybyszówka • Słocina • Staromieście • Staroniwa • Śródmieście • Wilkowyja • Zalesie • Załęże • Zwięczyca

 

p • d • e

Osiedla stanowiące podział administracyjny Rzeszowa

Baranówka • Dąbrowskiego • Drabinianka • Generała Grota Roweckiego • Generała Władysława Andersa • Kmity • Franciszka Kotuli • Krakowska - Południe • Króla Stanisława Augusta • Mieszka I • Nowe Miasto • Paderewskiego • Piastów • Pobitno • Pułaskiego • Przybyszówka • Słocina • Staromieście • Staroniwa • Śródmieście Południe • Śródmieście Północ • Tysiąclecia • Wilkowyja • Zalesie • Zwięczyca • Załęże

Osiedla niebędące samodzielnymi jednostkami administracyjnymi będące częścią innych osiedli:
Biała • Dąbrowszczaków • Lwowskie • Skarpa • Wzgórza Staroniwskie • Zimowit

 

[edytuj] Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: historia Rzeszowa.

Deptak na Starym Mieście w XIX wieku (obecnie ul. 3 Maja)

Budynek dworca głównego przed II wojną światową

Nowy Rynek w Rzeszowie - w dniu targowym (obecnie Plac Wolności)

Ratusz na Starym Mieście podczas okupacji niemieckiej

Badania archeologów dowodzą, że już w czasach neolitu miało miejsce osadnictwo na terenie dzisiejszego Rzeszowa. Już przed nadaniem praw miejskich, w rejonie dzisiejszego Staromieścia istniał tu duży gród, a drugi, prawdopodobnie graniczny znajdował się na terenie dzisiejszej dzielnicy Pobitno.

Miasto powstało oraz otrzymało prawa miejskie od króla Kazimierza Wielkiego 19 stycznia 1354. W 1363 istniał już w mieście kościół parafialny, a w 1406, parafialna szkoła. W XV wieku miasto zostało zdewastowane przez pożar. Po odbudowie, otrzymało wiele przywilejów, co umożliwiło jego szybki rozwój. W XVI wieku miasto posiadało już dobrze zorganizowaną administrację.

W 1591 wzniesiono ratusz miejski, a w 1600 rozpoczęto budowę zamku. W 1627 miasto ufortyfikowano, a w latach 1624-1629 właściciel miasta ufundował warowny klasztor i kościół oo. Bernardynów. W 1638 Rzeszów przeszedł na własność rodu Lubomirskich, stając się wzorowym ośrodkiem dóbr magnackich. O ówczesnej zamożności miasta świadczą księgi miejskie z XVI i XVII wieku, które wymieniają działających licznie na jego terenie złotników. W 1658 Jerzy Sebastian Lubomirski założył słynne Kolegium Pijarów, jedną z nielicznych wówczas w kraju szkół średnich. Wśród jego wykładowców był ksiądz Stanisław Konarski, a wiele lat później szkołę ukończyli m.in. Ignacy Łukasiewicz, Julian Przyboś, Władysław Sikorski, Władysław Szafer.

13 sierpnia 1769 pod Rzeszowem, w rejonie dzisiejszej dzielnicy Pobitno doszło do bitwy między konfederatami barskimi a wojskami rosyjskimi. Po bitwie ciała zabitych pochowano, a nad mogiłą Polaków usypano zachowany do dziś kopiec. W 1772 miasto dostało się pod zabór austriacki. Następnie przez 146 lat wchodziło w skład Imperium Habsburgów. Od początku Rzeszów stał się stolicą dużego obwodu administracyjnego, zwanego cyrkułem, będącego właściwie odpowiednikiem powiatu.

Rzeszów stał się miastem wolnym w 1845. Uzyskanie przez Galicja swobód politycznych i gospodarczych przyczyniło się do rozwoju miasta. W 1858 do miasta doprowadzono linię kolejową, w 1888 pojawiły się pierwsze telefony, w 1900 powstała gazownia i gazowe lampy uliczne, a 11 lat później uruchomiono elektrownię i rozpoczęto tworzenie sieci wodociągowej. W 1910 Rzeszów liczył 23 tysiące mieszkańców. Miasto zaczęło przekształcać się w znaczący ośrodek kapitalistyczny, pojawiły się nowe ważne inwestycje budowlane i infrastrukturalne - koszary, szkoły, przebudowa ratusza, brukowanie ulic, wprowadzenie elektrycznego oświetlenia.

Zbliżający się koniec monarchii austriackiej przyczynił się do narastania ruchów niepodległościowych. W 1918 rozpoczęła w Rzeszowie działalność Polska Organizacja Wojskowa, której komendantem był Leopold Lis-Kula. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, znaczenie Rzeszowa nadal rosło. W latach 1937-1939 rozpoczęło się tworzenie i modernizacja zakładów zbrojeniowych (min. filia Zakładów H. Cegielskiego) w ramach Centralnego Okręgu Przemysłowego. Rzeszów stał się wówczas ważnym ośrodkiem przemysłu lotniczego i zbrojeniowego.

Dynamiczny rozwój przerwała II wojna światowa, w wyniku której miasto uległo częściowemu zniszczeniu. W pierwszych dniach listopada 1939 r. policja niemiecka aresztowała większość księży z parafii leżących w powiecie rzeszowskim, i osadzono ich w więzieniu w Rzeszowie, na okres około dwóch tygodni. Niektórych wywieziono do obozów. W 1941 hitlerowcy utworzyli w Rzeszowie getto, które funkcjonowało do listopada 1943. Większość z umieszczonych w nim Żydów (przed wojną w Rzeszowie mieszkało około 14 tys. ludności pochodzenia żydowskiego, co stanowiło ok. 30% mieszkańców miasta) wywieziono do obozu zagłady Belżec.

W ramach Akcji "Kośba" 25 maja 1944 r. rzeszowska grupa dywersyjna AK dokonała udanego zamachu w Rzeszowie przy ul. Batorego na najgroźniejszych gestapowców Friedericha Pottenbauma i Hansa Flaschke.

W październiku 1944r. po zajęciu przy pomocy AK, Rzeszowa przez sowietów, na Zamku w Rzeszowie NKWD, przetrzymywało i torturowało 400 żołnierzy AK. Ppłk. Łukasz Ciepliński „Pług” (1913–1951), - od kwietnia 1941 r. Komendant Inspektoratu Rejonowego ZWZ–AK Rzeszów, w nocy z 7 na 8 października 1944 r. dowodził akcją rozbicia więzienia na Zamku i po schwytaniu, został skazany „na pięciokrotną karę śmierci”. W dniu 1 marca1951r.wykonano wyrok na nim przez rozstrzelanie.

Od chwili wkroczenia sowietów rozpoczęły się represje względem opozycji i przetrzymywania żołnierzy AK w Obozach NKWD i wywózki w głąb ZSRR. W sierpniu 1980 roku w Rzeszowie rozpoczęły się strajki i powstały pierwsze niezależne od PZPR-u związki zawodowe NSZZ Solidarność.

W nocy z 18 na 19 lutego 1981 roku po 50 dniach ogólnopolskiego strajku robotniczo-chłopskiego, pomimo usilnych prób jego rozbicia i oddziaływania na jego przebieg przez Służbę Bezpieczeństwa PRL w ramach akcji KRET, i przeniesienia się strajkujących z Ustrzyk Dolnych do Rzeszowa, podpisano Porozumienia Rzeszowsko-Ustrzyckie. Po podpisaniu porozumień Przewodniczący Komitetu Strajkowego; Jan Kułaj powiedział: Chłopi Polska nasza!

13 grudnia 1981 r.- gen. Wojciech Jaruzelski wprowadził Stan wojenny. Odcięto łączność telefoniczną i wprowadzono godzinę milicyjną oraz przepustki przy wyjeździe z miasta. Zarządzeniem Centralnego Zarządu Zakładów Karnych Ministerstwa Sprawiedliwości utworzonych zostało 46 ośrodków internowania, m.in. w Rzeszowie-Załężu, Nisku, Uhercach, w których przetrzymywano działaczy Solidarności.

Rozpoczęły się strajki. W Rzeszowie, strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL "Rzeszów" zawiązuje się w sposób spontaniczny. Wobec beznadziejności sytuacji trzeciego dnia stanu wojennego zostaje zakończony.

Po wojnie, w Rzeszowie ustanowiono stolicę nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. Miasto w szybkim tempie rozbudowano i unowocześniono.

Po upadku systemu socjalistycznego Rzeszów zaczął zmieniać się w szybkim tempie. W mieście rozpoczął się proces rewitalizacji i modernizacji. Po wizycie papieża Jana Pawła II utworzono w 1992 nową diecezję rzeszowską. Zaczęły powstawać pierwsze prywatne szkoły wyższe. W całym mieście zaczęto budować nowoczesne osiedla. Powstało wiele inwestycji, szczególnie w dziale przemysłu i usług.

W 1999 następuje scalenie ziem Rzeszowszczyzny, likwidacji ulegają małe województwa i utworzone zostaje województwo podkarpackie ze stolicą w Rzeszowie, jego granice pokrywają się w dużej mierze z granicami województwa rzeszowskiego sprzed reformy terytorialnej w 1975 roku. Dwa lata później, w 2001, działalność rozpoczął Uniwersytet Rzeszowski, który powstał z połączenia wcześniej działającego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej, a także Akademii Rolniczej. Także wtedy pojawiły się w mieście duże inwestycje w przemysł lotniczy i informatyczny. W 2002 oddano do użytku halę widowiskową na Podpromiu, most Zamkowy i Trasę Zamkową.

W 2005 roku Rzeszów oficjalnie uznano za europol i przyjęto do stowarzyszenia Eurocities. W 2006 Rzeszów powiększył po raz kolejny swój obszar administracyjny.

W 2005 doszło do otwarcia pierwszego regularnego międzynarodowego połączenia z rzeszowskiego lotniska do Londynu. Obecnie z Rzeszowa dolecieć można do Dublina, Bristolu i od lipca 2008 do Bournemouth. Latem 2008 zostaną wznowione bezpośrednie rejsowe loty międzykontynentalne do dwu lotnisk Nowego Jorku.

[edytuj] Zarządcy miasta

Zobacz więcej w osobnym artykule: Zarządcy Rzeszowa.

p • d • e

Prezydenci Rzeszowa

Miasto prywatne (1354 - 1815):	Właściciele: Jan Pakosławic • Jan Feliks Rzeszowski • Mikołaj Rzeszowski • Adam Rzeszowski • Mikołaj Spytek Ligęza • Konstancja Ligęza • Jerzy Sebastian Lubomirski • Hieronim Augustyn Lubomirski • Jerzy Ignacy Lubomirski • Joanna Lubomirska • Franciszek Lubomirski (sprzedaje miasto Austriakom)
Polska pod zaborami (1863-1918)	Naczelnicy miasta Jan Pogonowski • Edward Praschill • Adam Geisler (p.o.) • Ambroży Towarnicki • Edward Neugebauer • Wojciech Kalinowski • Wiktor Zbyszewski • Edward Brudnicki (kierownik zarządu komisarycznego) Burmistrzowie: Leon Schott • Stanisław Jabłoński
II Rzeczpospolita (1918 - 1939)	Prezydent: Roman Krogulski (jako burmistrz i prezydent) • Jan Niemierski • Jarosław Barwicz
II wojna światowa (1939 - 1944)	ks. Michał Tokarski (tymczasowo) • Maksymilian Rybicki (tymczasowo)
Polska Rzeczpospolita Ludowa (1944 - 1989)	Tomasz Radwan (komisarz) • Franciszek Ślusarczyk (prezydent) • Jan Huss (prezydent) Przewodniczący MRN: Józef Radwan • Leon Stanio • Alfred Żądło • Emil Rejus Prezydent: Edward Bilut • Mieczysław Chudzik • Ludwik Chmura
III Rzeczpospolita (od 1989)	Prezydent: Zdzisław Banat • Mieczysław Janowski • Andrzej Szlachta • Tadeusz Ferenc

 

[edytuj] Podstawowe informacje statystyczne

Rzeszów jest największym miastem Polski południowo-wschodniej z liczbą mieszkańców 170 722 (stan na 1 stycznia 2008) oraz obszarem metropolitalnym wynoszącym ponad 700 tys. ludności (Rzeszowski Obszar Metropolitalny). 24 lipca 2007 Rada Ministrów zaakceptowała włączenie w granice miasta zachodniej części Przybyszówki oraz wsi Zwięczyca co spowodowało, że od 1 stycznia 2008 roku liczba mieszkańców zwiększyła się do ok. 170,5 tys., a powierzchnia wynosi 92 km². W najbliższym czasie planuje się kolejne poszerzenie granic miasta Rzeszowa (do pow. ponad 150 km² i ok. 200 tys. mieszkańców), proces ten jest powolny, ale odbywa się poprzez konsultacje ze społecznością przyłączanych terenów.

Stopa bezrobocia w mieście kształtuje się już od kilku lat na poziomie niższym niż 8% i stale się zmniejsza, zaś średni dochód mieszkańców kształtuje się na poziomie około 3 tys. zł.

[edytuj] Komunikacja

Zobacz więcej w osobnym artykule: komunikacja w Rzeszowie.

Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka

Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka

Aleja Cieplińskiego

Most Zamkowy

[edytuj] Lotnisko

W ostatnim czasie rozbudowany i zmodernizowany został Międzynarodowy Port Lotniczy Rzeszów-Jasionka, gdzie trwają prace nad konstrukcją nowego terminala pasażerskiego, i gdzie ruch lotniczy w 2006 wzrósł o 126% w porównaniu z 2005 - przewieziono 206 tys. osób. Także w 2007 roku zanotowano wzrost ilości odprawionych pasażerów do 273 638 pax. Ryanair obsługuje regularnie loty Rzeszów-Dublin, Rzeszów-Londyn (Port lotniczy Londyn-Stansted) i Rzeszów-Bristol. Od 18 czerwca 2008 uruchomione zostanie koleje połączenie do Birmingham w Wielkiej Brytanii. Oprócz tego funkcjonują regularne połączenia Rzeszów-Warszawa (PLL LOT). Od czerwca 2008 wznowione zostaną tym razem całoroczne połączenia Rzeszów-Nowy Jork (PLL LOT, Port lotniczy John F. Kennedy i Port lotniczy Newark Liberty). Oprócz tego w ofercie lotniska będą loty czarterowe do Tunezji, Egiptu i Turcji.

W obrębie lotniska funkcjonują: Aeroklub Rzeszowski oraz Ośrodek Kształcenia Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej (jedyna w kraju cywilna szkoła pilotów). W bezpośrednim sąsiedztwie lotniska powstanie niedługo autostrada A4 (Berlin-Kijów) z węzłami komunikacyjnymi na wysokości początku i końca drogi startowej.

Komunikacja miejska obsługuje regularne połączenia pomiędzy portem lotniczym i centrum miasta.

[edytuj] Tranzyt

Oprócz modernizacji dróg w regionie podkarpackim planowana jest w najbliższych latach budowa autostrady A4 (Drezno-Kijów) i drogi ekspresowej S19 (Suwałki-Barwinek). Komunikacja wewnątrz miasta działa bardzo sprawnie dzięki modernizacji i budowie obwodnic oraz masowym remontom dróg w centrum miasta. Inwestycje drogowe realizowane w ostatnich latach sprawiły, że Rzeszów dysponuje drogami dobrej jakości i dobrze rozwiniętą siecią komunikacyjną. Rzeszów jest jedynym obok Dublina miastem w Europie dysponującym tzw. inteligentną sygnalizacją świetlną - system SCATS. W latach 2005-2006 zrealizowano projekt modernizacji dróg powiatowych w centrum miasta.

[edytuj] Kolej

Historia rzeszowskiej kolei sięga XIX wieku, kiedy to powstał dworzec na trasie Wiedeń - Kraków - Lwów, później powstała linia do Jasła przez Strzyzów oraz do Tarnobrzega przez Kolbuszową. Obecnie Rzeszów jest ważnym podkarpackim węzłem kolejowym i posiada bezpośrednie połączenia m.in z: Gdańskiem, Kijowem, Lwowem, Szczecinem, Warszawą, Wrocławiem oraz Zieloną Górą.

W Rzeszowie istnieje pięć stacji kolejowych:

1. Rzeszów Główny
2. Rzeszów Staroniwa
3. Rzeszów Osiedle
4. Rzeszów Załęże
5. Rzeszów Zwięczyca

[edytuj] Transport miejski

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne obsługuje 49 linii autobusowych, w tym 26 miejskich, 20 podmiejskich, 2 nocne i specjalną linię do portu lotniczego. Komunikacja miejska w Rzeszowie może poszczycić się zmodernizowanym taborem i nowoczesnymi rozwiązaniami. Obecnie władze miasta postawiły na ekologiczne autobusy zasilane gazem ziemnym (Jelcz M125M i Solaris Urbino 12 CNG). Autobusy kursują nie tylko w ciągu dnia, lecz także w nocy.

[edytuj] Gospodarka

Zobacz więcej w osobnym artykule: gospodarka Rzeszowa.

[edytuj] Przemysł

Rzeszów jest ważnym ośrodkiem przemysłowym. Z powodzeniem rozwija się w Rzeszowie produkcja sprzętu domowego, przemysł spożywczy, odzieżowy, budowlany, meblarski i telekomunikacyjny, natomiast najlepiej rozwinięty jest tutaj przemysł lotniczy oraz farmaceutyczny. Miasto jest europejskim centrum koncernu United Technologies Corporation, światowego potentata w przemyśle lotniczym. Rzeszów jest głównym ośrodkiem stowarzyszenia przedsiębiorców Dolina Lotnicza (Aviation Valley). W skład stowarzyszenia wchodzą przedsiębiorstwa z całego kraju. W Rzeszowie swoją siedzibę ma również Spółka Zelmer SA - największy polski producent sprzętu AGD oraz jeden z liczących się na świecie producentów odkurzaczy. Rzeszów jest jedynym na świecie miastem obok amerykańskiego Middletown, w którym produkowane są silniki do samolotów F-16. Jednak w Rzeszowie dominuje mała i średnia przedsiębiorczość.

W ostatnim czasie utworzony został Podkarpacki Park Naukowo-Technologiczny. Podstawą tego przedsięwzięcia jest przemysł lotniczy i farmaceutyczny. Nowe pomysły i rozwiązania powiązane z parkiem technologicznym powstawać będą w preinkubatorze akademickim Politechniki Rzeszowskiej. W PPNT w przyszłym roku powstaną zakłady m.in. MTU Aero Engines, Borg Warner, Ultratech (przemysł lotniczy). Działający w mieście Valeant Pharmaceuticals International (dawniej ICN Polfa Rzeszów) jest największym polskim eksporterem leków. W Rzeszowie działa też koncern Sanofi Aventis, producent leków. Swą siedzibę ma tu także Alima Gerber SA - największa spółka polskiej części koncernu Novartis. Jest producentem pożywienia i soków dla niemowląt i dzieci. Podkarpaccy przedsiębiorcy działający w sektorze informatycznym powołali Stowarzyszenie Informatyka Podkarpacka. Po połączeniu firm Asseco i Softbank Rzeszów jest centralą największego w kraju przedsiębiorstwa z sektora IT - Asseco Poland.

[edytuj] Handel

Dużą część miejskiej gospodarki stanowi handel. W mieście znajduje się sporo hipermarketów, centrów handlowych, galerii i mniejszych supermarketów. Powierzchnia sklepowa na mieszkańca jest w Rzeszowie najwyższa w kraju.

• Hipermarkety: Tesco, E.Leclerc, Castorama, Real, Makro Cash and Carry, Auchan, Praktiker, RCMB, Leroy Merlin.
• Centra handlowe m.in:Galeria Graffica, Plaza Rzeszów, Europa II, Reduta, Rejtan, Galeria Rzeszów,..

[edytuj] Poziom życia

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Rzeszów jest miastem o wysokim poziomie życia, jest to potwierdzone przez wiele rankingów oceniających potencjał rozwojowy i standard życia. Miasto jest ciągle na dorobku, prowadzone są intensywne remonty i rewitalizacja wielu rejonów. Duża część ze środków na rozwój miasta ma swe źródło w funduszach strukturalnych Unii Europejskiej. Rzeszów umacnia swą pozycję jako stolica regionu i jego najważniejszy ośrodek. Główne działania, które realizuje się w tym celu to powiększenie miasta, rozbudowa i modernizacja portu lotniczego oraz wzmacnianie pozycji ośrodka akademickiego. Miasto charakteryzuje niski poziom bezrobocia (6.8% w sierpniu 2006). Może też poszczycić się wyjątkowo długą średnią długością życia. Rzeszów, jako pierwsze i jak dotąd jedyne miasto w Polsce, udostępnił mieszkańcom darmowy szerokopasmowy Internet (sieć ResMan).

[edytuj] Społeczność

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Społeczność miasta charakteryzuje duże przywiązanie do fundamentalnych tradycji, a jednocześnie tolerancja i wyraźne otwarcie na nowoczesność. Rzeszów może poszczycić się wyjątkowo wysokim odsetkiem ludności z wykształceniem wyższym - ponad 20% daje mu pod tym względem drugie miejsce w kraju. Rzeszów może pochwalić się też najniższą przestępczością spośród wszystkich stolic polskich regionów. Rzeszów charakteryzuje wyjątkowo duży jak na polskie standardy odsetek obcokrajowców, przede wszystkim studentów.

[edytuj] Opieka zdrowotna

Na terenie miasta Rzeszowa zarejestrowanych jest obecnie 132 zakładów opieki zdrowotnej. Realizują one usługi medyczne na rzecz mieszkańców miasta i regionu w 182 placówkach ochrony zdrowia, takich jak: szpitale, przychodnie, stacje pogotowia ratunkowego. Podmioty te dzielą się na komórki organizacyjne placówek ochrony zdrowia, czyli poradnie, oddziały szpitalne, pracownie, których łącznie w mieście jest 1459.

Najważniejsze placówki to:

• Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Fryderyka Chopina w Rzeszowie
• Szpital Wojewódzki nr 2 w Rzeszowie
• Szpital Miejski im. Jana Pawła II w Rzeszowie
• Szpital Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Rzeszowie
• Szpital Specjalistyczny - Zespół Gruźlicy i Chorób Płuc w Rzeszowie
• Szpitał Specjalistyczny im. Świętej Rodziny w Rzeszowie-Rudnej Małej
• Obwód Lecznictwa Kolejowego w Rzeszowie

[edytuj] Edukacja

Zobacz więcej w osobnym artykule: edukacja w Rzeszowie.

Rzeszów to duży ośrodek akademicki. W mieście kształci się około 60 tys. studentów. Działają tu zarówno uczelnie państwowe jak i niepaństwowe.

Obecnie w Rzeszowie działają 32 szkoły podstawowe, 18 gimnazjów, 18 liceów ogólnokształcących i 48 średnich szkół technicznych, i zawodowych oraz 32 szkoły policealne i 4 szkoły artystyczne (plastyczne i muzyczne II stopnia).

[edytuj] Szkolnictwo wyższe

Uniwersytet Rzeszowski

W Rzeszowie kształci się około 60 tys. studentów. Działają tu zarówno uczelnie państwowe jak i prywatne. W najbliższej przyszłości absolwenci rzeszowskich szkół wyższych będą mogli realizować swoje pomysły w preinkubatorze, powiązanym z parkiem technologicznym.

Miejscowe szkoły wyższe:

• Uniwersytet Rzeszowski (z 11 wydziałami, w tym Wydziałem Medycznym będącym podwalinami do utworzenia Wyższej Szkoły Medycznej w Rzeszowie)
• Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza (największa uczelnia techniczna południowo-wschodniej Polski, z jedynym w kraju ośrodkiem kształcenia pilotów lotnictwa cywilnego)
• Wyższe Seminarium Duchowne w Rzeszowie
• Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie (największa niepubliczna uczelnia wyższa na Podkarpaciu)
• Wyższa Szkoła Zarządzania w Rzeszowie
• Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Rzeszowie
• Szkoła Języków Obcych i Zarządzania PROMAR w Rzeszowie
• Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza w Rzeszowie-Tyczynie
• Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Rzeszowie
• Wyższa Szkoła Administracji i Zarządzania, Wydział Administracyjno-Prawny w Rzeszowie
• Wyższa Szkoła Inżynieryjno-Ekonomiczna, Wydział Przedsiębiorczości w Rzeszowie

[edytuj] Ważniejsze licea ogólnokształcące

Siedziba Muzeum Okręgowego na Starym Mieście w Rzeszowie

• I Liceum Ogólnokształcące im. ks. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie (ul. 3 Maja)
• II Liceum Ogólnokształcące im. płk. Leopolda Lisa-Kuli w Rzeszowie (ulica ks. Jałowego)
• III Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida w Rzeszowie (ulica Chopina)
• IV Liceum Ogólnokszta�