|
|
Ryga
Ten artykuł dotyczy Rygi – stolicy Łotwy. Zobacz też: ryga – pomoc szkolna.
Panorama miasta.
Współrzędne: 56°58' N 24°08' E56.9666667 24.1333333 (Ryga)
Dom Kotów ( Kaku nams) - Meistaru iela 19
Ryga na średniowiecznych malowidłach
Ryga – zdjęcie satelitarne Landsat
Ryga (łot. Rīga, niem. Riga) – stolica Łotwy, miasto położone nad rzeką Dźwiną w pobliżu jej ujścia do Bałtyku w Zatoce Ryskiej. Jest głównym ośrodkiem gospodarczo-przemysłowym, komunikacyjnym (port morski, lotniczy i węzeł kolejowy Ryga Centralna), kulturalnym i naukowym kraju. Posiada liczne zabytki, w tym jeszcze z czasów średniowiecza. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego UNESCO. Stanowi jedno z największych w Europie skupisk architektury secesyjnej.
Liczba mieszkańców: miasto 723,9 tys. (2007), aglomeracja 1033,5 tys. (2007).
Już w X wieku istniała rozwinięta osada plemienia Liwów u ujścia Dźwiny. Obecne miasto zostało założone w 1201 r. przez biskupa Alberta von Buxhövden i szybko stało się, jako jeden z członków Hanzy, ważnym ośrodkiem handlowym na wybrzeżu Bałtyku. W średniowieczu Ryga była jednym z najważniejszych portów bałtyckich. Do tego momentu zaczęły się w Rydze jak i całej Łotwie silne wpływy niemieckiej kultury, języka niemieckiego i niemieckie osadnictwo, a sytuacja ta trwała setki lat. Ryga należała do niemiecko-języcznego państwa zakonu kawalerów mieczowych, od 1561 do I Rzeczypospolitej. Od 1621 okupowana przez Szwecję, od 1660 należała do Szwecji. W 1710 okupowana przez wojska rosyjskie, w 1721 włączona do Rosji. W 1796 r. stała się stolicą guberni inflanckiej. W trakcie I wojny światowej zdobyta przez Niemców 3 września 1917.
Od 1255 Ryga była siedzibą katolickiej archidiecezji Prus, Inflant i Estonii, której podlegała m.in. diecezja chełmińska i diecezja warmińska. 28 listopada 1561 roku na mocy układu w Wilnie Ryga włączona została do Rzeczypospolitej. Lenno kurladzko-semigalskie otrzymał Gotthard Kettler, założyciel dynastii Kettlerów. 5 marca 1562 roku na zamku w Rydze Kettler złożył hołd lenny Zygmuntowi II Augustowi, który w zastępstwie króla polskiego przyjął Mikołaj Radziwiłł Czarny. Po unii lubelskiej w 1569 r. Ryga znalazła się pod wspólnym panowaniem Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pod polską władzą zamek w Rydze znajdował się od 1565 roku, natomiast w roku następnym utworzono w Rydze kasztelanię. W 1566 nastąpiła sekularyzacja i w efekcie likwidacja arcybiskupstwa. Po pokonaniu Iwana Groźnego w roku 1580 uroczyście wjechał do miasta król Stefan Batory, który następnie w roku 1582 założył w nim kolegium jezuickie.
W roku 1601 pod miastem wojska polskie rozbiły wojska szwedzkie, a w roku 1605 we wsi Kircholm pod Rygą wojska Rzeczypospolitej pokonały przeważające siły szwedzkie. W toku następnych wojen Szwedzi zdobyli miasto w dniu 25 września 1621 roku, które pozostało pod ich panowaniem na mocy pokoju w Altmarku z 1629. W roku 1710 miasto zdobyli Rosjanie, jednak niedaleka Łatgalia nadal do 1795 roku pozostała w rękach polskich.
W latach 1919-1940 stolica niepodległego państwa łotewskiego. 18 marca 1921 podpisano tu traktat pokojowy między Polską a Rosją.
W 1940 wcielona do ZSRR. Zdobyta przez Niemców w II wojnie światowej w czerwcu, 1941 w początkowej fazie operacji Barbarossa. Zdobyta przez Armię Czerwoną w październiku 1944 i ponownie wcielona do ZSRR. Od 1991 ponownie stolica niepodległego państwa łotewskiego.
W 2003 roku w stolicy Łotwy został zorganizowany Konkurs Piosenki dla Europy – Eurowizja.
[edytuj] Mikrorejony
Powszechnie przyjmuje się podział miasta na 47 mikrorejonów:
[edytuj] Ważniejsze miejsca i zabytki
Miasto leży na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Do najbardziej znanych zabytków i charakterystycznych miejsc Rygi należą:
[edytuj] Narodowości
W czasie ZSRR do Rygi przywieziono wielu Rosjan, Ukraińców i Białorusinów, którzy mieszkają tam do dziś, większość z nich nie zna języka łotewskiego.
[edytuj] Miasta partnerskie
[edytuj] Znane osoby pochodzące z Rygi
|
|
Ryga, plac ratuszowy (Rātslaukums) i gildia Bractwa Czarnogłowych; widoczny pomnik Rolanda
|
Widok na katedrę i Dźwinę
|
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Stolice Europy |
|
| Stolice niepodległych państw |
Stolice regionów autonomicznych |
|
| |
Amsterdam (konstytucyjna), Holandia Andora, Andora
Ateny, Grecja
Belgrad, Serbia
Berlin, Niemcy
Berno, Szwajcaria
Bratysława, Słowacja
Bruksela, Belgia
Budapeszt, Węgry
Bukareszt, Rumunia
Dublin, Irlandia
Haga (siedziba rządu), Holandia
|
Helsinki, Finlandia
Kijów, Ukraina
Kiszyniów, Mołdawia
Kopenhaga, Dania
Lizbona, Portugalia
Londyn, Wielka Brytania
Lublana, Słowenia
Luksemburg, Luksemburg
Madryt, Hiszpania
Mińsk, Białoruś
Monako, Monako (państwo-miasto)
Moskwa, Rosja
Oslo, Norwegia
|
Paryż, Francja
Podgorica, Czarnogóra
Praga, Czechy
Prisztina, Kosowo
Reykjavík, Islandia
Ryga, Łotwa
Rzym, Włochy
San Marino, San Marino
Sarajewo, Bośnia i Hercegowina
Skopje, Macedonia
Sofia, Bułgaria
Sztokholm, Szwecja
|
|
|
|
|
|
|
|