R. Daneel Olivaw

R. Daneel Olivaw, android występujący w powieściach Isaaca Asimova, z serii Roboty oraz Fundacja. "R." w jego imieniu, oznacza robota.

Olivaw pojawia się po raz pierwszy w powieści Pozytonowy detektyw (1953), gdzie pomaga detektywowi Elijahowi Baleyowi w rozwiązaniu sprawy morderstwa, w które zamieszany jest robot. Początkowo jest tylko bohaterem cyklu o robotach, później Asimov umieszcza go także w cyklu Fundacja, czyniąc go postacią o najwyższym znaczeniu w całej swojej twórczości. W odróżnieniu od innych robotów, w swoich działaniach R. Daneel Olivaw kieruje się przede wszystkim Zerowym prawem robotyki: "Robot nie może skrzywdzić ludzkości, lub poprzez zaniechanie działania doprowadzić do uszczerbku dla ludzkości". Dzięki temu może podejmować niezwykłe decyzje, nawet sprzeczne z trzema prawami robotyki.

Daneel został stworzony przez Roja Nemennuha Sartona i Hana Fastolfe, robotyków z planety Aurora, w 4920 r. Jest robotem wyjątkowym - całkowicie nieodróżnialnym od ludzi, potrafi nawet symulować jedzenie i załatwianie potrzeb fizjologicznych. W powieści Fundacja i Ziemia, ostatniej w której występuje - Daneel ma 19.230 lat.