|
|
Pomidor zwyczajny
Pomidor zwyczajny (Lycopersicon esculentum) - gatunek jednorocznej rośliny warzywnej. Ma wiele synonimów: pomidor uprawny, pomidor jadalny, psianka pomidor i po prostu pomidor. Pochodzi z Ameryki Południowej lub Środkowej. Do Europy dotarł po 1492, po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba.
[edytuj] Charakterystyka
- Pokrój
- Roślina gruczołowato lepko owłosiona, o charakterystycznej woni.
- Łodyga
- Do 1,5 m wysokości, u odmian szklarniowych nawet do kilku metrów.
- Liście
- Pojedynczo lub podwójnie przerywanopierzastodzielne o odcinkach w zarysie sercowatojajowych, pierzastowcinanych.
- Kwiaty
- O koronie długości kielicha, żółte, o zaostrzonych łatkach, zebrane w jednostronne, kilkukwiatowe skrętki w kątach liści. Samopylne.
- Owoce
- Soczyste, duże jagody. W ostatnim czasie dostępnych jest wiele odmian pomidorów, o różnych kolorach i kształtach owocu. Owoce mogą mieć wielkość od 20 do ponad 100 mm średnicy. Kształt może być kulisty, wydłużony (przypominający śliwkę lub gruszkę) a także żebrowany (podobny do papryki). Barwa owocu pierwotnie i najczęściej czerwona. Występują też odmiany pomarańczowe, żółte, zielone (dojrzałe) oraz czarne.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina uprawna: uprawiany jest powszechnie dla soczystych owoców. Znajduje się w rejestrze roślin uprawnych Unii Europejskiej. Wymaga gleb przepuszczalnych, ciepłych i zasobnych w próchnicę, oraz miejsc osłoniętych od wiatru i nasłonecznionych.
- Sztuka kulinarna: pomidory spożywane są pod różnymi postaciami: w stanie surowym, jako składnik zup, sosów, sałatek, kanapek, potraw z ryżu.
Pomidory są też przetwarzane na soki, przeciery i koncentraty. Pomidory są bogate w likopen - przeciwutleniacz przeciwdziałający zachorowaniom na nowotwory. Likopen jest szczególnie przyswajalny dla człowieka w połączeniu z tłuszczem. Dlatego też więcej tego związku będzie przyswojone w sosie pomidorowym czy sałatce z oliwą niż w surowych pomidorach.
Owoce pomidora zawierają m.in.: sód, potas, magnez, wapń, mangan, żelazo, kobalt, miedź, cynk, fosfor, fluor, chlor, jod, karoten, witaminy: K, B1, B2, B6, C, PP; kwasy: pantotenowy, foliowy, szczawiowy; biotynę.
Pomidor uprawny
Wartości odżywcze na 100 g produktu
| Skład |
Witaminy |
Minerały |
| Woda |
94,5 g |
Witamina A |
0,38 mg |
Magnez |
10 mg |
| Energia |
18 kcal |
Witamina B1 |
0,06 mg |
Fosfor |
24 mg |
| Błonnik |
1,4 g |
Witamina B2 |
0,04 mg |
Żelazo |
0,4 mg |
| Białko |
0,9 g |
Witamina B6 |
0,11 mg |
Sód |
1,2 mg |
| Tłuszcze |
0,2 g |
Witamina C |
15 mg |
Wapń |
10 mg |
| Węglowodany |
2,8 g |
Witamina PP |
0,7 mg |
Potas |
280 mg |
[edytuj] Ciekawostki
- Początkowo przez wielu Europejczyków pomidor był uważany za roślinę trującą. Hodowano go w ogrodach w celach dekoracyjnych.
- W 1893 r. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych - porządkując kwestię zróżnicowania ceł na warzywa i owoce - dla celów podatkowych uznał pomidor za warzywo (na podstawie jego zastosowań kulinarnych), nie wyrokując jednak w kwestii jego klasyfikacji botanicznej. Z naukowego punktu widzenia pomidor pozostaje owocem.
[edytuj] Zobacz też
Przegląd zagadnień z zakresu sztuki kulinarnej, keczup, pizza.
|