Szukaj

narzędzia

W innych językach

English

Miejscowości w Polsce pozbawione praw miejskich

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Mapa przedstawiająca wszystkie miejscowości / dzielnice miast w Polsce pozbawione praw miejskich

W przeszłości wiele miast utraciło prawa miejskie. Przyczyny degradacji były różne, choć głównie ekonomiczne (osady były małe, a ludność pracowała najczęściej w rolnictwie), niekiedy polityczne (np. w czasach zaborów po stłumieniu powstania styczniowego). Poniższa lista zawierać ma wszystkie zdegradowane miasta Polski. Są one uszeregowane według roku, w którym odebrano im status miasta. W nawiasie podano rok, w którym miasto uzyskało prawa miejskie, ewentualnie dodatkowe informacje o statusie miasta oraz obecną przynależność administracyjną (województwo).

Wykaz wszystkich dawnych miast w porządku alfabetycznym znajduje się tu.

Przejdź do:

Pogrubione zostały lata, w których prawa miejskie utraciło najwięcej miast. Miasta te zostały dla przejrzystości uszeregowane wg województw.

XXI wiek - 2008 - 2002 - XX wiek - 1992 - 1982 - 1977 - 1976 - 1975 - 1973 - 1972 - 1969 - 1964 - 1959 - 1957 - 1956 - 1954 - 1951 - 1950 - 1949 - 1948 - 1947 - 1946 - 1945 - 1939 - 1935 - 1934 - 1933 - 1932 - 1931 - 1928 - 1926 - 1925 - 1921 - 1919 - 1918 - 1916 -1915 - 1914 - 1908 - 1907 - 1905 - 1901 - XIX wiek - 1900 - 1897 - 1896 - 1895 - 1892 - 1888 - 1883 - 1880 - 1879 - 1875 - 1874 - 1873 - 1872 - 1871 - 1870 - 1869 -1868 - 1867 - 1866 - 1865 - 1864 - 1863 - 1857 - 1852 - 1850 - 1849 - 1844 - 1841 - 1834 - 1833 - 1827 - 1826 - 1824 - 1822 - 1821 - 1820 - 1819 - 1816 - 1815 - 1812 - 1810 - 1809 - 1805 - XVIII wiek - 1800 - 1797 - 1794 - 1793 - 1792 - 1791 - 1789 - 1785 - 1772 - 1764 - 1760 - 1750 - 1743 - 1742 - 1720 - 1702 - XVII wiek - 1698 - 1695 - 1680 - 1676 - 1656 - 1655 - 1654 - 1620 - 1618 - 1613 - XVI wiek - 1581 - 1580 - 1579 - 1578 - 1576 - 1553 - 1550 - 1530 - 1528 - 1523 - 1520 - 1519 - 1508 - 1504 - XV wiek - 1468 - 1460 - 1458 - 1454 - 1416 - 1415 - 1412 - XIV wiek - 1386 - 1346 - 1331 - 1312 - 1308 - XIII wiek - 1287 - 1260 - brakujące

[edytuj] XXI wiek

[edytuj] 2002

Wesoła (1969; od 2002 dzielnica Warszawy; mazowieckie)

[edytuj] XX wiek

[edytuj] 1992

Leszczyny (1962; w 1975 połączone z Czerwionką zachowując jednak nazwę Leszczyny; w 1992 miasto przemianowane na Czerwionkę-Leszczyny (teoretyczna utrata praw miejskich jako organizm miejski o własnej nazwie); śląskie)

[edytuj] 1977

Chodaków (1967; od 1977 dzielnica Sochaczewa; mazowieckie)
Jeleń (1973; od 1977 dzielnica Jaworzna; śląskie)
Sławków (1286-1869, i od 1958; w latach 1977-1984 dzielnica Dąbrowy Górniczej; od 1984 znów samodzielne miasto; śląskie)
Ursus (1952 jako Czechowice; w 1954 zmiana nazwy na Ursus; od 1977 dzielnica Warszawy; mazowieckie)
Wojkowice (1962; w latach 1977-1991 dzielnica Będzina, od 1992 znów samodzielne miasto; śląskie)
Ząbkowice (1962; od 1977 dzielnica Dąbrowy Górniczej; śląskie)

[edytuj] 1976

Cieplice Śląskie-Zdrój (1935; od 1976 dzielnica Jeleniej Góry, dolnośląskie)
Sobieszów (1962; od 1976 dzielnica Jeleniej Góry, dolnośląskie)

[edytuj] 1975

[edytuj] Województwo lubelskie

Kraśnik Fabryczny (1954; od 1975 dzielnica Kraśnika; lubelskie)

[edytuj] Województwo opolskie

Kłodnica (1973; w 1975 połączona z Kędzierzynem, Koźlem i Sławięcicami w nowy ośrodek miejski Kędzierzyn-Koźle; opolskie)
Koźle (1293; w 1975 połączone z Kędzierzynem, Kłodnicą i Sławięcicami w nowy ośrodek miejski Kędzierzyn-Koźle; opolskie)
Sławięcice (1228-1260, ponownie prawa miejskie 1973; w 1975 połączone z Kędzierzynem, Koźlem i Kłodnicą w nowy ośrodek miejski Kędzierzyn-Koźle; opolskie)

[edytuj] Województwo śląskie

Bieruń Stary (1387-1743 jako Bieruń, 1865-1975 jako Bieruń Stary, w latach 1975-1990 dzielnica Tychów, od 1991 - jako Bieruń i o nowych granicach - znów samodzielne miasto; śląskie)
Boguszowice (1962; od 1975 dzielnica Rybnika (jako Boguszowice Stare); śląskie)
Brzeziny Śląskie (1951; od 1975 dzielnica Piekar Śląskich; śląskie)
Czerwionka (1962; w 1975 włączona do Leszczyn; w 1992 zmiana nazwy miasta na Czerwionkę-Leszczyny; śląskie)
Grodziec (1951; od 1975 dzielnica Będzina; śląskie)
Imielin (1967; w latach 1975-1977 dzielnica Tychów, 1977-1994 dzielnica Mysłowic, od 1995 znów samodzielne miasto; śląskie)
Kazimierz Górniczy (1967; od 1975 dzielnica Sosnowca; śląskie)
Klimontów (1967; od 1975 dzielnica Sosnowca; śląskie)
Kostuchna (1967; od 1975 dzielnica Katowic (wcześniej w obrębie Katowic w latach 1951-1954; śląskie)
Lędziny (1966; w latach 1975-1990 dzielnica Tychów, od 1991 znów samodzielne miasto; śląskie)
Miasteczko Śląskie (1561-XIX wiek (założone jako Georgenberg), ponownie prawa miejskie 1866-1946 (w latach 1958-1963 osiedle miejskie) i 1963-1975 (w latach 1975-1994 dzielnica Tarnowskich Gór), od 1995 znów samodzielne miasto; śląskie)
Murcki (1967; od 1975 dzielnica Katowic; śląskie)
Niedobczyce (1954; od 1975 dzielnica Rybnika; śląskie)
Poręba (1973; w latach 1975-1981 dzielnica Zawiercia, od 1982 znów samodzielne miasto; śląskie)
Pszów (1954; w latach 1975-1994 dzielnica Wodzisławia Śląskiego, od 1995 znów samodzielne miasto; śląskie)
Radlin (1954; w latach 1975-1996 dzielnica Wodzisławia Śląskiego, od 1997 znów samodzielne miasto - oprócz Radlina II; śląskie)
Radzionków (1951; w latach 1975-1997 dzielnica Bytomia, od 1998 znów samodzielne miasto; śląskie)
Rydułtowy (1951; w latach 1975-1991 dzielnica Wodzisławia Śląskiego, od 1992 znów samodzielne miasto; śląskie)
Strzemieszyce Wielkie (1954; od 1975 dzielnica Dąbrowy Górniczej; śląskie)
Strzybnica (1967; od 1975 dzielnica Tarnowskich Gór; śląskie)
Wesoła (1962; od 1975 dzielnica Mysłowic; śląskie)
Zagórze (1967; od 1975 dzielnica Sosnowca; śląskie)

[edytuj] 1973

[edytuj] Województwo dolnośląskie

Gorce (1962; w 1973 włączone do Boguszowa, któremu zmieniono nazwę na Boguszów-Gorce; dolnośląskie)
Słupiec; (1967, od 1973 dzielnica Nowej Rudy; dolnośląskie)

[edytuj] Województwo kujawsko-pomorskie

Fordon (1382; od 1973 dzielnica Bydgoszczy; kujawsko-pomorskie)

[edytuj] Województwo lubuskie

Kunice Żarskie (1969; od 1973 dzielnica Żar - jako Kunice; lubuskie)

[edytuj] Województwo podkarpackie

Rozwadów (1690; od 1973 dzielnica Stalowej Woli; podkarpackie)

[edytuj] Województwo śląskie

Brzozowice-Kamień (1962; od 1973 dzielnica Brzezin Śląskich, od 1975 dzielnica Piekar Śląskich; śląskie)
Chwałowice (1967; od 1973 dzielnica Rybnika; śląskie)
Łagisza (1969; od 1973 dzielnica Będzina; śląskie)
Porąbka (1967; w latach 1973-1975 dzielnica Kazimierza Górniczego, od 1975 dzielnica Sosnowca; śląskie)

[edytuj] Województwo wielkopolskie

Lędyczek (1310; wielkopolskie)
Miasteczko Krajeńskie (1474; wielkopolskie)
Sarnowa (1407 jako Sarnowce; od 1973 dzielnica Rawicza; wielkopolskie)
Sulmierzyce (1457; od 1973 znów miasto - prawa miejskie przywrócono po zaledwie 11 miesiącach; wielkopolskie)

[edytuj] 1959

Szopienice (1947; od 1959 (wg niektórych źródeł 1960 lub 1961) dzielnica Katowic; śląskie)

[edytuj] 1957

Nowy Bytom (1939, de facto 1947; razem z Rudą utworzył w 1957 Rudę Śląską; śląskie)
Rembertów (1939; od 1957 dzielnica Warszawy; mazowieckie)
Ruda (1939, de facto 1947; razem z Nowym Bytomiem utworzyła w 1957 Rudę Śląską; śląskie)

[edytuj] 1956

Szczakowa (1896-?, ponownie prawa miejskie od 1933; od 1956 dzielnica Jaworzna; śląskie)

[edytuj] 1954

Starosielce (1919; od 1954 dzielnica Białegostoku; podlaskie)

[edytuj] 1951

Biała Krakowska (1723; w 1951 po połączeniu z Bielskiem utworzyła Bielsko-Białą; śląskie)
Bielsko (XIII wiek; w 1951 po połączeniu z Białą Krakowską utworzyło Bielsko-Białą; śląskie)
Brochów (1939, od 1951 dzielnica Wrocławia; dolnośląskie)
Falenica (1927, od 1951 dzielnica Warszawy; mazowieckie)
Dobrzyń (1789-1870 i od 1919; w 1951 połączony z Golubiem utworzył miasto Golub-Dobrzyń; kujawsko-pomorskie)
Golub (ok. 1300; w 1951 połączony z Dobrzyniem utworzył miasto Golub-Dobrzyń; kujawsko-pomorskie)
Nowa Huta (1949, od 1951 dzielnica Krakowa; małopolskie)
Prusice (1287, od 2000 znów miasto; dolnośląskie)
Wirek (1949; w 1951 włączony do Nowego Bytomia a w 1959 wraz z nim do Rudy Śląskiej; śląskie)
Włochy (1938, od 1951 dzielnica Warszawy; mazowieckie)

[edytuj] 1950

Dąbrowa Białostocka (1775 jako Dąbrowa Grodzieńska; od 1965 znów miasto; podlaskie)
Kleszczele (1522; od 1993 znów miasto; podlaskie)
Krynki (1569; podlaskie)
Sokoły (1827-1867 i od 1915; podlaskie)
Suchowola (1777; od 1997 znów miasto; podlaskie)
Tykocin (1425; od 1993 znów miasto; podlaskie)

[edytuj] 1949

Starachowice-Wierzbnik (1931, miasto utworzone w 1931 (wg niektórych źródeł 1934) z Wierzbnika (prawa miejskie 1624-1870 i 1916-1931) i Starachowic (wówczas osady) pod nazwą Wierzbnik-Starachowice, w 1939 przemianowane na Starachowice-Wierzbnik a w 1949 na Starachowice; świętokrzyskie)

[edytuj] 1948

Dąbie (1249; od 1948 dzielnica Szczecina; zachodniopomorskie)

[edytuj] 1947

Oliwa (1874-1926 i 1945-1947 samodzielne miasto, w latach 1926-1945 i od 1947 dzielnica Gdańska; pomorskie). Brak jednak przekonujących dowodów na status miejski Oliwy. W 1926 roku kiedy Oliwę włączono do Miasta Gdańska mowa była o włączeniu gminy Oliwa.

[edytuj] 1946

Biskupiec (1331; warmińsko-mazurskie)
Bukowsko (XVIII wiek; podkarpackie)
Dąbrówno (1326; warmińsko-mazurskie)
Kisielice (1293, od 1986 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Miasteczko Śląskie (1561-XIX wiek (założone jako Georgenberg), ponownie prawa miejskie 1866-1946 (w latach 1958-1963 osiedle miejskie) i 1963-1975 (w latach 1975-1994 dzielnica Tarnowskich Gór), od 1995 znów samodzielne miasto; śląskie)
Nowotaniec (1444; podkarpackie)
Pasym (1386; od 1997 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Ruda Pabianicka (1923; od 1946 dzielnica Łodzi; łódzkie)

[edytuj] 1945

[edytuj] Województwo dolnośląskie (1945)

Bardo (ok. 1300, od 1969 znów miasto; dolnośląskie)
Brzeg Dolny (1663, od 1954 znów miasto; dolnośląskie)
Chełmsko Śląskie (1289; dolnośląskie)
Chobienia (1238; dolnośląskie)
Czernina (koniec XVI wieku; dolnośląskie)
Dobromierz (przed 1289; dolnośląskie)
Leśna (1319, od 1962 znów miasto; dolnośląskie)
Lewin Kłodzki (1401; dolnośląskie)
Miedzianka (1519; dolnośląskie)
Polkowice (1291, od 1967 znów miasto; dolnośląskie)
Rudna (przed 1339; dolnośląskie)
Przemków (1305, od 1959 znów miasto; dolnośląskie)
Srebrna Góra (1536; dolnośląskie)
Strupina (przed 1253; dolnośląskie)
Sulików (1268; dolnośląskie)
Sułów (1755; dolnośląskie)
Świerzawa (1295; do 1946 pod nazwą Szunów; od 1984 znów miasto; dolnośląskie)
Uraz (przed 1288; dolnośląskie)
Wąsosz (1250, od 1984 znów miasto; dolnośląskie)
Wińsko (1285; dolnośląskie)
Zawidów (1396, od 1969 znów miasto; dolnośląskie)

[edytuj] Województwo lubelskie (1945)

Dubienka (1588; lubelskie)
Janów Podlaski (1465-1870 i od 1915; lubelskie)

[edytuj] Województwo lubuskie (1945)

Bledzew (1485 jako Bledzewo; lubuskie)
Bobrowice (1809; lubuskie)
Brody (1454; lubuskie)
Brójce (1428; lubuskie)
Czerwieńsk (1690, od 1969 znów miasto; lubuskie)
Górzyca (1317-1386, ponownie prawa miejskie od końca XIX wieku (wg niektórych źródeł w XVIII wieku); lubuskie)
Krzystkowice (1659); od 1988 dzielnica Nowogrodu Bobrzańskiego; lubuskie)
Lubniewice (1808, od 1995 znów miasto; lubuskie)
Lubrza (1319; lubuskie)
Nowogród Bobrzański (1238, od 1988 znów miasto; lubuskie)
Otyń (1329; lubuskie)
Pszczew (1288; lubuskie)
Słońsk (1808; lubuskie)
Torzym (ok. 1375, od 1994 znów miasto; lubuskie)
Trzebiel (1301; lubuskie)
Zasieki (przed 1346; lubuskie)

[edytuj] Województwo małopolskie (1945)

Uście Gorlickie (1512; małopolskie)

[edytuj] Województwo opolskie (1945)

Korfantów (XV wiek; od 1993 znów miasto; opolskie)
Skorogoszcz (przed 1271; opolskie)

[edytuj] Województwo podkarpackie (1945)

Domaradz (XV wiek; podkarpackie)
Grodzisko Dolne (1740; podkarpackie)
Jawornik Polski (1472; podkarpackie)
Kalwaria Pacławska (XVII wiek; podkarpackie)
Krasiczyn (XVII wiek; podkarpackie)
Krzywcza (1398; podkarpackie)
Oleszyce (1576; od 1989 znów miasto; podkarpackie)
Tyrawa Wołoska (XVIII wiek; podkarpackie)
Ustrzyki Dolne (1727; od 1952 znow miasto; po II wojnie światowej miasto znalazło się w ZSRR, gdzie zostało pozbawione praw miejskich. W 1951 powróciło do Polski na podstawie umowy o zamianie granic, pozostając miastem (oficjalnie od1952). W Polsce owa doraźna utrata praw miejskich nie jest uwzględniana; podkarpackie)

[edytuj] Województwo podlaskie (1945)

Milejczyce (1516; podlaskie)
Niemirów (1616; podlaskie)

[edytuj] Województwo pomorskie (1945)

Gardeja (1334; pomorskie)

[edytuj] Województwo śląskie (1945)

Sośnicowice (1506; od 1996 znów miasto; śląskie)

[edytuj] Województwo warmińsko-mazurskie (1945)

Barciany (1628; warmińsko-mazurskie)
Dryfort (1405; w 1950 przemianowany na Srokowo; warmińsko-mazurskie)
Frombork (1310, od 1959 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Melzak (1295; w 1947 przemianowany na Pieniężno; od 1973 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Miłakowo (1323, od 1998 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Miłomłyn (1335, od 1998 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Młynary (przed 1329, wznowione w 1338, od 1984 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Sępopol (1351, od 1973 znów miasto; warmińsko-mazurskie)
Wielbark (1723; warmińsko-mazurskie)
Zalewo (1305, od 1987 znów miasto; warmińsko-mazurskie)

[edytuj] Województwo zachodniopomorskie (1945)

Banie (1230; zachodniopomorskie)
Bobolice (1340, od 1958 znów miasto; zachodniopomorskie)
Widuchowa (przed 1283; zachodniopomorskie)

[edytuj] 1939

Dobroszyce (1663, niektóre źródła podają 1928 jako rok utraty praw miejskich; dolnośląskie)
Police (1260; w 1939 włączone do Szczecina (Wielkie Miasto Szczecin); od 1949, po likwidacji Enklawy Polickiej, znów samodzielne miasto; zachodniopomorskie)
Wierzbnik-Starachowice (1931, miasto utworzone w 1931 (wg niektórych źródeł 1934) z Wierzbnika (prawa miejskie 1624-1870 i 1916-1931) i Starachowic (wówczas osady), w 1939 przemianowane na Starachowice-Wierzbnik a w 1949 na Starachowice; świętokrzyskie)

[edytuj] 1938

Podgórz (1611-1876 i od 1924; od 1938 dzielnica Torunia; kujawsko-pomorskie)

[edytuj] 1935

Pruchnik (ok. 1436; podkarpackie)
Radomyśl nad Sanem (1556; podkarpackie)
Tylicz (1363 jako Miastko; w 1612 przemianowane na Tylicz; liczne źródła podają 1914 lub 1930 jako rok utraty praw miejskich; małopolskie)
Wielkie Oczy (1671; podkarpackie)

[edytuj] 1934

[edytuj] Województwo kujawsko-pomorskie (1934)

Gąsawa (1388; kujawsko-pomorskie)
Rynarzewo (1299; kujawsko-pomorskie)

[edytuj] Województwo małopolskie (1934)

Alwernia (1903, nieoficjalnie od 1845; od 1993 znów miasto; małopolskie)
Bobowa (1399; małopolskie)
Ciężkowice (1348; od 2000 znów miasto; małopolskie)
Czchów (przed 1333; niektóre źródła podają 1928 jako rok utraty praw miejskich; od 2000 znów miasto; małopolskie)
Czarny Dunajec (1880; małopolskie)
Lanckorona (1361; małopolskie)
Lipnica Murowana (1326; w latach 1880-1934 status miasteczka; małopolskie)
Nowy Wiśnicz (1616, niektóre źródła podają 1863 jako rok utraty praw miejskich; od 1994 znów miasto; małopolskie)
Ryglice (1781; od 2000 znów miasto; małopolskie)
Szczucin (ok. 1750; małopolskie)
Szczurowa (ok. 1750; małopolskie)
Tymbark (1353 jako Jodłowa Góra; małopolskie)
Uście Solne (1360; małopolskie)
Wojnicz (1278; od 2007 znów miasto; małopolskie)
Zakliczyn (1558, od 2006 znów miasto; małopolskie)

[edytuj] Województwo podkarpackie (1934)

Babice (1484; w latach 1880-1934 status miasteczka; podkarpackie)
Baligród (1634; w latach 1880-1934 status miasteczka; wg niektórych źródeł utrata nastąpiła w 1915; podkarpackie)
Bircza (XV wiek; podkarpackie)
Brzostek (1394 - różne źródła podają także 1349 i 1367; podkarpackie)
Dubiecko (1407; podkarpackie)
Jaśliska (1366; podkarpackie)
Korczyna (XV wiek; w latach 1878-1934 status miasteczka; wg niektórych źródeł utrata nastąpiła w 1919; podkarpackie)
Ulanów (1616 jako Ulinów; od 1958 znów miasto; podkarpackie)

[edytuj] Województwo podlaskie (1934)

[edytuj] Województwo śląskie (1934)

Królewska Huta (1868; w 1934 połączona z Chorzowem (wówczas wsią) oraz pobliskimi wsiami, tworząc nowy organizm miejski Chorzów; śląskie)
Milówka (1872; śląskie)

[edytuj] Województwo wielkopolskie (1934)

Bnin (1395; w 1961 włączony do Kórnika; dąży do ponownego usamodzielnienia; wielkopolskie)
Budzyń (przed 1458; wielkopolskie)
Dobrzyca (1438); wielkopolskie)
Gębice (przed 1425; kujawsko-pomorskie)
Jaraczewo (1519; wielkopolskie)
Kopanica (XV wiek; wielkopolskie)
Mieścisko (1474; wielkopolskie)
Nowe Miasto nad Wartą (1283; wielkopolskie)
Obrzycko (1458-1580, ponownie prawa miejskie od 1638; od 1990 znów miasto; wielkopolskie)
Piaski (1775; wielkopolskie)
Powidz (1243; wielkopolskie)
Rostarzewo (1752; wielkopolskie)
Rychtal (1294, wznowione w 1386; wielkopolskie)
Ryczywół (przed 1426; wielkopolskie)
Święciechowa (1277; wielkopolskie)
Zaniemyśl (1742; wielkopolskie)

[edytuj] 1933

Rogowo (1380-1580, ponownie prawa miejskie 1672; kujawsko-pomorskie)
Wielopole Skrzyńskie (ok. 1348; podkarpackie)

[edytuj] 1932

Frysztak (1366 jako Wisłok; podkarpackie)
Krościenko (1348 jako Crosno, w latach 1973-1982 prawa miejskie jako część nowego miasta Szczawnica-Krościenko (wraz ze Szczawnicą), od 1982 znów samodzielna wieś, obecnie pod nazwą Krościenko nad Dunajcem; małopolskie)
Łagów (1808; lubuskie)