Kodeks Borgia

Fragment strony 58 z Kodeksu Borgia.

Kodeks Borgia – aztecki dokument zawierający obserwacje astronomiczne, teksty magiczne, religijne i ustalenia kalendarza.

[edytuj] Pochodzenie

Kodeks Borgia prawdopodobnie pochodzi z okolic Choluli w Meksyku, i jest spuścizną kultury nahuatl Puebla-Tlaxcala. Ma 10 metrów długości i wchodzi w skład tzw. Grupy Borgia. Obecnie znajduje się w Bibliotece Watykańskiej.

Kodeks Borgia znalazł się w Europie, we Włoszech, w okresie wczesnego hiszpańskiego kolonializmu. Zostało odkryty w 1805 r. przez Aleksandra von Humboldta wśród dokumentów kardynała Stefano Borgia.

[edytuj] Opis

Kodeks Borgia jest sporządzony ze zwierzęcej skóry i złożony z 39 arkuszy. Każdy ma 27 cm na 27 cm, co daje całkowitą długości prawie 11 metrów. Wszystkie, z wyjątkiem arkusza końcowego, są pomalowane po obu stronach (76 stron). Kodeks czytany jest z prawej do lewej strony.

• W pierwszej części Kodeksu znajduje siÄ™ opis 260-dniowego kalendarza Azteków zwanego w jÄ™zyku Nahuatl – tonalpohualli. Pierwsze 4 strony przedstawiajÄ… znaki poszczególnych dni, biegnÄ…ce poziomo przez Å›rodek, otoczone wizerunkami bóstw i postaci nadnaturalnych.
• Strony od 29 do 46 kodeksu tworzÄ… najdÅ‚uższÄ… sekcjÄ™ opisujÄ…cÄ… historyczne wydarzenia oraz historiÄ™ Quetzalcoatla jako personifikacjÄ™ Wenus, od jego narodzin po wizytÄ™ w Å›wiecie podziemia. W części tej znajduje siÄ™ również opis stworzenia Å›wiata, poszczególnych epok – sÅ‚oÅ„c i 52-letnich cykli.
• Strony od 47 do 56 przedstawiajÄ… rozmaite bóstwa, skÅ‚adane ofiary i wiele nierozszyfrowanych znaków ikonograficznych.
• Strony od 57 do 60 mówiÄ… o sprzyjajÄ…cych i niekorzystnych okresach zawierania małżeÅ„stw i przypisywaniu im odpowiednich numerów w kalendarzu.
• Strony od 61 do 70, podobne jak pierwsza część, pokazujÄ… różne znaki dnia wystÄ™pujÄ…ce wokół scen bitewnych. Każda z 10 stron pokazuje 26 znaków dnia.
• Strony od 71 do 76 pokazujÄ… różne bóstwa i podstawowÄ… ikonografiÄ™.

[edytuj] Wydania

Pierwszej częściowej publikacji Kodeksu Borgia dokonał Alexander von Humboldt wydanej w zbiorczym dziele wicehrabiego Edwarda Kinga pt. Antiguidades de Meksyk Tom III w 1810 roku. Następnej publikacji, autorstwa Duca de Lubat, Kodeks doczekał się w 1898 roku.

Ostateczna, najlepsza wersja znana pod tytułem Kodeks Borgia, der bilderschrift altmexikanische eine der Bibliothek Congregatio de fide propagandy, hrsg. kosten auf Seiner Excellenz des herzogs Von Loubat (Berlin), została opublikowana w 1904 roku przez niemieckiego naukowca Eduarda Selera, który swe dzieło wzbogacił odpowiednim komentarzem. Najbardziej jednak znana jest hiszpańska wersja tego dzieła, autorstwa Fondo Cultura Economica, wydana w Meksyku w 1963.

[edytuj] Grupa Kodeksów Borgia

Kodeksy wchodzące w skład Kodeksów Borgia:

• Kodeks Borgia
• Kodeks Vaticanus B (Biblioteka WatykaÅ„ska, Rzym)
• Kodeks Rios (Biblioteka WatykaÅ„ska, Rzym)
• Kodeks Laud (Biblioteka Bodleian, Oxford University, Oksford)
• Kodeks Cospi (Biblioteka Uniwersytecka, Bolonia)
• Kodeks Aubin (Biblioteka Narodowa w Paryżu)
• Kodeks Fejervary-Mayer (Merseyside County Museum, Liverpool)

[edytuj] Galeria

Itzpapalotl "Obsidian Butterfly" goddess, the night demon	Black Tezcatlipoca "smoking mirror", the omnipotent god of night, beauty and war	Red Tezcatlipoca, or Mixcoatl "cloud serpent", god of the hunt, the stars and heavens deity	Tlazolteotl the "filth eater" purification mother goddess of the earth, sex and childbirth
Xipe Totec "our lord the flayed one", god of agriculture and a life-death-rebirth deity	Xochipilli "flower prince", god of love, games, beauty, dance and song

[edytuj] Zobacz też

• Kodeks Vaticanus B
• Kodeks Laud
• Kodeks Fejervary-Mayer
• Kodeks Rios
• Kodeks Cospi
• Kodeks Fonds Mexicanus 20

p â€¢ d â€¢ e

Kodeksy Mezoameryki

Kodeksy Azteków z grupy Kodeksów Borgia: Kodeks Borgia • Kodeks Vaticanus B • Kodeks Laud • Kodeks Fejervary-Mayer • Kodeks Cospi

Kodeksy Azteków z grupy Kodeksów Magliabecchiano: Kodeks Magliabecchiano • Kodeks Ixtlilxochitl • Kodeks Tudela • Kodeks Veitia

Pozostałe Kodeksy Azteków: Kodeks Aubin • Kodeks Rios • Kodeks Boturini • Kodeks Telleriano-Remensis • Kodeks Borbonicus • Kodeks Mendoza • Kodeks Florentino • Kodeks Xicotepec • Kodeks Tonalamatl Aubin • Kodeks Duran • Kodeks Cozcatzin • Kodeks Azoyu • Kodeks Ramirez • Kodeks Chimalpahin • Kodeks Azcatitlan

Kodeksy Majów: Kodeks drezdeński • Kodeks paryski • Kodeks madrycki • Kodeks Grolier

Kodeksy Misteków: Kodeks Zouche-Nuttall • Kodeks Egerton • Kodeks Bodley • Kodeks Selden • Kodeks Tlatelolco • Kodeks Vindobonensis • Kodeks Becker • Kodeks Osuna • Kodeks Tulane

Inne: Kodeks Baranda • Kodeks Dehesa • Kodeks Muro • Kodeks Yanhuitlan

Manuskrypty: Manuscript Commentary • Manuskrypt Badianus • Manuskrypt Parafivio