narzędziaW innych językach
|
KielceWspółrzędne: 50°53' N 20°37' E
Kielce – miasto w południowo-centralnej Polsce, stolica województwa świętokrzyskiego. Miasto położone jest w Górach Świętokrzyskich i stanowi gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Kielce są również zagłębiem budowlanym o bogatych tradycjach, ośrodkiem kulturalnym, turystycznym. Na terenie Kielc znajduje się 5 rezerwatów przyrody. Miasto jest także znanym ośrodkiem wystawienniczo-targowym. Targi Kielce organizują ponad 40 ekspozycji branżowych rocznie, połączonych z konferencjami naukowymi i pokazami. Skrót CK w herbie Kielc pochodzi z łacińskiego Civitas Kielcensis czyli "Miasto Kielce". [edytuj] PołożenieKielce położone są w Górach Świętokrzyskich. W obrębie miasta ulokowane są pasma Kadzielniańskie i Dymińskie. Kielce przecina niewielka rzeka Silnica, będąca prawostronnym dopływem Bobrzy. Na terenie miasta znajduje się szereg rezerwatów przyrody ożywionej i nieożywionej, m.in. Kadzielnia, Karczówka, Ślichowice, Wietrznia, Biesak-Białogon. Ponadto granice administracyjne miasta obejmują sporą część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego. Historycznie i kulturowo Kielce leżą w północnej Małopolsce, w ziemi sandomierskiej będąc stolicą ziemi świętokrzyskiej. Charakterystyczną mową tego regionu jest tzw. gwara kielecka, którą posługują się mieszkańcy południowej i środkowej części regionu. Miasto, jako jedno z nielicznych charakteryzuje się tak znacznymi różnicami poziomów – od 260 do 408 m n.p.m. (najwyższe wzniesienie: Telegraf). [edytuj] Historia[edytuj] LegendaZnana legenda wiąże powstanie Kielc z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego. Przed ponad 900 laty w miejscu, gdzie dziś leży stolica województwa świętokrzyskiego, były nieprzebyte, pełne zwierzyny lasy, które przyciągały myśliwych. Polował tu także Mieszko. Kiedy w pogoni za zwierzyną zgubił swoich kompanów, wyjechał na nieznaną polanę i strudzony zasnął w trawie. Przyśniło mu się, iż został napadnięty przez zbójców, a ci usiłują wlać mu do ust truciznę. Gdy zaczął już tracić siły, nagle objawił mu się św. Wojciech, uniósł pastorał i na ziemi nakreślił kręty szlak, który przemienił się w strumień wody. Mieszko obudził się, nieopodal ujrzał źródło. Woda w nim była smaczna, przejrzysta, taka jak we śnie. Poczuł przypływ nowych sił i szybko odnalazł swój orszak. Odjeżdżając z polany Mieszko zauważył ogromne, białe kły nieznanego zwierza, być może dzika. Zapowiedział, że wybuduje tu gród z kościołem. Niedługo potem zbudowano w sercu puszczy osadę. Na polanie postawiono kościół pw. św. Wojciecha, a strumień, z którego woda przywróciła księciu siły, mianowano Silnicą. Osadę zaś nazwano Kiełce – na pamiątkę znalezionych tajemniczych kłów. Nazwa z biegiem czasu przekształciła się w Kielce. (Źródło: Informator miejski)
Józef Piłsudski ze swoim sztabem w Kielcach w 1914 r.
[edytuj] Doniosłe wydarzenia
[edytuj] GospodarkaPodstawą rozwoju gospodarczego miasta była – począwszy od XV wieku – eksploatacja i przetwórstwo surowców mineralnych: rud żelaza, miedzi i ołowiu oraz marmurów i piaskowców. Dziś rozwija się tu m.in. przemysł budowlany, materiałów budowlanych, elektromaszynowy, a także spożywczy i przetwórczy. Ważna jest również mocna pozycja Targów Kielce jako wicelidera rynku targowego w Polsce. W Kielcach swoje początki miało wiele znanych w całej Polsce firm, w tym m.in.: Cersanit S.A., Barlinek, Grupa Kapitałowa Kolporter, North Fish, NOMI, VIVE Textile Recycling, Mitex i Exbud. [edytuj] HandelW ostatnich latach w Kielcach bardzo intensywnie zaczął się rozwijać handel. Wybudowano kilka hipermarketów oraz galerii, wyremontowano ulicę Sienkiewicza, gdzie w latach 90. XX wieku powstało wiele butików i sklepów. Obecnie trwa rozbudowa centrum handlowego obok Reala, budowa galerii handlowej przy Staszica, budowa galerii handlowej "HOSSA". W planach jest również budowa centrum handlowo-rozrywkowego przy ulicy Warszawskiej "Galeria IX Wieków", budowa centrum handlowo-rozrywkowego Plaza Centers, budowa hipermarketu Auchan oraz rozbudowa Galerii "Echo"[potrzebne źródło]. [edytuj] DemografiaWedług danych GUS z 30 czerwca 2006 r. Kielce zamieszkiwało 207 781 osób. (16. lokata wśród miast Polski), w tym 98 575 mężczyzn i 109 143 kobiet. Wiek produkcyjny osiągnęło 139 873 mieszkańców. Naukę pobiera 60 358 ludzi. Według danych z września 2006 r. 11,6% (ok. 12,7 tys.) osób pozostaje bez pracy. Według danych z roku 20056, średni dochód na mieszkańca wynosił 2423,45 zł. [edytuj] Administracja publiczna i wymiar sprawiedliwości[edytuj] Administracja samorządowaKielce są miastem na prawach powiatu. Poza tym pozostają siedzibą władz powiatu kieleckiego oraz samorządowego województwa świętokrzyskiego. [edytuj] Administracja rządowaW Kielcach urzęduje wojewoda świętokrzyski oraz organy administracji niezespolonej takie jak dyrektor izby celnej, naczelnik urzędu celnego, dyrektor okręgowego urzędu górniczego, naczelnik obwodowego urzędu miar, dyrektor izby skarbowej, naczelnicy pierwszego i drugiego urzędu skarbowego, dyrektor urzędu kontroli skarbowej, dyrektor urzędu statystycznego, szef wojewódzkiego sztabu wojskowego oraz dwaj wojskowi komendanci uzupełnień (Kielce-Bukówka i Kielce-Śródmieście). Mieści się tu również oddział Urzędu Dozoru Technicznego oraz delegatura Ministerstwa Skarbu Państwa. [edytuj] Wymiar sprawiedliwościW Kielcach znajduje się sąd okręgowy oraz sąd rejonowy wraz z jednostką powołaną do rozpoznawania spraw gospodarczych i upadłościowych. Od 1 lipca 2005 r. działa również wojewódzki sąd administracyjny. Funkcjonuje prokuratura okręgowa oraz dwie prokuratury rejonowe: Kielce-Wschód i Kielce-Zachód. W kieleckiej dzielnicy Piaski znajduje się areszt śledczy. [edytuj] Architektura[edytuj] Zabytki
[edytuj] TurystykaKielce są punktem początkowym:
Na terenie miasta znajdują się:
Przez Kielce przechodzi [edytuj] PrzyrodaW granicach administracyjnych Kielc znajduje się część Chęcińsko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego, Kielecki Obszar Chronionego Krajobrazu, a także 5 rezerwatów przyrody:
[edytuj] Edukacja[edytuj] Szkoły[edytuj] Wyższe uczelnie
[edytuj] Dzielnice i osiedla KielcKielce nie posiadają jednolitego, usankcjonowanego ustawą podziału administracyjnego, stąd nie można jednoznacznie okreslić granic poszczególnych miejscowości. W skład miasta wchodzą następujące części: Baranówek, Barwinek, Białogon, Bocianek, Bukówka, Cedro Mazur, Centrum, Czarnów, Dąbrowa, Dobromyśl, Domaszowice Wikaryjskie, Dyminy, Herby, Jagiellońskie, Karczówka, KSM – XXV-lecia, Łazy, Na Stoku, Nowy Folwark, Niewachlów I, Niewachlów II, Osiedle Jana Czarnockiego, Osiedle Jana Kochanowskiego, Ostra Górka, Pakosz, Piaski, Pietraszki, Pod Dalnią, Podhale, Podkarczówka, Pod Telegrafem, Posłowice, Sady, Sieje, Sitkówka, Skrzetle, Słoneczne Wzgórze, Słowik, Szydłówek, Ślichowice, Świętokrzyskie, Uroczysko, Wielkopole, Wietrznia, Zagórze, Zalesie, Osiedle Związkowiec. [edytuj] Sport
[edytuj] KościołyNa terenie miasta działalność prowadzą następujące kościoły: [edytuj] Kościoły katolickie
[edytuj] Kościoły protestanckie
[edytuj] KulturaKielce są zdecydowanie centrum kulturalnym regionu, to tutaj odbywa się większość koncertów i imprez kulturalnych, w tym m.in. Harcerski Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej "Kielce", Festiwal Muzyki Organowej, Festiwal Muzyki Gitarowej, "Jeunesses Musicales" oraz Zaduszki Jazzowe. Instytucje kulturalne działające na terenie Kielc:
[edytuj] Muzea
[edytuj] MediaHistoria kieleckich mediów sięga roku 1870 r., kiedy to w trudnych czasach przepełnionych carskimi represjami wyszedł pierwszy numer Gazety Kieleckiej, ukazującej się dwa razy w tygodniu w środy i w soboty (wersja zdigitalizowana dostępna w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej). W tym samym roku działalność rozpoczęli redaktorzy periodyku Pamiętnik kielecki, zawierającego artykuły o tematyce historyczno-krajoznawczej. Po II wojnie światowej wydawano dzienniki: Słowo Ludu (od 27 września 1949) oraz Echo Dnia (od 1971 r.). 1 stycznia 2005 r., po wielu latach starań, powstał w Kielcach samodzielny Oddział Telewizji Polskiej S.A. z siedzibą w Kieleckim Centrum Kultury. 22 października 2007 r. ruszyła Internetowa Telewizja Kielce. Prezentuje ona reportaże z ciekawych zakątków miasta i okolic, relacjonuje wydarzenia sportowe oraz kulturalne, informuje o wydarzeniech "z ratusza", omawia gospodarkę regionalną, a także przedstawia samych kielczan i ich problemy.
[edytuj] Transport[edytuj] DrogowyKielce stanowią ważny węzeł komunikacyjny, przez miasto przebiegają drogi międzynarodowe i krajowe:
Drogi wojewódzkie:
Ponadto Kielce posiadają sieć dróg powiatowych, obejmujących 109 ulic o łącznej długości 114,9 km oraz sieć dróg gminnych obejmujących 446 ulic o łącznej długości 220,9 km. 57,5% dróg w mieście posiada nawierzchnię twardą ulepszoną, 8,4% nawierzchnię twardą nie ulepszoną, zaś 34,1% – nawierzchnię gruntową. [edytuj] KolejowyTransport kolejowy jest obecny w Kielcach od 1885 r., kiedy to ukończono budowę linii łączącej Iwanogród (Dęblin) z Dąbrową Górniczą, przebiegającej przez centrum miasta. Obecnie Kielce stanowią ważne skrzyżowanie linii kolejowych, biegnących do Częstochowy i Lublińca (Kolej lubliniecko-kielecka), Warszawy, Krakowa i Sandomierza. W granicach administracyjnych miasta znajduje się dworzec kolejowy Kielce oraz stacje kolejowe: Kielce Piaski, Kielce Białogon, Kielce Czarnów i Kielce Herbskie. [edytuj] LotniczyObecnie mieszkańcy Kielc mają do dyspozycji jedynie Port lotniczy Kielce-Masłów, będący cywilnym lotniskiem sportowym zlokalizowanym w miejscowości Masłów. Nie jest on w stanie przyjąć dużych pasażerskich samolotów, ponieważ jego pas startowy ma zaledwie 900 m. Jego przebudowa również nie jest opłacalna. W czerwcu 2006 r. zapadła decyzja o lokalizacji nowego lotniska koło wsi Obice na terenie gminy Morawica, zdolnego obsłużyć zwykłe linie lotnicze. Aktualnie trwa wykup gruntów pod inwestycję. Najbliższe międzynarodowe lotniska znajdują się w Krakowie-Balicach oraz Rzeszowie-Jasionce. [edytuj] Komunikacja miejska[edytuj] Autobusy
Początki Komunikacji Miejskiej w Kielcach przypadają na dzień 22 lipca 1951 r., kiedy to powstał Wydział, a następnie Zakład Komunikacji Miejskiej w ramach Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Kielcach. Pierwsze autobusy wypożyczone od Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej obsługiwały linie komunikacyjne do Dąbrowy, Bukówki, Dymin i Białogonu. W chwili obecnej po mieście kursują 58 linie autobusowe zwykłe i jedna linia nocna, obsługiwane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji na mocy umowy podpisanej z Zarządem Transportu Miejskiego. W Kielcach znajdują się dwie zajezdnie – przy ul. Jagiellońskiej oraz ul. Pakosz. Tabor składa się z około 140 autobusów, w tym 10 niskopodłogowców firmy Neoplan N4016, 45 wielkopojemnych marki Ikarus 280, 76 wysokopodłogowych standardowych autobusów (Jelcz PR110M i Jelcz 120M), 20 nowoczesnych niskopodłogowców marki Solaris Urbino 12 oraz 18 kupionych jako używane autobusów MAN NL202[potrzebne źródło] (jeździły po Kieleckich ulicach do 31 grudnia, do czasu stwierdzenia przez ZTM Kielce, że mają za mało drzwi na posiadaną ilość miejsc; autobusy te zostały sprzedane, a MPK kupiło 9 MAN-ów NL202 w wersji 3 drzwiowej i jednego wielkopojemnego niskopodłogowego Neoplana N4021NF). Tabor uzupełnia 5 autobusów midi marki Jelcz kursujących po trasach o małej ilości pasażerów. Od października 2006 roku zatwierdzono nowe, miejskie barwy – zółto-czerwone (dotychczas zielono-białe). W 2007 roku Miasto zamierzało sprywatyzować spółkę. Jedynym zainteresowanym okazała sie Veolia Transport Polska. Kierowcy mimo zapewnień firmy bali się o płace i swoje posady i zawiązali akcję protestacyjną. Po ponad 2-tygodniowym strajku pracowników MPK 30 sierpnia 2007 podpisano porozumienie, w którym zdecydowano o rezygnacji z likwidacji MPK i przejęciu jej zadań przez firmy prywatne. Postanowiono o utworzeniu Spółki Pracowniczej, która będzie większościowym udziałowcem firmy. Mają być też kontynuowane zabiegi o przyznanie dodatkowych funduszy unijnych na odnowę taboru firmy. Obecnie Kieleckie Autobusy Spółka Pracownicza zamierza wykupić udziały w MPK. Zakupiła także 4 nowe pojazdy – ukraińskie Lazy (cityLAZ A-183) – pierwsze w Polsce. Jest to pierwszy od wielu lat zakup nowych pojazdów. jednak mieszkańcy czekali na coś lepszego. Spółce jednak brakuje taboru, a na nowy nie ma środków. Do końca 2008 roku do Kielc przyjedzie 25 nowych autobusów – zgodnie z umową z ZTM – będą one wyleasingowane. [edytuj] TramwajePierwsze pomysły budowy w Kielcach sieci tramwajowej pojawiły się już w latach 30. XX wieku. Niestety wybuch wojny uniemożliwił realizację tego przedsięwzięcia. Do koncepcji powrócono w latach 70., wtedy też zaplanowano przebieg trakcji. Powstać miały trzy linie (czerwona, zielona i niebieska). Linia czerwona miała łączyć najdalej wysunięte krańce miasta (osiedle Ślichowice i Dąbrowę). Linia zielona zaczynałaby się centrum a prowadziła do Cedzyny, natomiast linia niebieska dotarłaby do Barwinka. Pomysł jednakże porzucono. Niemniej jednak miejsce na trakcję tramwajowa przewidziane jest w ulicach łączących centrum ze Ślichowicami. Pomysł powrócił w 2004 roku, kiedy pojawiło się nowe źródło finansowania inwestycji, a mianowicie fundusze strukturalne z Unii Europejskiej. Władze miasta zleciły już profesjonalne opracowanie nowej strategii komunikacyjnej. Najprawdopodobniej zrealizowana byłaby koncepcja linii czerwonej, zaadaptowana do nowych warunków. [edytuj] Komunikacja międzymiastowaHistoria komunikacja autokarowej w Kielcach sięga 1945 r., kiedy to powołano Okręgową Bazę PKS. Już w 1946 r. organizowane były regularne kursy do Krakowa, Warszawy, Jeleniej Góry, Cieplic oraz do ościennych miejscowości. W 1984 r. oddano do użytku Dworzec PKS w Kielcach, wówczas jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie. Jego nietypowa architektura oraz nowatorskie rozwiązania komunikacyjne kwalifikują go do grona najciekawszych atrakcji miasta. Po roku 1990 kielecki PKS został przemianowany na Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej SA w Kielcach, od tego czasu prowadzi regularną komunikację pasażerską dalekobieżną i międzynarodową. [edytuj] Komunikacja prywatnaW Kielcach intensywnie rozwijają się indywidualne usługi przewozowe. W mieście zarejestrowanych jest ok. 750 taksówek, kursy dalekobieżne obsługiwane są przez minibusy należące w większości do Świętokrzyskiego Zrzeszenia Transportu Prywatnego. [edytuj] Kielczanie i osoby związane z Kielcami
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||