Kanał Augustowski

Kanał Augustowski
Kanał Augustowski - Śluza Perkuć
Kontynent	Europa
Państwo	Polska, Białoruś
Województwo	podlaskie
Początek	4,2 km Biebrzy
Koniec	410 km Niemna
Rok budowy	1824-1839
Długość	101,00 km
Głębokość • maksymalna • minimalna • średnia	3,00 m 1,50 m 2,25 m
Udostępniony dla żeglugi	Tak
Śluzy	18
Kanały wodne Polski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Śluza Paniewo na Kanale Augustowskim

Kanał Augustowski - droga wodna, łącząca drogą okrężną dopływy Wisły z Bałtykiem poprzez dopływy Niemna, z pominięciem dolnego biegu Wisły.

Spis treści

[edytuj] Informacje ogólne

Długość kanału: 101 km, w tym 82 km w granicach Polski. Kanał, oprócz śluz,których jest 18 tworzą:

rzeka Netta (w górnym biegu od źródła do jeziora Necko — Rospuda ) — rzeka w północno-wschodniej Polsce , prawy dopływ Biebrzy , dł. 102 km, dorzecze 1336 km²; częściowo skanalizowana ( Kanał Augustowski ). Źródła w pobliżu jez. Rospuda , przepływa przez jez. Garbaś , Sumowo , Bolesty , Necko
rzeka Czarna Hańcza - jest największą rzeką Wigierskiego Parku Narodowego oraz jedną z ważniejszych rzek Suwalszczyzny.
Jeziora augustowskie- Jeziora Augustowskie wraz z otaczającą je Puszczą należą do najpiękniejszych klejnotów naszego kraju. Posiada sporą ilość piaszczystych plaż i kąpielisk, co spowodowało umiejscowienie wielu ośrodków wypoczynkowych.

Bogaty jest świat wodnych ptaków:łabędzie, kaczki, gęsi. Z ryb występujących w Kanale Augustowskim to:lin, leszcz, okoń, szczupak, węgorz, karaś, miętus, płoć, ukleja.

Z powodu braku regulacji Biebrzy i Narwi obecnie kanał nie jest skomunikowany z innymi drogami wodnymi w Polsce.

[edytuj] Śluzy

W ramach Kanału Augustowskiego wybudowano 18 śluz. Obecnie w granicach Polski znajduje się 14 z nich. Śluzy pozwalają przenieść statki o:

15 m na odcinku od Biebrzy do Augustowa
41 m na odcinku od Augustowa do Niemna

Śluzy od rzeki Biebrzy:

[edytuj] Historia

[edytuj] Powstanie

Drogi wodne były kluczowe dla gospodarki wielu krajów przed rozwojem kolei w XIX wieku. W dobie rewolucji przemysłowej we wczesnych latach XIX wieku powstała konieczność szukania połączeń śródlądowych. Rozwój techniki inżynieryjnej na świecie spowodował budowanie kanałów, czyli sztucznych połączeń wodnych wykorzystujących istniejące naturalne ciała wodne.

W Królestwie Polskim po uzyskaniu dużej autonomii (rząd, parlament, wojsko), w latach 1815-1830 nastąpił intensywny rozwój przemysłu i ekspansja gospodarcza. Najpoważniejszym problemem stał się eksport towarów, spławianych Wisłą do Gdańska. Po wprowadzeniu przez Prusy w 1823 represyjnych ceł (opłaty na niektóre towary, np. żyto i jęczmień wzrosły sześciokrotnie, na owies trzynastokrotnie) minister skarbu Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki postanowił wybudować kanał żeglowny z pominięciem Pomorza. Roboty miały być wykonywane przez Polaków (dorzecza Wisły i Niemna) i Rosjan (dorzecza Niemna i Windawy tzw. Kanał Windawski).

[edytuj] Budowa

Kanał został zaprojektowany w 1824 przez gen. Ignacego Prądzyńskiego. Budowa rozpoczęła się w 1825 i prowadzona była przez Wojskowy Korpus Inżynierów. Pracami kierował początkowo Prądzyński (do 1826), później gen. Jan Chrzciciel de Grandville Malletski, Jan Paweł Lelewel (do 1830). Prace zostały przerwane z powodu wybuchu powstania listopadowego, a wojska rosyjskie budujące Kanał Windawski skierowano do walki z powstańcami. Po klęsce powstania listopadowego Rosja zlikwidowała autonomię Królestwa Polskiego i w związku z tym zmieniła się koncepcja budowy kanału. W latach 1833-1839 zrealizowano go tylko na odcinku od Biebrzy do Niemna; budowę prowadził wówczas hydrotechnik Teodor Urbański. Wśród budowniczych Kanału byli m.in. Jerzy Arnold, Tadeusz Edward Bieliński, Michał Horain, Wojciech Korczakowski, Jan Paweł Lelewel, Feliks Pancer, August Szulz (Jussuf-aga).