Jezioro EÅ‚ckie

Jezioro EÅ‚ckie
[[Grafika:|250px|]]
Kontynent	Europa
Państwa	Polska
Powierzchnia	4,0093 km²
Wymiary	6,5 × 0,4-1,5 km
GÅ‚Ä™bokość • Å›rednia • maksymalna	15 m 58,2 m
Rzeki zasilajÄ…ce	Rzeka EÅ‚k
Rzeki wypływające	Rzeka Ełk
Miejscowości nadbrzeżne	Ełk, wieś Chruściele i Barany
Jeziora Polski

Jezioro Ełckie położone jest w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim.

Jezioro Ełckie jest jednym ze 120 największych i 8 najgłębszych jezior Polski.

Powierzchnia lustra wody wynosi około 400,93 ha (inne źródła 382 ha^[1]), długość 6,5 km, szerokość 0,4-1,5 km, a maksymalna głębokość to 58,2 m (IRŚ Olsztyn) (inne źródła 56 m^[2].

Jezioro jest otoczone zabudową miasta Ełk oraz wsi Chruściele i Barany, a także polami uprawnymi. Głównym źródłem zanieczyszczeń wody są miasto Ełk, pola uprawne oraz tereny rekreacyjne zlokalizowane wzdłuż wschodniego brzegu jeziora. Brzegi przeważnie niskie i bezleśne. Od zachodu wpada krótka struga z jeziora Jezioro [[Sunowo], natomiast z południowej strony wpada strumień z pobliskiego jeziora [[Jezioro Szarek.

Przewężenie rozdziela jezioro na dwie części: północną (Małe Ełckie) i południową (Duże Ełckie). Na wyspie, połączonej mostami i drogą znajduje się zamek krzyżacki.

Jezioro Ełk leży w mieście Ełk, na 530 48,8 szerokości geograficznej północnej i 220 20,7 długości geograficznej wschodniej, na wysokości 119,9 m n.p.m. Przez jezioro przepływa rzeka Ełk, która wpada do jego środkowej części i wypływa z plosa południowo – zachodniego. Zbiornik od strony północno – zachodniej łączy się z jeziorem Sunowo, a od południowego zachodu z jeziorem Szarek. Misa jeziora ma kształt bumerangu. Długość maksymalna jeziora wynosi 4,000 m a szerokość 3,500 m linia brzegowa jest silnie rozwinięta. Jej długość wynosi 18,650 ma wskaźnik rozwoju 2,70. Jezioro jest wyraźnie zróżnicowane morfometrycznie i dzieli się na trzy, wyraźnie wykształcone plosa:

 ploso północne, oddzielone od reszty jeziora sztucznym półwyspem i mostem drogowym  ploso środkowe, oddzielone od północy wspomnianym półwyspem a od południa wyraźnym przewężeniem i wypłyceniem  ploso południowe

Jezioro jest głębokie. Jego maksymalna głębokość wynosi 55,8 m. a głębokość średnia – 15,0 m. Dno jest urozmaicone. Tworzy szereg głęboczaków i wypłaceń. Najgłębsze miejsce jeziora znajduje się w północnej części plosa środkowego. W plosie tym znajdują się także inne zagłębienia o znacznej głębokości. Stoki misy jeziornej w całym plosie są bardzo strome, co utrudnia prowadzenie odłowów, zarówno sprzętem ciągnionym jak i stawnym. Ploso północne jest płytsze. Posiada dwa głęboczaki, o głębokości przekraczającej 23 m stoki misy są tu łagodniej nachylone. Ploso południowe jest najpłytsze. Jego głębokość tylko nieco przekracza 10 m Stoki misy jeziornej tego plosa są nachylone łagodnie. Dno tworzy szereg płycizn. Na trzech z nich utworzyły się wyspy trzcinowe. Otoczenie jeziora tworzą zabudowania miasta Ełk oraz wsi Chorściele i Barany, a także pola uprawne. Udział lasów i nieużytków jest niewielki. Zbiornik jest w stosunkowo niewielkim stopniu wykorzystywany do celów rekreacyjnych. Jezioro Ełckie wymieniane było jeszcze w 1928 roku jako wyjątkowo czyste (oligotroficzne) o bardzo dobrych warunkach tlenowych w hipolimnionie, o czym świadczyło występowanie skorupiaka refiktowanego Pallasea quadrispinosa. W 1986 r stwierdzono przekształcanie jeziora w typ eutroficzny, a w 1991 r dalsze pogarszanie warunków tlenowych wykazujące na postępujący proces eutrofizacji. Wystąpiło niezwykłe przyśpieszenie eutrofizacji następujące w warunkach naturalnych w okresie tysięcy lat.

Na skutek zanieczyszczeń jezioro uległo eutrofizacji. Od kilku lat jest rekultywowane metodą napowietrzania.

[edytuj] Rekultywacja jeziora EÅ‚ckiego

Jezioro Ełckie znajduje się w stadium postępującej degradacji, spowodowanej nadmiernym dopływem zanieczyszczeń ze zlewni. Jezioro odbiera zanieczyszczenia z nieskanalizowanych osiedli (miasto Ełk), ścieki deszczowe i ścieki z hodowli pstrągów oraz zanieczyszczenia obszarowe z pól.

Od lipca 1999 roku północna część Jeziora Ełckiego, z uwagi na silne deficyty tlenowe latem i występowanie siarkowodoru, poddawana jest zabiegom rekultywacyjnym. Wody jeziora są napowietrzane za pomocą dwóch urządzeń o nazwie STRATIFLOX 1000 o długości 20 m, przy jednoczesnym dozowaniu do wody substancji chemicznej (soli żelaza) PIX, która powoduje dezaktywację związków fosforu zawartych w wodzie.

Na zlecenie Urzędu Miasta Ełk nadzór merytoryczny nad rekultywacją sprawuje, Stacja Hydrobiologiczna Polskiej Akademii Nauk w Mikołajkach. Konsekwencją zabiegów rekultywacji będzie: usunięcie siarkowodoru z naddenych wód plosa, wytworzenie utlenionej warstwy na powierzchni osadów dennych, co wyeliminuje wydzielanie fosforu z dna, ograniczenie biomasy glonów w strefie powierzchniowej, wzrost przejrzystości wody, rozwój fauny dennej w związku z natlenieniem wód naddennych, rozwój roślinności oraz pojawienie się ryb.

W 2003 roku wyniki analizy czynników fizyko-chemicznych siedliska pelagialu Jeziora Ełckiego dowiodły o pozytywnych zmianach, jakie zaszły w napowietrzanych silosach. Nastąpił wzrost tlenu w wodach i warstwach przydennych, które spowodowało znaczne obniżenie ilości siarkowodoru w warstwie naddennej.

[edytuj] Bibliografia

• KuczyÅ„ski Marek

Przypisy:

1. ↑ Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok
2. ↑ Darmochwał T., Rumiński M. J., 1996. Warmia Mazury, przewodnik. Agencja TD, Białystok

Ponieważ opis tego hasÅ‚a  zwiÄ…zanego z województwem warmiÅ„sko-mazurskim i hydrologiÄ… ma formÄ™ zaledwie zalążkowÄ… , pomóż nam je rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródÅ‚ami.
Prosimy, zapoznaj siÄ™ najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.