Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny ros. Ямало-Ненецкий автонoмный oкруг
Flaga Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego Godło Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego
Położenie w Federacji Rosyjskiej
Stolica	Salechard
Powierzchnia	750.300 km²
Liczba ludności (1 stycznia 2005 r.)	519.300
Gubernator	Jurij. W. Niejołow
Strefa czasowa	4 rosyjska strefa czasowa, czas moskiewski+2, UTC +5:00

Jamalsko-Nieniecki Okręg Autonomiczny (ros. Ямало-Ненецкий автономный округ) - jednostka podziału administracyjnego w obrębie Federacji Rosyjskiej, wchodząca w skład Obwodu Tiumeńskiego.

[edytuj] Położenie

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Powierzchnia

[edytuj] Rzeźba terenu

Na terenie Okręgu występują dwa zasadnicze rodzaje rzeźby terenu: równiny i góry. Równiny w 90% leżą na wysokości poniżej 100 m. n.p.m.

Górska część Okręgu zajmuje niezbyt szeroki pas wzdłuż Uralu Polarnego. Średnia wysokość masywów górskich w tym rejonie to 600-800 m. Sam Ural Polarny wznosi się na wysokość 1.200-1.300 m. Najwyższymi szczytami Jamalsko - Nienieckiego OA są góra Paj-Er - 1.499 m. n.p.m., oraz góra Kołokolnia - 1.305 m. n.p.m.

[edytuj] Klimat

Teren Okręgu leży w trzech strefach klimatycznych: polarnej, subpolarnej i umiarkowanej chłodnej. Miejscowy klimat charakteryzuje się dużymi zmianami temperatury i innych warunków pogodowych na przestrzeni roku, długą, chłodną i surową zimą z silnymi burzami śnieżnymi i zamieciami.

Najniższa zanotowana temperatura to -56°C. Lato jest krótkie - średnio trwa ok. 50 dni.

Strefa klimatu polarnego obejmuje wyspy na Morzu Karskim oraz północną część Półwyspu Jamał i Półwyspu Gydańskiego. Tu właśnie najbardziej widoczne są cechy klimatu Okręgu: zima jest bardzo długa i ciężka, a burze śnieżne i zmiecie - najsilniejsze. także tu notuje się najniższe temperatury (absolutne minimum -56°C).

W okresie zimowym grubość pokrywy śnieżnej nie przekracza 40 cm. Wiosna pojawia się późno. Temperatury nocą nie spadają poniżej 0°C jedynie w lipcu. Często występuje wysoki poziom zachmurzenia. Jesienią do pochmurnej pochody dołączają silne wiatry.

Temperatura zwykle spada na stałe poniżej zera już we wrześniu, czasami jednak zdarzają się cieplejsze lata i wówczas w czasie dnia przyjmuje ona wartości dodatnie jeszcze w październiku, a wody zamarzają dopiero w listopadzie.

Subpolarna strefa klimatyczna zajmuje położone bardziej na południe części półwyspów Jamał i Gydańskiego. Lato (albo raczej ciepła pora roku, bez przymrozków} w tym rejonie trwa dłużej, do 68 dni. Opady głównie w ciepłej porze roku, w formie deszczu.

Południowa część regionu, położona na Nizinie Zachodniosyberyjskiej leży strefie klimatów umiarkowanych chłodnych, skrajnie kontynentalnych. Średnia temperatury są wyższe. Pokrywa śniegowa osiąga grubość 60-80 cm. i zalega od połowy października do połowy maja. Lato dość ciepłe i wilgotne. Okres bez przymrozków wynosi ok. 100 dni.

[edytuj] Fauna

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Świat roślinny

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Gospodarka

[edytuj] Bogactwa naturalne

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Historia

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Ludność

[edytuj] Narodowości

Nieńcy - Rdzenna ludność okręgu

Zdecydowaną większość ludności Jamalsko-Nienieckiego OA stanowią Rosjanie (59,2%). Ponadto na terenie Okręgu mieszkają:

Ukraińcy (17,2%)

Tatarzy (5,3%)

Białorusini (2,8%)

Baszkirzy (1,4%)

Komiacy (1,2%)

Mołdawianie (1,1%)

pozostała ludność napływowa (5,7%)

Rdzeni mieszkańcy Okręgu stanowią 6,1% populacji i są to:

Nieńcy (4,2%)

Chantowie (1,5%)

Selkupowie (0,4%)

[edytuj] Rdzenni mieszkańcy

Poszczególne rdzenne narody omówione są w poświęconych im artykułach.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Nieńcy.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Chantowie.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Selkupowie.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Gęstość zaludnienia

Średnia gęstość zaludnienia w Jamalsko-Nienieckim OA wynosi 0,7 os./km.² W praktyce istnieją duże rozbieżności pomiędzy różnymi częściami kraju. W miastach i w ich pobliżu jest to kilkadziesiąt a nawet ponad kilkaset osób na km.², zaś na pozostałych obszarach pozamiejskich 1 osoba przypada na kilkadziesiąt km.²

[edytuj] Miasta

Nojabrsk

Nojabrsk

Stolicą Okręgu jest miasto Salechard. Największymi miastami na terenie Autonomii są Nowyj Uriengoj i Nojabrsk.

Ludność miejska stanowi 82,8% populacji okręgu.

Najważniejsze miasta i osiedla (stan na 1 stycznia 2005 r.)

[edytuj] Podział administracyjny

Z obszaru Jamalsko-Nienieckiego OA - wyodrębnione są tereny większości dużych miast. Obejmują one obszar samego miasta, czasem też kilku miejscowościami położonymi w pobliżu. Okręgów takich jest 7. Pozostała powierzchnia Okręgu podzielona jest na 7 rejonów.

[edytuj] Okręgi miejskie

[edytuj] Rejony

Pozamiejska powierzchnia Jamalsko-Nienieckiego OA podzielona jest na 7 rejonów.

[edytuj] Władze

Organem prawodawczym jest miejscowy parlament - Duma Państwowa Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego (ros. Государственная Дума Ямало-Ненецкого автономного округа), złożona z 21 członków. Stanowione przez ten organ prawa dotyczą spraw lokalnych i nie mogą być sprzeczne z ustawodawstwem ogólnorosyjskim.

Głową Okręgu jest gubernator. Obecnie, od 1994 r. funkcję tę sprawuje Jurij. W. Niejołow.

[edytuj] Języki urzędowe

Zasadniczym językiem urzędowym Okręgu jest, podobnie jak w całej Rosji język rosyjski. Na terenie Jamalsko-Nienieckiego OA specjalny status posiadają języki autochtonicznych narodów: nieniecki, chantyjski i selkupski, jednak w praktyce ich znaczenie jest symboliczne, jako że zaledwie nieco ponad połowa spośród 8.760 zamieszkujących kraj Chantów i ok. 35% spośród ok. 2.500 Selkupów żyjących w OA zna język ojczysty. Znajomość języka nienieckiego jest większa z racji większej liczebności tego narodu, ale także i on powoli traci znaczenie, gdyż spośród ponad 22.000 Nieńców ojczystym językiem posługuje się zaledwie 66%.

[edytuj] Tablice rejestracyjne

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Jamalsko-Nienieckim Okręgu Autonomicznym mają oznaczenie 89 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

[edytuj] Zobacz też

• autochtoniczne ludy Okręgu: Nieńcy, Selkupowie, Chantowie
• główne miasta Okręgu: Salechard, Nowyj Uriengoj, Nojabrsk, Nadym.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego (w języku rosyjskim}

p • d • e

Podział terytorialny Rosji

Podmioty Federacji Rosyjskiej

Republiki	Adygeja • Ałtaj • Baszkiria • Buriacja • Chakasja • Czeczenia • Czuwaszja • Dagestan • Inguszetia • Jakucja • Kabardo-Bałkaria • Kałmucja • Karaczajo-Czerkiesja • Karelia • Komi • Mari Eł • Mordwa • Osetia Północna-Alania • Tatarstan • Tuwa • Udmurcja
Kraje	Ałtajski • Chabarowski • Kamczacki • Krasnodarski • Krasnojarski • Nadmorski • Permski • Stawropolski • Zabajkalski
Obwody	amurski • archangielski • astrachański • biełgorodzki • briański • czelabiński • irkucki • iwanowski • jarosławski • kaliningradzki • kałuski • kemerowski • kirowski • kostromski • kurgański • kurski • leningradzki • lipiecki • magadański • moskiewski • murmański • niżnonowogrodzki • nowogrodzki • nowosybirski • omski • orenburski • orłowski • penzeński • pskowski • riazański • rostowski • sachaliński • samarski • saratowski • smoleński • swierdłowski • tambowski • tiumeński • tomski • tulski • twerski • uljanowski • włodzimierski • wołgogradzki • wołogodzki • woroneski
Miasta wydzielone	Moskwa • Sankt Petersburg
Obwody autonomiczne	Żydowski
Okręgi autonomiczne	Chanty-Mansyjski • Czukocki • Jamalsko-Nieniecki • Nieniecki

Okręgi federalne

Centralny • Dalekowschodni • Nadwołżański • Południowy • Północno-Zachodni • Syberyjski • Uralski

---

 

Ponieważ to hasło  związane z Rosją ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam je rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.