narzędzia
W innych językach
Indie Portugalskie
| Estado da Índia Indie Portugalskie |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Państwo | Portugalia | ||||
| Język urzędowy | portugalski | ||||
| Stolica | Panaji | ||||
| Status terytorium | kolonia Portugalii | ||||
| Ostatnia głowa terytorium | gubernator Manuel António Vassalo e Silva |
||||
| Jednostka monetarna | Escudo indyjskie (INPES) | ||||
| Upadek sułtanatu Bidżapuru | 15 sierpnia 1510 | ||||
| Włączenie do Indii | 14 stycznia 1961 | ||||
Indie Portugalskie - nazwa byłej kolonii portugalskiej na zachodnim wybrzeżu Indii, w skład której wchodziły trzy terytoria: Diu, Daman i Goa. W skład terytorium Daman wchodził również obszar zwany Dadra i Nagarhaweli.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Portugalskie panowanie w Indiach
Portugalczycy dotarli do Indii wraz z wyprawą Vasco da Gamy w 1498. Początkowo próbowano prowadzić handel z Kozhikode, jednak szybko stosunki pomiędzy oboma stronami popsuły się i Portugalczycy musieli zdobywać towary siłą. Skłoniło to Portugalczyków do rozpoczęcia ekspansji w Indiach. W 1505 Francisco de Almeida został mianowany wicekrólem Indii i podjął wyprawę mającą na celu założenie faktorii handlowej w Koczinie. Wywołało to konflikt z dążącymi do monopolizacji handlu z Indiami Arabami. W 1508 egipska wyprawa rozbiła Portugalczyków.
W 1510 Afonso de Albuquerque stanął na czele nowej wyprawy do Indii, w wyniku której Portugalczycy zniszczyli Sułtanat Bidżapuru i utworzyli trwałą faktorię handlową w Goa. W następnych latach Portugalczycy zdobyli w sposób zbrojny lub pokojowy nowe terytoria kosztem sułtana Gujaratu: Daman (1531), Salsette, Bombaj i Baçaim (1534), oraz Diu (1535).
W roku 1661 Bombaj został przekazany Brytyjczykom. W 1739 Imperium Marathów podbiło większość Portugalskich posiadłości w północnych Indiach. W 1779 do Indii Portugalskich włączono ostatni nabytek terytorialny - Dadra i Nagarhaweli.
[edytuj] Powrót do Indii
24 lipca 1954 hinduska organizacja paramilitarna Azad Gomantak Dal zajęła Dadrę. 2 sierpnia 1954 Azad Gomantak Dal zajęło Nagarhaweli. W Goa doszło do manifestacji zwolenników zjednoczenia z Indiami. Manifestacja została brutalnie stłumiona przez władze kolonialne. W odpowiedzi na to Indie rozpoczęły blokadę lądową Indii Portugalskich. Dadra i Nagarhaweli stała się de facto samorządną enklawą na terytorium Indii.
18 grudnia 1961 armia indyjska niespodziewanie przeprowadziła inwazję na terytoria portugalskie. Mimo zaciekłego oporu, 10-krotnie mniej liczne siły portugalskie zostały pokonane w ciągu kilku godzin. Następnego dnia, 19 grudnia 1961 rząd indyjski ogłosił oficjalnie przyłączenie Indii Portugalskich do Indii.
[edytuj] Obecna sytuacja
Po zajęciu przez Indie całe dawne Indie Porugalskie stały się jednym terytorium związkowym o nazwie Goa, Daman i Diu. Rząd portugalski odmawiał uznania indyjskiej władzy na tych terytoriach i wciąż posiadały one swoją oficjalną reprezentację w portugalskim parlamencie. Również ONZ nie uznało indyjskiej władzy nad tym terytorium, traktując indyjskie działania z 1961 jako agresję na suwerenny kraj.
Po rewolucji goździków w 1974 Portugalia nawiązała stosunki z Indiami i uznała terytorium Goa, Daman i Diu za część Indii, jednak jego mieszkańcy wciąż otrzymywali portugalskie obywatelstwo. W 1987 Goa, Daman i Diu zostało podzielone na stan Goa oraz terytoria związkowe Daman i Diu oraz Dadra i Nagarhaweli.
Od 2006 zgodnie z uchwałą portugalskiego parlamentu, obywatelstwo portugalskie przysługuje już jedynie tym osobom, które urodziły się za czasów panowania portugalskiego. ONZ nadal nie uznało aneksji przez Indie portugalskich terytoriów.
