FKS Stal Mielec

Stal Mielec
Pełna nazwa Klub Sportowy FKS Stal Mielec
Przydomek biało-niebiescy
Barwy biało-niebieskie
Data założenia 10 kwietnia 1939 (jako sekcja klubu sportowego PZL Mielec)
1997 (jako samodzielny klub MKP Stal Mielec)
Adres ul. Solskiego 1, 39-300 Mielec
Stadion stadion przy ul. Solskiego 1
Liczba miejsc 25 000 (dawniej 30 000)
Prezes Jacek Klimek
Trener Grzegorz Wcisło
Liga III liga
2006/07 IV liga: 10. miejsce
2007/08 IV liga: 4. miejsce (awans)
Debiut w I lidze 1961
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa klubu
Ten artykuł jest częścią cyklu:
FKS Stal Mielec


Stal Mielec w polskiej lidze
Stal Mielec w Pucharze Polski

Stadion Stali Mielec
Piłkarze Stali Mielec (kat.)
Trenerzy Stali Mielec (kat.)

IV liga (gr.podkarpacka)

Stal Mielec na Commons

KS FKS Stal Mielecmielecki klub piłkarski grający w sezonie 2007/08 w IV lidze podkarpackiej, awansował do nowej III ligi. Utworzony w 1939, do 1997 był jedną z wiodących sekcji klubu sportowego Stal Mielec. Po jego rozwiązaniu został samodzielnym klubem piłkarskim, przejmując po sekcji całą jej spuściznę. Dwukrotny mistrz Polski w sezonach 1972/73 i 1975/76, wicemistrz 1974/75, finalista Pucharu Polski 1975/76 oraz jeden z dwóch polskich ćwierćfinalistów Pucharu UEFA w historii (edycja 1975/76). W czasach świetności klubu, które przypadły na lata 70. XX wieku, grało w nim wielu reprezentantów Polski i innych czołowych piłkarzy.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] 1939-1945 – początek i okres wojny

Sekcja piłki nożnej była jedną z dwóch pierwszych (obok sekcji siatkarskiej) w klubie PZL Mielec założonym w 1939. Skład drużyny został zbudowany z zawodników grających w innych mieleckich klubach oraz z pracowników Wytwórni Płatowców nr 2 PZL. W pierwszym rozegranym meczu zespół pokonał Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" Mielec stosunkiem bramek 4:1. Rozegrano jeszcze trzy mecze z Dzikovią Tarnobrzeg (2:1), Metalem Tarnów (3:1) i drużyną Fabryki Amunicji w Dębie (6:1). Planowany na wrzesień mecz z Okęciem Warszawa nie doszedł do skutku, gdyż rozpoczęła się II wojna światowa i zakazano jakichkolwiek rozgrywek sportowych. Jednak mecze odbywały się nielegalnie na błoniach za lasem komunalnym i w innych miejscowościach (m.in. Dębica, Kolbuszowa, Sandomierz). Jedyny oficjalny mecz został rozegrany z niemiecką jednostką wojskową i zakończył się wynikiem 1:2.

[edytuj] 1945-1960 – B-klasa, A-klasa, II liga po raz pierwszy

Oficjalna działalność została wznowiona po wojnie w 1945 pod nazwą RKS PZL "Zryw" Mielec. W 1946 zespół przystąpił do rozgrywek B-klasy, a w 1949 uzyskał awans do A-klasy dzięki pierwszemu miejscu w B-klasie.

Od początku lat 50. zaczęto budować drużynę która miała skutecznie powalczyć o awans do II ligi, czemu sprzyjał rozwój WSK zatrudniającego sportowców na korzystnych warunkach. W czerwcu 1950 drużyna po raz pierwszy wyjechała na zgrupowanie poza Mielec – do Spały. Mimo 1. miejsca w A-klasie w sezonie 1950, w rozgrywkach o II ligę zespół zajął 3. miejsce i z awansem trzeba było jeszcze poczekać. Przełomem okazał się rok 1954, kiedy drużyna zajęła 1. miejsce w swojej grupie A-klasy i awansowała do ligi międzywojewódzkiej rzeszowsko–lubelskiej (utworzonej w wyniku reformy rozgrywek). Zdobyła także Zimowy Puchar Miast.

W 1955 zespół zajął 1. miejsce w lidze międzywojewódzkiej awansował do rozgrywek o awans do II ligi. Zdobył w nich drugie miejsce i po meczu barażowym 20 listopada 1955 w Lublinie przeciwko Bzurze Chodaków (3:1), dzięki 3 bramkom Helmuta Tobolika, awansował do II ligi. W kolejnym sezonie po wielu trudach zespołowi udało się utrzymać (ostatecznie zajął 11. miejsce wśród 14 zespołów). Został także rozegrany pierwszy mecz z zagranicznym pierwszoligowcem Tatranem Prešov (Słowacja) (0:0).

W sezonie 1957 mielecki zespół był bardzo blisko pierwszego awansu do I ligi. M.in. dzięki zatrudnieniu znanego trenera Michała Matyasa Stal została wicemistrzem II ligi ustępując jedynie Cracovii, do awansu zabrakło trzech punktów[1]. W następnych sezonach Stal nadal nie potrafiła awansować zajmując kolejno 3. i 6. miejsce.

[edytuj] 1960-1967 – pierwszy raz w I lidze

Pierwszy mecz w I lidze[2]
19 marca 1961, stadion Stali
Stal Mielec - ŁKS Łódź
1:1
gol dla Stali: 30' Helmut Tobolik

Skład Stali:
Ryszard Mysiak
Otton Opiełka
Jan Król
Leszek Gaj
Zbigniew Czudo
Kazimierz Budek
Alfred Gazda
Henryk Czylok
Helmut Tobolik
Erwin Pyka
Rajmund Kapuściński
Trener: Henryk Skromny

W sezonie 1960 udało się w końcu awansować do I ligi. Pierwszy mecz w I lidze został rozegrany 19 marca 1961 z ŁKS Łódź (1:1) na mieleckim stadionie przy dopingu ok. 15 tys. kibiców[2]. Z powodu nierównej formy i braku doświadczenia zespół z trudem uratował się w sezonie 1961 przed powrotem do II ligi. Nie udało się to w kolejnym sezonie i zespół spadł do II ligi. W tym sezonie Stal otrzymała puchar PZPN za 1. miejsce w klasyfikacji fair play.

Aby uskutecznić powrót do I ligi, dokonano wzmocnień w postaci sprowadzenia kilku zdolnych piłkarzy ze Śląska i Krakowa, powrócił także renomowany trener Michał Matyas. Nie dało to jednak oczekiwanych rezultatów i w sezonach 1962/63, 1963/64, 1964/65 oraz 1965/66 Stal zajmowała słabe miejsca, kolejno 10., 12., 8., 7., aż do zupełnego załamania w sezonie 66/67 kiedy to zajęła 14. miejsce i spadła do III ligi.

Dobrze wiodło się mieleckim juniorom, którzy w 1964 zdobyli wicemistrzostwo Polski.

[edytuj] 1967-1972 – powrót do I ligi

W sezonie 1967/68 powrót do II ligi jeszcze się nie udał, jednak w kolejnym sezonie zarząd postawił drużynie za cel zdobycie awansu na 30-lecie klubu. Poprawa gry i postępy własnych wychowanków zadecydowały o awansie w sezonie 1968/69. Do zespołu sprowadzono młodego śląskiego trenera Andrzeja Gajewskiego, który z mielecką drużyną zdecydowanie wygrał drugoligowe rozgrywki, wyprzedzając drugi w tabeli Star Starachowice o 7 punktów[3]. Rozpoczął się marsz na szczyty polskiego futbolu. Potencjał drzemiący w piłkarzach Stali pokazał mecz sparingowy rozegrany 23 lutego 1969 z ówczesnym mistrzem Polski Ruchem Chorzów, wygrany 5:0. Sukces powtórzono w następnym sezonie i Stal awansowała z 2. miejsca do I ligi.

Ponownie sukcesy odnosiła drużyna juniorów zdobywając w 1968 i 1969 3. miejsca w kraju.

W dniach 2022 lipca 1969 rozegrano turniej z okazji XXX–lecia klubu Stal Mielec. W turnieju uczestniczyły drużyny Dynamo Berlin (NRD, I liga), Erzsebeti Vasas TK Budapest (Węgry, II liga), Stal Rzeszów i Stal Mielec. Turniej wygrali mielczanie.

Sezon 1970/71 zespół ukończył na 10. miejscu co pozwoliło mu utrzymać się w I lidze, a w pamięć zapadł kibicom inauguracyjny mecz z Wisłą Kraków wygrany 5:2.

W lutym 1971 drużyna udała się na obóz szkoleniowy do azjatyckiej części ZSRR. Podczas wyjazdu trwającego 17 dni piłkarze odwiedzili Aszchabad w Turkmenistanie, Duszanbe w Tadżykistanie i Frunze w Kirgistanie, rozgrywając 4 spotkania towarzyskie[4], m.in. ze Spartakiem Moskwa.

W czerwcu i lipcu 1971 Stal Mielec uczestniczyła także pierwszy raz w międzynarodowych rozgrywkach o Puchar Lata (Intertoto), w którym zajęła pierwsze miejsce w grupie wygrywając wszystkie mecze[5]. Rok później mielczanie ponownie ponownie wystąpili w Pucharze Lata, jednak zajmując 3. miejsce nie powtórzyli sukcesu[6] (więcej w sekcji Stal w Pucharze Intertoto).

W sezonie 1971/72 zanotowano postęp, kończąc rozgrywki na miejscu 5. Pierwszym mielczaninem w reprezentacji Polski został Grzegorz Lato.

[edytuj] 1972/1973 – I mistrzostwo Polski

Sezon 1972/73 był sezonem szczególnym, gdyż Stal zdobyła swój pierwszy tytuł mistrza Polski, a Grzegorz Lato został królem strzelców. Sukces osiągnięto dzięki wielu znakomitym piłkarzom grającym wówczas w drużynie oraz (jedynemu w historii drużyny) zagranicznemu trenerowi Karolemu Kontha (Węgry). Wiele meczów udało się wysoko wygrać, nie tylko u siebie, ale również na wyjeździe.

Jako mistrz, drużyna zadebiutowała w Pucharze Europy, jednak odpadła w pierwszej rundzie po pojedynku z jugosłowiańską Crveną Zvezdą Belgrad. W reprezentacji coraz większą rolę zaczęli odgrywać mieleccy piłkarze, a jedną z najsłynniejszych bramek w historii polskiej piłki – bramkę w meczu Polska–Anglia, dającą Polakom awans do MŚ'74 – strzelił pochodzący z Rzeszowa Jan Domarski, po akcji dwóch innych mielczan – Henryka Kasperczaka i Grzegorza Laty.

[edytuj] 1973-1975 – nadal u szczytu, MŚ'74, PUEFA

W kolejnym sezonie mielczanie utrzymali wysoki poziom i zajęli 3. miejsce po ciężkiej walce ze śląskimi drużynami. Z pamiętnych meczów wygrano z ŁKS Łódź 7:0 oraz ze Śląskiem Wrocław 5:0 na ich terenie.

1974 był rokiem Mistrzostw Świata w Niemczech gdzie Polacy wywalczyli 3. miejsce, a piłkarze Stali mieli w tym swoją zasługę (trójka Lato, Kasperczak, Domarski). Ponadto Grzegorz Lato został wtedy jedynym polskim królem strzelców na Mistrzostwach Świata trafiając do bramki 7 razy.

W czasie wakacji w 1974 zorganizowano pierwszy Turniej z okazji święta 22 lipca w dniach 20-22 lipca. Impreza stała się cykliczna i rozgrywano ją z małymi przerwami do pierwszej połowy lat 90., a także w ramach obchodów 65-lecia klubu w 2004 (więcej: turnieje z okazji święta 22 lipca). Na pierwszą edycję Stal zaprosiła Tatran Prešov, Karpaty Lwów i Gwardię Warszawa. Ostatecznie gospodarze zajęli w imprezie trzecie miejsce[7]. Miesiąc później Stal wystąpiła w VI turnieju Ciudad de Palma de Mallorca na Majorce, zastępując Spartak Moskwa. W turnieju zagrały także FC Barcelona, Real Palma de Mallorca i Austria Wiedeń. Po pokonaniu Realu Palma de Mallorca 2:0, w finale po zaciętym meczu Stal uległa Barcelonie 1:2[8].

Po mistrzostwach nastąpił kolejny udany dla mielczan sezon, w którym wywalczyli oni wicemistrzostwo Polski. Grzegorz Lato kontynuował swoją strzelecką passę, ponownie zdobywając tytuł króla strzelców I ligi.

W roku 1975 rozegrano także wiele spotkań międzynarodowych. Jako wicemistrz Polski, Stal uczestniczyła w Pucharze UEFA, eliminując kolejno duński Holbæk B&I, enerdowską Carl Zeiss Jena i czechosłowacką Inter Bratysława, dzięki czemu awansowała do ćwierćfinału tych rozgrywek. Poza tym odbyły się towarzyskie spotkania z reprezentacją Buenos Aires (2:3) i Estudiantes La Plata (2:1) w Argentynie oraz z Bordeaux (1:2) i Merignac (4:0) we Francji.

[edytuj] 1975/1976 – II mistrzostwo Polski, mecze pucharowe, IO'76

W kolejnym sezonie skład niewiele się zmienił, a trenerem został Edmund Zientara. Walka o mistrzostwo była bardzo zacięta i toczyła się do ostatniej kolejki między 4 zespołami. Stali udało się pokonać konkurentów i swoje mistrzostwo przypieczętowała w ostatniej kolejce zwycięstwem z ROW Rybnik na wyjeździe (5:2). Szlagierem sezonu okazał się mecz z Legią Warszawa wygrany u siebie 6:0.

Równie dobrze wiodło się mielczanom w Pucharze Polski, w którym dotarli aż do finału. Po pokonaniu BKS Bielsko, Włókniarza Łódź, Odry Opole i GKS Jastrzębie, w meczu finałowym rozegranym 1 maja 1976 w Warszawie lepszy okazał się Śląsk Wrocław wygrywając 2:0[9][10].

Wiosną 1976 został dokończony Puchar UEFA, jednak mielczanie nie sprostali w ćwierćfinale Hamburgerowi SV (RFN) i po remisie 1:1 w Hamburgu, zostali pokonani 0:1 w Mielcu i odpadli z dalszych rozgrywek. Nie zmienia to jednak faktu, że dotarcie do tego szczebla rozgrywek było bardzo dużym osiągnięciem. Jesienią odbyły się mecze Pucharu Europy. W I rundzie Stal Mielec zmierzyła się ze słynnym Realem Madryt (Hiszpania), było to dla Mielca wielkie wydarzenie. Po dwóch wyrównanych, ale przegranych meczach (1:2 w Mielcu i 0:1 w Walencji), mielczanie musieli uznać wyższość Hiszpanów i odpadli z rozgrywek. Mecz w Mielcu, podobnie jak ten z Hamburgerem SV, oglądało ok. 40 tys. widzów. w 1976 odbyły się także Igrzyska Olimpijskie w Montrealu z których Grzegorz Lato i Henryk Kasperczak przywieźli srebrne medale.

[edytuj] 1976-1982 – wzloty i upadki, kolejne mecze pucharowe

W sezonie 1976/77 nastąpiły niewielkie zmiany w składzie. Do Nîmes Olympique odszedł Jan Domarski, ale zespół wzmocnili m.in. Henryk Jałocha, Marek Chamielec, Andrzej Demko oraz olimpijski król strzelców z Górnika Zabrze Andrzej Szarmach. Szefowie Górnika nie chcieli dopuścić do transferu, interweniować musiał PZPN, przez co Szarmach nie zagrał w pierwszych sześciu kolejkach ligi i dwumeczu z Realem. Po rundzie jesiennej, w której Stal zajęła 3. miejsce, z klubu odeszli Edward Bielewicz, Włodzimierz Gąsior i Ryszard Sekulski, a na ich miejsce przyszli Andrzej Banasik, Andrzej Gac, Stanisław Karaś i Edward Załężny, którzy jednak nie zrównoważyły strat. Po porażce w 22. kolejce zrezygnowano z usług trenera Zientary, a sezon jako pierwszy trener dokończył jego dotychczasowy asystent Alfred Gazda. Przetasowania w składzie i kilka innych czynników sprawiło, że Stal zagrała słabiej i nie obroniła tytułu z poprzedniego sezonu, ale mimo to zajęła niezłe 4. miejsce z dwupunktową stratą do wicemistrza[11].

W dniach 15-17 lipca 1977 odbyła się III edycja Turnieju z okazji 22 lipca. Przed rozpoczęciem pierwszego meczu uroczyście pożegnano odchodzących Ryszarda Sekulskiego (375 meczów w Stali, w tym 140 ligowych i 40 bramek) oraz Edwarda Bielewicza (114 meczów, w tym 52 ligowe)[12].

W kolejnym sezonie dokonano kolejnych wzmocnień, jednak można było zauważyć oznaki kryzysu, który spowodował zajęcie "dopiero" 8. miejsca w lidze.

W dniach 12 i 13 sierpnia 1978 Stal uczestniczyła w XIV edycji Trofeo Colombino w hiszpańskiej Huelvie. Turniej odbywał się między 4. a 5. kolejką polskiej ligi. W turnieju oprócz Stali udział wzięły hiszpańska Sevilla FC, rumuńskie Dinamo Bukareszt oraz gospodarz Recreativo Huelva. Pokonując w półfinale Sevilla FC i w finale Dinamo Bukareszt Stal zdobyła puchar. W mieleckiej drużynie za zgodą PZPN, oprócz 15 piłkarzy z podstawowego składu, zagrał także Marian Zalastowicz (strzelając nawet Sevilli zwycięską bramę), którego Stal wówczas zamierzała zakupić, jednak w końcu w wyniku braku porozumienia zainteresowanych klubów transfer nie doszedł do skutku. Rok później Stal wystąpiła w kolejnej edycji pucharu. Tym razem oprócz gospodarzy przeciwnikami było KSK Beveren i Real Betis. Po porażce w półfinale z gospodarzem, spadkowiczem z I ligi, w meczu o trzecie miejsce również przegrała, tym razem z mistrzem II ligi hiszpańskiej Realem Betis i ostatecznie zajęła ostatnie 4. miejsce[13][14]. (więcej w sekcji Stal w Trofeo Colombino)

W sezonie 1978/79 Stal grała już bez jednego ze swoich najlepszych zawodników w historii – Henryka Kasperczaka, który przeszedł do FC Metz[15], ale pozyskano Włodzimierza Ciołka. Nastąpił powrót formy i ostatecznie mielczanie zajęli 3. miejsce tracąc tylko 3 punkty do mistrza. W I rundzie Pucharu UEFA Stal niespodziewanie nie potrafiła sobie poradzić z Århus GF z Danii i odpadła po remisie na wyjeździe i porażce na własnym terenie.

Sezony 1979/80 i 1980/81 to kolejne słabe lata. Stal Mielec zajęła w nich kolejno 13. i 9. miejsce. Po sezonie 1979/80 do KSC Lokeren odszedł Grzegorz Lato, Zygmunt Kukla zakończył karierę, a Andrzej Szarmach przeniósł się do AJ Auxerre. W sezonie 1981/82 nastąpiła przebudowa zespołu (zakupiono m.in. Dariusza Kubickiego). Mieleckiej drużynie udało się zająć 3. miejsce i zakwalifikować do Pucharu UEFA, jednak kolejny raz skończyło się na I rundzie. Mecze z belgijskim KSC Lokeren były wyrównane, oba zakończyły się remisem, lecz o awansie drużyny belgijskiej zadecydowała bramka strzelona w Mielcu. Na meczu w Mielcu po raz kolejny był nadkomplet publiczności – ok. 40 tys. kibiców.


[edytuj] 1982-1988 – kryzys

W sezonie 1982/83 mimo silnego składu i ku zaskoczeniu piłkarskiego środowiska Stal grała bardzo słabo. Po dziewięciu słabych kolejkach w wykonaniu Stali, na stanowisku trenera Józef Walczak został zastąpiony przez Witolda Karasia. Jednak po rundzie jesiennej drużyna zajmowała ostatnie, 16. miejsce w tabeli, więc w rundzie wiosennej zespół poprowadził nowy trener Jacek Machciński. Po kolejnych słabych występach, czwartym z kolei w tym sezonie trenerem Stali został 8 maja 1983 Marian Kosiński, który w następnych pięciu meczach zdobył 9 na 10 możliwych punktów. Jednak to nie wystarczyło i Stal zajmując 15. miejsce została zdegradowana do II ligi[16].

W pierwszym sezonie w II lidze od 13 lat, po wielu roszadach (po degradacji wielu piłkarzy odeszło do innych klubów), Stal zajęła 3. miejsce i nie udało jej się powrócić do I ligi. Powiodło się to dopiero w następnym sezonie, kiedy drużyna zajęła 1. miejsce.

Po powrocie mielczanom szło bardzo źle i pomimo, że w sezonie 1985/86 utrzymali się w I lidze zajmując 11. miejsce, to w sezonie 1986/87 nie udało się i po słabej postawie, kończąc rozgrywki na 15. miejscu Stal powróciła na 1 sezon do II ligi. Po dużych zmianach w drużynie (m.in. wprowadzenie kilku wychowanków i ponowne zatrudnienie Włodzimierza Gąsiora) mielczanie bez problemu zakończyli rozgrywki sezonu 1987/88 na 1. miejscu, przegrywając tylko dwa mecze na wyjeździe[17]. Drugą w tabeli Wisłę Kraków wyprzedzili o 8 punktów. Awansując, rozpoczęli swój ostatni jak na razie "pobyt" w ekstraklasie, który trwał 8 lat.

[edytuj] 1988-1996 – I liga po raz ostatni

Pierwszy sezon po powrocie do ekstraklasy był bardzo udany, odmłodzonej drużynie udało się zająć 5. miejsce. Stal wzięła także po raz trzeci udział w międzynarodowych rozgrywkach o Puchar Lata (Intertoto), ale mimo dobrej postawy, zajęła dopiero 3. miejsce w grupie (mając tyle samo punktów co jej zwycięzca Næstved z Danii, ale gorszy bilans bramkowy)[18].

W kolejnych sezonach mielczanom nie wiodło się już tak dobrze i w latach 1989-92 zajmowali kolejno 11., 15. i 13. miejsce. W sezonie 1990/91 po zajęciu przedostatniego 15. miejsca od spadku uratowało ich pokonanie w barażach Miedzi Legnica (1:3 i 3:0). W sezonie 1991/92 nastąpiła duża przebudowa składu. Do klubu przyszli m.in. pierwsi w historii zagraniczni zawodnicy: Aleksiej Tierieszczenko z Antracytu Kirowks (Ukraina) i Siergiej Raliuczenko z Metallista Charków (Ukraina), wprowadzono wychowanków, m.in. Bogusława Wyparło. Na stanowisku trenera pojawiła się legenda mieleckiej piłki – Grzegorz Lato, a drugim trenerem został Janusz Białek stawiający pierwsze kroki jako szkoleniowiec. W kolejnym sezonie, po kilku wzmocnieniach i równej grze (m.in. remis na wyjeździe z Mistrzem Polski Lechem Poznań), udało się wywalczyć 6. miejsce[19].

Po sezonie do Olimpii Poznań odszedł trener Lato, jego miejsce zajął Witold Karaś z asystentem Krzysztofem Rześnym. Drużyna w sezonie 1993/94 grała coraz słabiej, po nieudanej rundzie jesiennej zmieniono trenera na Franciszka Smudę (debiutującego w roli trenera w Polsce), jego asystentem został Jan Złomańczuk, a kierownikiem drużyny Edward Oratowski, zatrudniono także menedżera Edwarda Sochę. Zakupiono Bogusława Cygana, Pawła Kloca i kolejnego obcokrajowca – Ołeksandra Spiwaka z Doniecka (Ukraina). 1 stycznia 1994 sponsorem i prezesem Autonomicznej Sekcji Piłki Nożnej został niemiecki przedsiębiorca Thomas Mertel. Dzięki tym zmianom mielczanie zagrali dobrą rundę wiosenną i wydostali się ze strefy spadkowej na 11. miejsce[20].

Na początku sezonu 1994/95 Stal została zaproszona do Norymbergi, gdzie rozegrała sparing z reprezentacją Kuwejtu i wygrała 1:0 po golu Daniela Konopelskiego. W lidze wiodło się znacznie gorzej i ostatecznie Stal zajęła 11. miejsce ratując się przed degradacją. Mimo słabej postawy zespołu, królem strzelców I ligi został Bogusław Cygan (16 goli). Mimo pewnych wzmocnień w sezonie 1995/96, kryzys w drużynie się pogłębił i zespół po zajęciu przedostatniego 17. miejsca, został zdegradowany do II ligi.

[edytuj] 1996-1998 – upadek

W sezonie 1996/97 trenerem drużyny ponownie został Grzegorz Lato z asystentem Witoldem Karasiem. Początek sezonu był udany, po ósmej kolejce Stal zajmowała 3. miejsce, nie przegrywając żadnego spotkania. Jednak mimo początkowych zwycięstw, z czasem szło coraz gorzej. Kłopoty finansowe doprowadziły do sprzedania wielu czołowych mieleckich piłkarzy (m.in. Krzysztofa Boćka, Bogusława Cygana, Bogusława Wyparłę). Sytuacja stawała się coraz gorsza – 30 października piłkarze nie wyszli do meczu szesnastej kolejki z Cracovią strajkując w ten sposób przeciw brakom wypłat. Rozwiązano umowę z Thomasem Mertelem, który nie wywiązywał się ze swoich zobowiązań finansowych. Długi cały czas rosły. Drużyna grała coraz gorzej i po rundzie jesiennej zajmowała ostatnie 18. miejsce, a w rundzie wiosennej większość meczów przegrywała. Kolejni gracze odchodzili (Rafał Domarski, Paweł Kloc, Ryszard Federkiewicz), a w zamian wprowadzono do gry wychowanków. 12 czerwca 1997 na Walnym Zgromadzeniu Członków FKS PZL–Stal zdecydowano o likwidacji klubu i wycofaniu drużyny piłkarskiej z rozgrywek. Na cztery kolejki przed końcem sezonu Stal przestała istnieć[21].

W sezonie 1997/98 Stal nie funkcjonowała. Zgłosiła się do rozgrywek IV ligi podkarpackiej ale na około dwa tygodnie przed startem ligi wycofała się z rozgrywek z powodu braku drużyny seniorów (nowy klub posiadał tylko drużyny młodzieżowe)[potrzebne źródło]. Wycofała się także z II rundy rozgrywek Pucharu Polski oddając walkowerem mecz z OKS Brzesko.

[edytuj] 1998-dziś – IV liga, próby powrotu do lat świetności

Jedenastka i Trener Wszech Czasów Stali Mielec[22]


Piłkarze (1-4-3-3)
Zygmunt Kukla

Krzysztof Rześny
Marian Kosiński
Piotr Czachowski
Adam Fedoruk

Henryk Kasperczak
Kazimierz Buda
Włodzimierz Ciołek

Grzegorz Lato
Andrzej Szarmach
Jan Domarski

Trener
Włodzimierz Gąsior

W 1998 Stal Mielec odrodziła się już nie jako sekcja, lecz jako samodzielny klub Mielecki Klub Piłkarski Stal Mielec. Rozgrywki rozpoczęto od V ligi. Plany były ambitne: w ciągu 2 lat dostać się do III ligi, a następnie w ciągu kilku sezonów powrócić do ekstraklasy. Początek był obiecujący, już po pierwszym sezonie (1998/99) mielczanie awansowali do IV ligi, jednak kolejne sezony sprowadziły mielczan na ziemię. W sezonie 1999/2000 zajęli dopiero 12. miejsce w IV lidze. Do dzisiaj nadal grają w IV lidze, będąc w kolejnych sezonach bliżej lub dalej od awansu. Kadrę stanowią głównie młodzi mieleccy zawodnicy. W 2003 zmieniono nazwę na Klub Sportowy FKS Stal Mielec (FKS jest teraz nazwą własną, a nie, tak jak dawniej skrótem od Fabryczny Klub Sportowy).

W 2004 z okazji 65-lecia klubu Stowarzyszenie Sympatyków Stali "3xS" oraz Korso zorganizowało plebiscyt na Jedenastkę i Trenera Wszech Czasów Stali Mielec, w wyniku którego wybrano najlepszych piłkarzy i trenera w 65-letniej historii klubu[22].

W przeciwieństwie do seniorów, obecnie doskonale radzą sobie drużyny młodzieżowe Stali. Juniorzy starsi zdobyli w 2006 3. miejsce, a w 2007 wicemistrzostwo Mistrzostw Polski Juniorów Starszych, a z kolei juniorzy młodsi zostali w 2007 Mistrzami Polski Juniorów Młodszych.

5 sierpnia 2007 w ramach przygotowań do nowego sezonu Stal rozegrała drugi w swojej historii mecz z reprezentacją narodową. Przeciwnikiem była reprezentacja Polski U-17 prowadzona przez Michała Globisza, a grali w niej dwaj piłkarze Stali: Marek Czopko i Maciej Gozdecki. Mielczanie wygrali 2:0 po golach Damiana Jędryki i Sebastiana Ryguły[23].

W sezonie 2007/08 w Stali nastąpiły niewielkie zmiany. Do drużyn Młodej Ekstraklasy odeszło kilku piłkarzy (m.in. najlepszy strzelec Piotr Kamiński) i trener Włodzimierz Gąsior, który został szkoleniowcem Młodej Korony Kielce. Jego następca, Janusz Białek[24], po 12 spotkaniach rundy jesiennej odszedł do pierwszoligowej Odry Wodzisław[25]. Zastąpił go Zbigniew Hariasz, który jest od lat związany ze Stalą i był również trenerem juniorskich reprezentacji Polski[26]. Do gry w pierwszej drużynie wprowadzani są piłkarze drużyn juniorskich, nie sprowadzono nowych piłkarzy z innych drużyn. Mimo słabszego początku sezonu, Stal Mielec po rundzie jesiennej zajmowała 4. miejsce. 1 stycznia 2008 trenerem mieleckiej drużyny został jej wychowanek Andrzej Jaskot[27]. W rundzie wiosennej Stal utrzymała pozycję z półmetka rozgrywek i z 4. miejsca awansowała do nowej III ligi utworzonej po reformie rozgrywek.

Przed sezonem 2008/09 w nowej III lidze na stanowisku trenera nastąpiła zmiana. Nowym szkoleniowcem I drużyny został kolejny mielecki wychowanek, Grzegorz Wcisło[28]. Koordynatorem został Zbigniew Hariasz.

Akcja Stali w meczu z Błękitnymi Ropczyce 12.08.2006
Akcja Stali w meczu z Błękitnymi Ropczyce 12.08.2006

[edytuj] Nazwy

  • 1939Klub Sportowy PZL Mielec
  • 1946Robotniczy Klub Sportowy PZL Zryw Mielec
  • 1948Związkowy Klub Sportowy Metalowców PZL Mielec
  • 1949Związkowy Klub Sportowy Stal Mielec
  • 1950Koło Sportowe Stal przy Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego Mielec
  • 1957Fabryczny Klub Sportowy Stal Mielec
  • 1977Fabryczny Klub Sportowy PZL Stal Mielec
  • 1995Autonomiczna Sekcja Piłki Nożnej FKS PZL Stal Mielec
  • 1997Mielecki Klub Piłkarski Stal Mielec
  • 1998Mielecki Klub Piłkarski Lobo Stal Mielec
  • 1999Mielecki Klub Piłkarski Stal Mielec
  • 2002Klub Sportowy Stal Mielec
  • 2003Klub Sportowy FKS Stal Mielec

[edytuj] Sukcesy

I liga polska
Puchar Polski
Puchar UEFA
  • Ćwierćfinalista 1976
Inne trofea
Sukcesy drużyn juniorów

[edytuj] Stadiony

Stadion Stali, trybuna od strony ul. Solskiego
Stadion Stali, trybuna od strony ul. Solskiego
  • 19451949 – boisko drużyny Żydowskiego Klubu Sportowego Makabi Mielec (ul. Wolności, obecnie teren Hali Targowej). Boisko to służyło zarówno piłkarzom Stali jak i Gryfu Mielec.
  • 19491953 – własny stadion przy ul. Wyspiańskiego, (położony w kwadracie ulic: Wyspiańskiego, Konopnickiej, Kochanowskiego i Żeromskiego). Został otwarty 16 października 1949, inaugurującym spotkaniem był mecz 4. kolejki o mistrzostwo A-klasy przeciwko Resovii (7:2).
  • od 1953Stadion Stali Mielec przy ul. Solskiego 1, pojemność 30 000 miejsc (obecnie 25 000), oświetlenie 1800 lx. Został otwarty w listopadzie 1953, inauguracyjnym meczem było towarzyskie spotkanie z II-ligową Garbarnią Kraków zakończone wynikiem 1:1 rozegrane podczas uroczystości związanych z otwarciem. Rekordowa frekwencja została zanotowana podczas meczów z Realem Madryt, Hamburgerem SV oraz KSC Lokeren kiedy to na trybunach zasiadło około 40 tysięcy kibiców. Aktualnie, zaniedbany przez lata stadion jest w remoncie. Oprócz piłkarzy Stali ze stadionu korzystają także lekkoatleci z LKS Mielec.
Zobacz więcej w osobnym artykule: Stadion Stali Mielec.

[edytuj] Stal w rozgrywkach ligowych

Zobacz więcej w osobnym artykule: Stal Mielec w krajowych rozgrywkach w piłce nożnej.

Stal przystąpiła do rozgrywek ligowych w sezonie 1947 na poziomie B-klasy. W I lidze grała łącznie przez 25 sezonów, w II lidze – 15 sezonów, w III lidze – 3 sezony, w IV lidze – 8 sezonów, w V lidze – 1 sezon, w A-klasie – 5 sezonów, w B-klasie – 3 sezony.

Najdłuższym, trwającym 13 sezonów, nieprzerwanym pobytem w I lidze były lata 1970-83. Okres ten był także najlepszym w historii mieleckiego klubu. W tym czasie zespół dwukrotnie sięgał po tytuł Mistrza Polski (w sezonach 1972/73 i 1975/76), jednokrotnie był wicemistrzem (1974/75) i trzykrotnie zajmował 3. miejsce (1973/74, 1978/79, 1981/82). Stal Mielec zajmuje 15. miejsce w tabeli wszech czasów I ligi[29]. Biorąc pod uwagę ilość miejsc na podium, tylko 11 innych zespołów ma lepszy dorobek w I lidze niż Stal, która zajmuje 12. miejsce w tej klasyfikacji.

W II lidze Stal trzykrotnie sięgała po tytuł Mistrza II Ligi, w sezonach 1960, 1984/85 oraz 1987/88.

Stal Mielec była najlepszą drużyną w polskich rozgrywkach ligowych spośród drużyn działających na terenie obecnego woj. podkarpackiego w latach 1956, 1959-1962, 1972-1983, 1986, 1987, 1989-1993[30].

W sezonie 2007/08 drużyna Stali Mielec grała w grupie podkarpackiej IV ligi polskiej. Po ośmiu sezonach walki o awans w IV lidze, dzięki zajęciu 4. miejsca w tabeli, Stal awansowała do nowotworzonej zreformowanej III ligi.

[edytuj] Stal w Pucharze Polski

Zobacz więcej w osobnym artykule: Stal Mielec w Pucharze Polski.

Stal Mielec była bardzo bliska zdobycia Pucharu Polski w sezonie 1975/76, kiedy to dotarła do finału tych rozgrywek. W drodze do finału mielczanie wszystkie mecze grali na wyjeździe i wygrywali różnicą jednej bramki. Pierwszym przeciwnikiem było drugoligowe BKS Bielsko pokonany 2:1, m.in. dzięki samobójczej bramce Widucha. W 1/8 finału Stal nie mogła sobie poradzić z Włókniarzem Łódź grającym w lidze okręgowej i rozstrzygnięcie przyniósł dopiero gol Witolda Karasia w 7. minucie dogrywki. W ćwierćfinale przeciwnikiem był beniaminek I ligi Odra Opole pokonana ponownie dopiero w doliczonym czasie gry, minutę przed jego zakończeniem po strzale Grzegorza Laty. Półfinał z trzecioligowym GKS Jastrzębie przyniósł 5 bramek, a w awansie "pomógł" mielczanom zawodnik GKS Lajda, który dwukrotnie pokonał własnego bramkarza, trzecią bramkę dla Stali strzelił Grzegorz Lato. W meczu finałowym rozegranym 1 maja w Warszawie na stadionie Wojska Polskiego Stal, mimo że na papierze była faworytem spotkania, uległa Śląskowi Wrocław 0:2[9][10].

Trzykrotnie Stal docierała do półfinału rozgrywek o Puchar Polski. Pierwszy raz, w sezonie 1976/77, kiedy to wygrywając kolejno z Stalą Stalowa Wola, Stalą Rzeszów i ŁKS Łódź, mieleccy piłkarze musieli uznać wyższość Zagłębia Sosnowiec (0:1). Ponownie, w sezonie 1983/84, drugoligowa wówczas Stal dotarła do półfinału rozgrywek eliminując po drodze Jagiellonię Białystok, Błękitnych Kielce i Pogoń Szczecin, uległa dopiero Wiśle Kraków (0:0 i 0:2). Ostatni raz ta sztuka udała się w sezonie 1989/90, gdy po wyeliminowaniu Lublinianki, Ruchu Chorzów i Pogoni Szczecin, Stal została wyeliminowana przez Legię Warszawa (0:2 i 2:2).

W ostatnich latach Stal Mielec gra na regionalnych szczeblach Pucharu Polski, jednak dzięki dobrej postawie i zwycięstwie w regionie w sezonie 2003/04 awansowała do Pucharu Polski w sezonie 2004/05, gdzie czwartoligowy mielecki zespół zaszedł do rundy grupowej, po wyeliminowaniu w I rundzie Aluminium Konin 2:1. W grupie 8. nie sprostał konkurencji pierwszoligowych Górnika Łęczna, Polonii Warszawa, Korony Kielce i ostatecznie zajął 4. miejsce.

[edytuj] Stal w europejskich pucharach

[edytuj] Stal w Pucharze Europy i Pucharze UEFA

Stal Mielec pięciokrotnie uczestniczyła w europejskich rozgrywkach pucharowych, ale tylko raz udało się awansować powyżej I rundy. Było to w Pucharze UEFA w sezonie 1975/1976, kiedy to mielczanie osiągnęli aż ćwierćfinał i mimo równej walki zostali wyeliminowani przez Hamburger SV. Ponadto stalowcy uczestniczyli jeszcze dwukrotnie w Pucharze Europy (jako mistrzowie '73 i '76) oraz w dwóch edycjach Pucharu UEFA, jednak z powodu braku szczęścia, mimo wyrównanych meczów odpadali na samym początku. Tym bardziej niepowodzenia mogą dziwić, że w Pucharze UEFA trafiali na teoretycznie słabsze zespoły. Najdonośniejszym meczem pucharowym w Mielcu, wspominanym do dziś, była potyczka ze słynnym Realem Madryt, kiedy to na trybunach zasiadła rekordowa liczba 40 000 kibiców.

Stal Mielec była drugą polską drużyną (pierwszą był Ruch Chorzów w sezonie 1973/74), która dotarła do ćwierćfinału Pucharu UEFA i jak dotąd żadnemu innemu polskiemu klubowi nie udało się zajść tak wysoko w tych rozgrywkach[31][32].

W tabeli wszech czasów europejskich rozgrywek pucharowych Stal Mielec zajmuje 359. miejsce (13. wśród polskich klubów)[33]. W tabeli wszech czasów Pucharu Europy Stal jest na 371. miejscu[34], a w tabeli wszech czasów Pucharu UEFA na 247. miejscu[35].

Sezon Puchar
(jako)
Szczebel Mecz
(strzelcy goli)
Wynik Data i miejsce Składy
1973/74 Puchar Europy

(Mistrz Polski 72/73)
I runda Crvena Zvezda Belgrad Jugosławia – Stal Mielec
(Petrović 2, Karasi 67 – Lato 46)
2:1 19.09.1973, Belgrad składy 1
Stal Mielec – Crvena Zvezda Belgrad Jugosławia
(Lazarević 26)
0:1 03.10.1973, Kraków składy 2
1975/76 Puchar UEFA

(Wicemistrz Polski 74/75)
I runda Holbæk B&I Dania – Stal Mielec
(Sekulski 76)
0:1 17.09.1975, Holbæk składy 3
Stal Mielec – Holbæk B&I Dania
(Karaś 18, Krawczyk 54 – Hansen 47)
2:1 01.10.1975, Mielec składy 4
II runda Carl Zeiss Jena NRD – Stal Mielec
(Kurbjuweit 80)
1:0 22.10.1975, Jena składy 5
Stal Mielec – Carl Zeiss Jena NRD
(Karaś 80)
1:0
3:2(k)
05.11.1975, Mielec składy 6
III runda Inter Bratysława Czechosłowacja – Stal Mielec
(Sajanek 90)
1:0 26.11.1975, Bratysława składy 7
Stal Mielec – Inter Bratysława Czechosłowacja
(Sekulski 75, Sajanek 85 - samobójcza)
2:0 10.12.1975, Mielec składy 8
ćwierćfinał Hamburger SV Niemcy – Stal Mielec
(Bertl 11 – Oratowski 46)
1:1 03.03.1976, Hamburg składy 9
Stal Mielec – Hamburger SV Niemcy
(Nogly 17)
0:1 17.03.1976, Mielec składy 10
1976/77 Puchar Europy

(Mistrz Polski 75/76)
I runda Stal Mielec – Real Madryt Hiszpania
(Sekulski 74 – Santillana 7, Del Bosque 52)
1:2 15.09.1976, Mielec składy 11
Real Madryt Hiszpania – Stal Mielec
(Pirri 64)
1:0 29.09.1976, Walencja składy 12
1979/80 Puchar UEFA

(3. miejsce 78/79)
I runda Århus GF Dania – Stal Mielec
(Olsen 55 – Karaś 64)
1:1 19.09.1979, Århus składy 13
Stal Mielec – Århus GF Dania
(Jensen 80)
0:1 03.10.1979, Mielec składy 14
1982/83 Puchar UEFA

(3. miejsce 81/82)
I runda Stal Mielec – KSC Lokeren Belgia
(Buda 86 – van der Gijp 69)
1:1 15.09.1982, Mielec składy 15
KSC Lokeren Belgia – Stal Mielec 0:0 29.09.1982, Lokeren składy 16

Składy w poszczególnych meczach:

składy 1 
Crvena Zvezda: Ognjen Petrović - Nikola Jovanović, Vladislav Bogićević, Miroslav Pavlović (46' Mihalj Keri), Kiril Dojćinovski, Petar Baralić, Slobodan Janković, Stanislav Karasi, Vojin Lazarević, Jovan Aćimović, Vladimir Petrović (67' Aleksandar Panajotović). Trener: Miljan Miljanić Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Artur Janus, Ryszard Per - Włodzimierz Gąsior, Grzegorz Lato, Henryk Kasperczak, Adam Popowicz, Jan Domarski, Witold Karaś (77' Ryszard Sekulski). Trener: Aleksander Brożyniak
składy 2 
Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Jerzy Wiącek, Ryszard Per - Witold Karaś, Henryk Kasperczak, Adam Popowicz - Grzegorz Lato, Jan Domarski, Ryszard Sekulski (62' Włodzimierz Gąsior). Trener: Aleksander Brożyniak Crvena Zvezda: Ognjen Petrović - Nikola Jovanović, Vladislav Bogićević, Miroslav Pavlović, Kiril Dojćinovski, Petar Baralić, Slobodan Janković, Stanislav Karasi, Vojin Lazarević, Jovan Aćimović, Vladimir Petrović (75' Mihalj Keri). Trener: Miljan Miljanić
składy 3 
Holbæk: Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Bielewicz, Ryszard Per, Włodzimierz Gąsior, Henryk Kasperczak, Edward Oratowski (76' Zbigniew Hnatio), Grzegorz Lato, Jan Domarski, Ryszard Sekulski. Trener: Edmund Zientara

Widzów: 5 000
Sędzia: Thime (Norwegia)

składy 4 
Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Bielewicz, Ryszard Per, Zbigniew Hnatio, Henryk Kasperczak, Edward Oratowski, Grzegorz Lato, Jerzy Krawczyk, Witold Karaś (39' Kazimierz Polak). Trener: Edmund Zientara Holbæk:

Widzów: 20 000
Sędzia: Spiegl (Austria)

składy 5 
Carl Zeiss: Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Bielewicz, Ryszard Per, Włodzimierz Gąsior (69' Jerzy Krawczyk), Henryk Kasperczak, Zbigniew Hnatio, Edward Oratowski, Grzegorz Lato, Ryszard Sekulski. Trener: Edmund Zientara

Widzów: 22 000
Sędzia: Jelinek (Czechosłowacja)

składy 6 
Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Oratowski, Ryszard Per, Witold Karaś (86' Włodzimierz Gąsior), Henryk Kasperczak, Grzegorz Lato, Jerzy Krawczyk, Jan Domarski (46' Zbigniew Hnatio), Ryszard Sekulski. Trener: Edmund Zientara Carl Zeiss:

Kartki: Henryk Kasperczak - żółta
Widzów: 15 000
Sędzia: Somlai (Węgry)

składy 7 
Inter: Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Oratowski, Ryszard Per, Włodzimierz Gąsior, Henryk Kasperczak, Zbigniew Hnatio, Grzegorz Lato, Jan Domarski (85' Jerzy Krawczyk), Witold Karaś (85' Ryszard Sekulski). Trener: Edmund Zientara

Widzów: 10 000
Sędzia: Gloeckner (NRD)

składy 8 
Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Oratowski, Ryszard Per, Zbigniew Hnatio, Henryk Kasperczak, Witold Karaś, Grzegorz Lato, Jan Domarski, Ryszard Sekulski. Trener: Edmund Zientara Inter:

Widzów: 25 000
Sędzia: Dołgine (Bułgaria)

składy 9 
HSV: Rudi Kargus - Ole Bjørnmose, Peter Nogly, Horst Blankenburg, Peter Hidien, Caspar Memering, Horst Bertl, Johann Ettmayer, Hans-Jürgen Sperlich, Willi Reimann, Georg Volkert. Trener: Kuno Klötzer Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Bielewicz, Ryszard Per, Edward Oratowski, Henryk Kasperczak, Zbigniew Hnatio, Witold Karaś, Grzegorz Lato, Jerzy Krawczyk. Trener: Edmund Zientara

Widzów: 40 000
Sędzia: Iwanow (ZSRR)

składy 10 
Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Bielewicz, Ryszard Per, Edward Oratowski, Henryk Kasperczak, Zbigniew Hnatio, Grzegorz Lato, Jan Domarski (67' Ryszard Sekulski), Jerzy Krawczyk. Trener: Edmund Zientara HSV:

Widzów: 30 000
Sędzia: Hungerbühler (Szwajcaria)

składy 11 
Real: Miguel Angel Gonzalez Suarez - Gregorio Benito Rubio, Juan Cruz Sol Oria, José Antonio Camacho Alfaro, José Martinez Sanchez Pirri, Vicente Del Bosque Gonzalez, Henning Jensen, Paul Breitner, Carlos Alonso Gonzalez Santillana (86 Francisco Javier Alvarez Uria), Manuel Velazquez Villaverde, Carlos Alfredo Guerini Lacasia. Trener: Miljan Miljanić Stal: Zygmunt Kukla - Krzysztof Rześny, Marian Kosiński, Edward Bielewicz, Witold Karaś, Włodzimierz Gąsior (46 Edward Oratowski), Grzegorz Lato, Henryk Kasperczak, Zbigniew Hnatio, Jerzy Krawczyk, Ryszard Sekulski. Trener: Edmund Zientara

Widzów: 40 000
Sędzia: Eriksson (Szwecja)