|
|
Etnobotanika
Etnobotanika - dziedzina nauki z pogranicza botaniki i etnologii. Przedmiotem badań i poznania są związki między roślinami i kulturą społeczeństw ludzkich. Etnobotanicy zajmują się poznaniem sposobów, mechanizmów i kulturowego kontekstu używania roślin w społecznościach ludzkich, w szczególności w celach i zastosowaniach spożywczych, medycznych, kosmetycznych, magicznych, tekstylnych, budowlanych, religijnych.
[edytuj] Obiekt badań
Do najwazniejszych dla etnobotaniki roślin mozna zaliczyć:
- Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladona), lulek czarny (Hyoscyamus niger), bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium) mandragora (Mandragora officinarum) - rośliny kojarzone z europejskimi czarownicami okresu średniowiecza, zawierające aktywne alkaloidy - atropinę, hioscyjaminę i skopolaminę. Zazwyczaj używane w postaci maści wcieranych w skórę.
- Muchomor czerwony (Amanita muscaria) - popularny i często występujący w Europie grzyb o bardzo charakterystycznym wyglądzie - czerwony kapelusz nakrapiany białymi plamami. Niesłusznie uznawany za silnie trujący. Używany przez szamanów na terenach dzisiejszej Syberii. Przez niektórych badaczy uznawany za składnik opisywanego w księgach indyjskich, legendarnego napoju bogów - Somy.
- Psilocybe cubensis - grzyb psylocybinowy występujący na terenach Ameryki Południowej, często wykorzystywany w indiańskich obrzędach magicznych.
- Konopie indyjskie (Cannabis indica) - roślina wymieniana już ok. 4000 lat temu w indyjskiej księdze Ahterva-Vedzie jako jedna z pięciu magicznych roślin. Rozpowszechniona w bardzo wielu kulturach jako roślina magiczna, bądź lecznicza. Obszerna praca naukowa polskiej badaczki Sary Benetowej - "Konopie w wierzeniach i zwyczajach ludowych" wskazuje nawet na opisy wykorzystania konopi, w postaci oleju do namaszczania, w Starym Testamencie pod nazwą "Kane Bosm" niesłusznie przetłumaczoną z j. hebrajskiego na "trzcinę wonną", a będącą w rzeczywistości pierwowzorem dla łacińskiej nazwy "Cannabis".
- Peyotl (Lophophora williamsii), San pedro (Trichocereus pachanoi) - kaktusy zawierające meskalinę, będące ważnym elementem rytuałów niektórych Indian z Meksyku.
- Banisteriopsis caapi, Psychotria viridis, Peganum harmala, Mimosa hostilis - rośliny wchodzące w skład napoju szamanów z terenów Ekwadoru - ayahuaski. Zawierają DMT oraz inhibitory MAO, których połączenie jest źródłem silnych przeżyć mistycznych. Pozwala m.in. szamanom na leczenie wielu chorób i dostrzeganie ich przyczyn.
- Salvia divinorum - roślina używana przez Indian do wielu rytuałów, zawiera bardzo silny dwuterpen - Salvinorin A.
- Calea zacatechichi - roślina pochodząca z gór Meksyku i Kostaryki. Od wieków stosowana przez rdzenną ludność. Wydatnie zwiększa ilość snów jak też polepsza ich jakość[1]. Wpływa na częstotliwość świadomych snów.
- Tabernanthe iboga - roślina zawierająca ibogainę, która jak donoszą badania, pozwala skutecznie zwalczać nawet najsilniejsze uzależnienia[2].
Oczywiście do powyższej listy można dopisać jeszcze bardzo wiele interesujących z etnobiologicznego punktu widzenia gatunków roślin oraz grzybów, wymienione zostały jednak tylko najpopularniejsze i najczęściej kojarzone z tą gałęzią nauki.
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
|