DOS

Ten artykuł dotyczy systemu operacyjnego. Zobacz też: DoS – atak na system komputerowy, dos - rzymski posag, DoS - Day of Silence.

DOS (ang. Disk Operating System), pierwszy przenośny (Disk) system operacyjny OS komputerów PC i mikrokomputerów lat 80. rezydujący nad BIOSem, zawierający m.in. rozszerzenia programowe procedur sprzętowych BIOSu i interpreter komend. DOS zawiera niektóre doświadczenia systemu klasy CP/M.

DOS jest jednopotokowym systemem operacyjnym w środowisku tekstowym. Ze względu na swój "wiek" i "doświadczenie" (ok. 30 lat eksploatacji), a więc niezawodność, jest nadal używany w takich zaufanych aplikacjach jak FK, GM czy księgowość.

DOS nie ma wbudowanych mechanizmów zarządzania pamięcią ani ochrony pamięci – z tego względu nie jest systemem bezpiecznym dla danych i procesów wymuszanych sztucznie wielopotokowo lub sieciowo.

Programy DOS-owe mogą być uruchamiane w systemie Windows, OS/2 czy Linux (poprzez program DOSBox lub DOSemu). DOSemu jest tylko maszyną wirtualną i do działania wymaga którejś z wersji DOS-a. Istnieją obecnie darmowe implementacje tego systemu, np. FreeDOS. Niektóre programy napisane dla DOS-a działają w systemie Windows.

W potocznej mowie osób zainteresowanych komputerami i oprogramowaniem, zwłaszca nie znających podstaw informatyki, DOS bywa synonimem przestarzałego oprogramowania (np. w stwierdzeniu "epoka DOS-a łupanego").

Ważniejsze systemy tej klasy:

dla komputerów IBM Systemu 360 – DOS/360 (uproszczona wersja systemu DOS)
dla komputerów IBM Systemu 370 i 390 – DOS/VSE
dla komputerów Commodore 64
dla ośmiobitowych komputerów Atari – Atari DOS, SuperDOS, SpartaDOS, MyDOS i inne
dla komputerów Amiga – AmigaDOS
dla komputerów Robotron - UDOS
dla komputerów klasy IBM-PC
- PC-DOS firmy IBM
- MS-DOS firmy Microsoft
- DR-DOS firmy Digital Research
- FreeDOS – wolne oprogramowanie do bezpłatnego pobrania
- PTS-DOS
- ROM-DOS