Cesarz

Ten artykuł dotyczy suwerennego monarchy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Cesarz (od łac. Caesar) - suwerenny monarcha, przypisujący sobie rangę wyższą niż król.

Spis treści

[edytuj] Pochodzenie tytułu. Starożytny Rzym

Termin "cesarz" pochodzi od przydomka (ostatniego członu nazwiska) dyktatora Republiki Rzymskiej Gajusza Juliusza Cezara. Pierwszym władcą, którego uznaje się za cesarza jest Oktawian August, który używał tytułów: imperator (co znaczy wódz sprawujący władzę uzyskaną z woli bogów), Caesar (cognomen przyjęty na podstawie testamentu Juliusza Cezara) i August ("wywyższony przez Bogów", a dokładniej na podstawie greckiego odpowiednika Sebasthos tłumaczony jako dostojny, boski, godny boskiej godności).

Tytuł Cezar wziął się stąd, iż Oktawian August był adoptowanym synem Juliusza Cezara i tym samym dziedziczył jego nazwisko jako Gajusz Juliusz Cezar (przed adopcją nazywał się Gajusz Oktawiusz). Nazwisko to naturalną koleją rzeczy dziedziczyli potomkowie Augusta, czyli kolejni władcy z dynastii julijsko-klaudyjskiej. Linia ta wygasła na Neronie, jednak do tej pory nazwisko Cezar tak zrosło się już z tronem imperium, że kolejny władca przyjął je niejako automatycznie.

Określenia cesarza w językach europejskich pochodzą albo od łacińskiego Imperator: wł. imperatore, hiszp. emperador, port. imperador, franc. empereur i ang. emperor, zapożyczone z francuskiego, albo od greckiej transliteracji słowa Caesar, czyli Kaisar: niem. Kaiser, holenderskie keizer, szwed. kejsar, tureckie kaiser węg. császára oraz wschodniosłowiańskie car. Język polski rozróżnia słowa cesarz i imperator, natomiast język rosyjski słowa car (царь) i imperator (имрератор).

[edytuj] Historia tytułu

Upadłe w 476 zachodnie Cesarstwo Rzymskie starali się odnawiać różni władcy germańscy. Trwałą władzę cesarską nad znaczną częścią dawnego imperium rozciągnął król Franków Karol Wielki, a po wymarciu Karolingów król niemiecki Otton I.

W dużym stopniu na podstawie dokumentu zwanego donacją Konstantyna (który uznaje się już za falsyfikat) papiestwo uzyskało jednak prawo do przyznawania tego tytułu na Zachodzie. Skorzystano z tego koronując Karola Wielkiego na cesarza rzymskiego w roku 800. Cesarstwo Franków co prawda szybko się rozpadło, ale jego powstanie pociągnęło za sobą utworzenie w X wieku Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Późniejsi cesarze zanegowali papieskie prawo do szafowania koroną cesarską. Cesarze bizantyńscy zniknęli razem z zagładą cesarstwa bizantyńskiego z ręki Turków w XV wieku, jednakże sułtanowie tureccy po zdobyciu Konstantynopola sami używali tytułu cesarza rzymskiego, czego oczywiście nie uznawała chrześcijańska Europa. Z czasem tytułu cesarskiego zaczęli również używać władcy Rosji, którzy uważali się za dziedziców prawosławnego Bizancjum. W 1804 roku cesarzem koronował się Napoleon Bonaparte, który symbolicznie odwoływał się do tradycji karolińskiej, z uwagi na co doprowadził do rozwiązania Świętego Cesarstwa Rzymskiego przez Franciszka II. Ten zaś, domyślając się rychłego końca Rzeszy Niemieckiej, w 1804 roku przyjął tytuł cesarza Austrii jako władcy krajów austriackich, Czech i Węgier. Najwięcej cesarstw, cztery, było w Europie od roku 1804 do 1806 (rosyjskie, austriackie, francuskie i Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego). W 1871 roku król pruski Wilhelm I został ogłoszony cesarzem niemieckim po zwycięstwach nad Austrią i Francją. Cesarstwa zniknęły z Europy w wyniku I wojny światowej.

[edytuj] Kraje, których władców określamy cesarzami

Cesarzami określa się tradycyjnie:

Cesarzem Stanów Zjednoczonych Ameryki ogłosił się Joshua A. Norton jako "Jego Cesarska Wysokość Norton I" (1859-1880).

[edytuj] Zobacz też

Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Cesarz"

SEO Tools wymiana linkami kreatyna Gry Online Plaza 3 star hotel Los Angeles krynica noclegi Kredyty odnawialne