Bratnia Pomoc


uroczystości bratniackie na UJ w maju 1947

Bratnia Pomoc, potocznie Bratniak - nazwa studenckich organizacji samopomocowych, tworzonych od połowy XIX wieku przy polskich uczelniach. Pierwsza taka organizacja powstała w 1859 przy Uniwersytecie Jagiellońskim, następna w 1889 przy Uniwersytecie Warszawskim. Organizacje te miały na celu m.in. rozdzielanie pomocy socjalnej dla niezamożnych studentów poprzez system pożyczek i stypendiów, prowadzenie tanich jadłodajni itp. Prowadziły też działalność oświatową wśród ludności miejskiej i chłopstwa, a także (w zaborze rosyjskim) walkę z rusyfikacją.

zaświadczenie o przynależności do Bratniej Pomocy przy tajnym Uniwersytecie Jagiellońskim podczas okupacji niemieckiej

W okresie międzywojennym Bratniaki funkcjonowały na kilku uczelniach, m.in. oprócz UJ i UW także na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie i na Politechnice Gdańskiej. Organizacje Bratniej Pomocy w znacznym stopniu (oprócz Uniwersytetu Jagiellońskiego) zdominowane zostały w tym okresie przez Związek Akademicki "Młodzież Wszechpolska".

Podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej działały tajne uniwersytety, a w nich - także tajne organizacje Bratniej Pomocy studentów tych uczelni.

Odrodzone po wojnie, około roku 1949-1950 Bratniaki zostały upolitycznione, potem zlikwidowane i zastąpione Zrzeszeniem Studentów Polskich.

Tradycje Bratniaków odrodziły się po przekształceniach ustrojowych w 1989.