W innych językach

Boronów

Współrzędne: 50°41' N 18°54' EGeografia

Boronów
Herb
Herb Boronowa
Województwo śląskie
Powiat lubliniecki
Gmina Boronów
PoÅ‚ożenie 50° 41'  N
18° 54'  E
Ludność (2004)
 â€¢ liczba ludnoÅ›ci

ok. 2 792 mieszkańców
Strefa numeracyjna
(do 2005)
(+34) 3539
Kod pocztowy 42-283
Tablice rejestracyjne SLU
Położenie na mapie Polski
Boronów
Boronów
Boronów
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Boronów (niem. Boronow) – wieś w powiecie lublinieckim w województwie śląskim, siedziba gminy Boronów. W latach 1975-1998 położona była w województwie częstochowskim. Liczy 2792 mieszkańców.

Nazwa wsi wywodzi się, zależnie od propozycji różnych autorów, od brony, czego świadectwem jest herb miejscowości, od borów lub też od nazwisk Boroń – dawniej częściej spotykanego na terenie miejscowości albo Boronowski, jak nazywał się jeden z właścicieli miejscowości. W kronikach (urbarzach i kronikach parafialnych) często nazwa miejscowości pisana jest w odmienny sposób: Borunow, Boronow, Bornów. Nazwa Bornów nadal jest popularna wśród mieszkańców.

Spis treści

[edytuj] Położenie geograficzne

Boronów położony jest na obszarze Śląska Białego, w północnej części Górnego Śląska. Według innego podziału ze względu na obszary kulturowe, leży on na terenie ziemi lublinieckiej. Północna granica miejscowości (obecnie gminy Boronów) stanowi od XIV w. granicę między Śląskiem a Małopolską. W Boronowie krzyżują się dwie drogi wojewódzkie: DW 905 i DW 907.

Ze względu na położenie geomorfologiczne Boronów leży na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej na obszarze makroregionu Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, w obrębie dwóch mezoregionów: Obniżenia Liswarty-Prosny i Garbu Herbskiego. Miejscowość leży w dolinie górnego biegu Liswarty i jej niewielkiego dopływu prawobrzeżnego Leńcy. Najwyższe wzniesienie wynosi 308 m n.p.m. i znajduje się w południowej części miejscowości (pola przy dzielnicy Siodłoki).

Z geobotanicznego punktu widzenia miejscowość należy do krainy Wyżyn Południowowschodnich do Podkrainy Górnośląskiej.

Pomnikowa lipa w centralnej części wsi
Pomnikowa lipa w centralnej części wsi

Ponadto cały obszar miejscowości w roku 1998 włączony został w obręb nowo powstałego Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. W centralnej części miejscowości i w okolicznych lasach znajduje się kilkanaście okazałych pomników przyrody. Są to przeważnie dęby, lipy i buki. Boronów jest też siedzibą Leśnictwa Boronów.

[edytuj] Toponimika

Boronów dzieli się na trzy główne dzielnice: Piasek, Zamoście-Hajduki oraz Siodłoki, przedzielone wymienionymi wyżej ciekami wodnymi. Po lewej stronie Liswarty znajdują się Siodłoki, między Liswartą a Leńcą, znajdują się dzielnica Hajduki oraz Zamoście i Smolny Piec, natomiast na prawym brzegu Leńcy u jej ujścia do Liswarty znajduje się dzielnica Piasek oraz Suszarnia.

Na terenie miejscowości odnotowano nazwy miejscowe odnoszące się do wcześniejszych tradycji przemysłowych. Są to: Podhuta – miejsce, w którym do XX w. znajdowała się kuźnia i Smolny Piec – dzielnica miejscowości, której nazwa odnosi się do produkcji smoły i węgla drzewnego, wykorzystywanego przy produkcji żelaza w kuźniach. Także nazwy sąsiednich sołectw należących do gminy i nazwy miejscowe znajdujące się w ich obrębie nawiązują do tych tradycji: Hucisko, Szklana Huta, Sztolnia.

[edytuj] Historia miejscowości

[edytuj] PoczÄ…tki osadnictwa

Pierwsza wzmianka, w której pojawia się nazwa Boronów, pochodzi z 1341 r. z dokumentu Kazimierza Wielkiego dotyczącego regulacji obszaru granicznego. Dzięki tej wzmiance wiadomo, iż miejscowość wówczas należała do księstwa opolsko-strzeleckiego. Mimo to, osadnictwo na tym terenie pojawiło się o wiele wcześniej. Znaleziono bowiem na obszarze miejscowości ślady z epoki neolitu oraz z okresu kultury łużyckiej.

Badania archeologiczne prowadzone były w Boronowie na przełomie lat 20. i 30. XX w. przez Józefa Kostrzewskiego, Konrada Jażdżewskiego i Włodzimierza Antoniewicza. W roku 1928 odkryto proste narzędzia kamienne z młodszej epoki kamiennej w okolicach dzisiejszej dzielnicy Piasek, natomiast wcześniej w 1925 r. w okolicach dzielnicy Smolny Piec odkryte zostały szczątki cmentarza z grobami ciałopalnymi i szkieletowymi wraz z przedmiotami takimi jak: bransoleta, naramiennik czy zausznice oraz naczyniami: m.in. misy i czerpaki.

W 1358 r. rycerz Marbot stał się z nadania księcia opolskiego Alberta, właścicielem miejscowości. Do 1532 r. Boronów znajdował się w rękach Piastów opolskich. Na początku XVII w. wieś należała do rodu Dzierżanowskich.

[edytuj] Budowa kościoła i powstanie kuracji

Kościół Matki Boskiej Różańcowej w Boronowie
Kościół Matki Boskiej Różańcowej w Boronowie

W 1611 r. postawiony został w Boronowie drewniany kościół wówczas pw. św. Andrzeja. Fundatorem był hrabia Aleksander Edward Dzierżanowski. Kościół obecnie należy do zabytków klasy "0". W roku 1638 hrabia Dzierżanowski ufundował dzwon dla kościoła, który do dziś wisi w kościelnej dzwonnicy. W 1718 przy kościele powstała kuracja (podparafia). Od 1755 r. (z przerwami) działało w niej Bractwo Różańcowe, natomiast status parafii uzyskała dopiero w 1868 r. Sama budowla kościoła powstała na planie krzyża greckiego i był to pierwszy tego typu kościół na Górnym Śląsku. Co najmniej od 1717 r. w Boronowie, najprawdopodobniej przy kuracji, działała szkoła.

[edytuj] Boronów pod panowaniem pruskim

W 1742 r. Boronów przeszedł pod panowanie pruskie. Od roku 1774 na terenie miejscowości powstawały kolonie Dębowa Góra, Zumpy oraz Niwy, w których osadzała się ludność głównie niemieckojęzyczna.

Boronów na mapie z II poł. XIX w.
Boronów na mapie z II poł. XIX w.

Od roku 1805 Boronów, wraz z Koszęcinem i Tworogiem był własnością rodu książęcego Hohenlohe-Ingelfingen. W XIX w. nastąpiło uprzemysłowienie wioski oraz znaczny przyrost liczby mieszkańców w stosunku do okolicznych miejscowości. Pod względem liczby mieszkańców Boronów był w XIX w. drugą miejscowością na Ziemi Lublinieckiej. W 1840 r. Boronów liczył 1781 mieszkańców, natomiast Lubliniec 2114, gdy trzecie miasto tej ziemi Woźniki tylko 1259. W tym czasie na terenie miejscowości w kopalniach rud żelaza i kuźniach pracowało ponad 100 osób. Nie wiadomo od kiedy w miejscowości wydobywano rudy i wytapiano żelazo, lecz istnieją źródła historyczne potwierdzające, że już w 1645 r. funkcjonowaniem tych kopalń zainteresowani byli rzeczoznawcy z Tarnowskich Gór.

Mimo, iż na terenie miejscowości w XIX w. rozwijał się przemysł, miała ona nadal głównie rolniczy charakter, a po zniesieniu w Prusach pańszczyzny w 1811 r., rozwijać zaczął się także folwark zatrudniający chłopów do pracy najemnej. Pełne uwłaszczenie chłopów nastąpiło w ziemi lublinieckiej dopiero w 1860 r. Pod koniec wieku, ze względu na upadek kuźni i kopalni rud żelaza, folwark jeszcze bardziej się rozwinął dając zatrudnienie bezrolnej ludności. Poza przemysłem ciężkim i rolnictwem w tym czasie rozwijał się też przemysł przetwórczy, miejscowość posiadała gorzelnię, dwa browary, tartak i trzy młyny wodne.

[edytuj] Boronów na początku XX wieku

Wnętrze kapliczki autorstwa Jana Kulisza z początku XX w.
Wnętrze kapliczki autorstwa Jana Kulisza z początku XX w.

Na początku XX w. ówczesny właściciel Boronowa, Karol Gottfryd zu Hohenlohe-Ingelfingen, zamknął kopalnie i działające fryszerki. W tym samym czasie w niektórych partiach lasu otaczających miejscowość wprowadził on nieznane dotąd na tych terenach gatunki zwierząt, m.in. daniele. W okolicach Dębowej Góry hodowane były dziki, specjalnie dla urządzanych przez księcia polowań.

W tym okresie funkcjonowały już dwie szkoły, jedna w centrum miejscowości, druga w Grojcu. Mieszkaniec dzielnicy Zamoście Jan Kulisz tworzył w tym czasie rzeźby amatorskie, w większości o tematyce sakralnej.

Po I wojnie światowej w wyniku powstań śląskich, w których walczyło kilkudziesięciu mieszkańców miejscowości, Boronów wraz z innymi miejscowościami ziemi lublinieckiej włączony został do państwa polskiego. W latach 1926-1927 przez miejscowość przeciągnięty został odcinek linii kolejowej z Kalet do Herbów Nowych oraz postawiony został dworzec kolejowy.

[edytuj] II wojna światowa

Lata II wojny światowej na terenie miejscowości przebiegały spokojnie poza krótkotrwałymi walkami na obrzeżach we wrześniu 1939 r. oraz potyczkami cofającej się armii niemieckiej z ofensywą radziecką 19 stycznia 1945, w wyniku której zginęło kilkudziesięciu żołnierzy po obu stronach. 1 września 1939 roku w miejscowości opór niemieckim wojskom stawiała część 74 Pułku Piechoty, która wobec grożącego jej okrążenia wycofała się na główne pozycje obronne do Częstochowy dołączając do 7 Dywizji Piechoty. Polscy żołnierze z września 1939 roku pochowani zostali na miejscowym cmentarzu, natomiast poległych w 1945 roku 61 niemieckich żołnierzy pochowano poza jego obrębem. Rosyjskich żołnierzy pochowanych przy cmentarzu ekshumowano kilka lat po wojnie i wywieziono poza teren miejscowości. Po 1953 r. powiększono cmentarz, tak by objął także mogiłę zbiorową poległych Niemców.

[edytuj] Boronów w okresie PRL

Budynek dawnego folwarku, funkcjonujący jako chlew w RSP Jedność
Budynek dawnego folwarku, funkcjonujący jako chlew w RSP Jedność

Po II wojnie światowej skolektywizowano prywatne majątki, folwark został rozparcelowany, a w 1951 r. utworzona została na jego miejscu Spółdzielnia Produkcyjna "Jedność". Tartak i inne czynne jeszcze warsztaty rzemieślnicze były sukcesywnie likwidowane. W roku 1959 oddana została do użytku nowo wybudowana Szkoła Podstawowa im. Manifestu Lipcowego przemianowana w 2004 r. na Zespół Szkół im. Unii Europejskiej. Trzy lata później na terenie miejscowości powstał skład paliw CPN, który obecnie pod nazwą Naftobazy zaopatruje stacje benzynowe w województwie śląskim, opolskim i świętokrzyskim. Dzięki dogodnemu połączeniu komunikacyjnemu mieszkańcy miejscowości coraz liczniej w tym czasie byli zatrudniani w kopalniach na obszarze GOPu.

W 1973 r. w wyniku reformy administracyjnej gromada Boronów przyłączona została do gminy Herby. Lata 70. i 80. XX w. to masowy exodus mieszkańców do RFN; w szczególności tych, którzy udokumentować potrafili niemieckie pochodzenie. W okresie przynależności do gminy Herby, miejscowość miała charakter sołectwa.

[edytuj] Boronów w III Rzeczypospolitej

Zdegradowane ekologicznie tereny powstałe w wyniku wywożenia odpadów ze składu złomu w Herbach
Zdegradowane ekologicznie tereny powstałe w wyniku wywożenia odpadów ze składu złomu w Herbach

Po 1989 r. w wyniku prywatyzacji większość pracowników Spółdzielni Produkcyjnej "Jedność" straciła pracę. W 1993 r. Boronów odzyskał status siedziby gminy wiejskiej. Zagospodarowane zostały obiekty, będące niegdyś częścią folwarku. W tym czasie w zachodniej części Boronowa w okolicy pól określanych jako Królicza Górka odkryte zostały znaczne obszary zasypane złomem pochodzącym ze składowiska w Herbach. Okazało się, że na terenie miejscowości znajdują się obszary w znacznym stopniu zdegradowane ekologicznie.

W latach 90. XX w. w Boronowie oddano do użytku sieć telefoniczną oraz rozpoczęto budowę kanalizacji. Od 1999 r. działa oczyszczalnia ścieków. W roku 1998 Boronów włączony został w obszar nowego Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą. W 2003 r. Boronów zajął drugie miejsce w konkursie Złota Miejscowość Radia Katowice.

[edytuj] Społeczność miejscowości

Większość mieszkańców Boronowa to ludność mieszkająca w nim od kilku pokoleń, identyfikująca się z obszarem kulturowym Górnego Śląska. Część mieszkańców to potomkowie spolonizowanych niemieckich osadników z XVIII i XIX w., emigranci (i ich potomkowie) ze Śląska Opolskiego przybyli w okresie powstań śląskich, a także rodziny repatriantów, przybyłych do miejscowości z Kresów Wschodnich po II wojnie światowej. Niektórzy mieszkańcy należą do mniejszości niemieckiej.

Znaczna część mieszkańców posługuje się gwarą śląską z licznymi naleciałościami z języka niemieckiego. Wyraźna większość mieszkańców to osoby wyznania rzymskokatolickiego. Nieliczni mieszkańcy są Świadkami Jehowy. Przed II wojną światową i jakiś czas po niej zamieszkiwali miejscowość także ewangelicy.

Obecnie na obszarze miejscowości, w szczególności na jej obrzeżach osadzają się mieszkańcy miast Górnego Śląska, a także rozbudowują się kolonie domków letniskowych.

[edytuj] Dzielnice Boronowa

"Dwór" - widok od strony południowej
"Dwór" - widok od strony południowej
  • SiodÅ‚oki – jedna z najstarszych dzielnic Boronowa, znajdujÄ…ca siÄ™ na lewym brzegu Liswarty, przy ulicy 3 Maja i uliczkach od niej odbiegajÄ…cych. W tej części miejscowoÅ›ci znajduje siÄ™ najwiÄ™cej gospodarstw rolnych. Od strony rzeki w dzielnicy znajduje siÄ™ dużo zabudowaÅ„ z poczÄ…tku XX w. oraz w niektórych przypadkach także z XIX w. W dzielnicy tej znajduje siÄ™ kilka sklepów i punktów usÅ‚ugowych. W bezpoÅ›rednim sÄ…siedztwie znajduje siÄ™ stacja kolejowa.
  • Hajduki – dzielnica w centralnej części miejscowoÅ›ci, poÅ‚ożona przy ulicy WolnoÅ›ci. Na jej obszarze znajduje siÄ™ koÅ›ciół, probostwo oraz bank i kilka sklepów wielobranżowych oraz spożywczych. Na poczÄ…tku XX w. w dzielnicy tej dziaÅ‚aÅ‚ także mÅ‚yn elektryczny (obecnie magazyn).
  • ZamoÅ›cie – dzielnica bÄ™dÄ…ca przedÅ‚użeniem Hajduków. WiÄ™kszość zabudowaÅ„ powstaÅ‚a po II wojnie Å›wiatowej. Znajduje siÄ™ w niej niewiele sklepów i punktów usÅ‚ugowych. IstniaÅ‚a także, już zlikwidowana restauracja "Borowianka", znajdujÄ…ca siÄ™ w budynku, który od ponad 200 lat peÅ‚niÅ‚ funkcje karczmy. Z kolei jej przedÅ‚użeniem jest wzglÄ™dnie nowa część Boronowa, okreÅ›lana mianem Siudejka, łączÄ…ca siÄ™ z soÅ‚ectwami Grojec i Hucisko.
  • Smolny Piec – dzielnica zabudowana w II poÅ‚. XX w., majÄ…ca charakter mieszkaniowy. Brak w niej sklepów, nieliczne punkty usÅ‚ugowe. PoÅ‚ożona jest wzdÅ‚uż ulic Niwskiej i Polnej, oraz łączÄ…cych je przecznic. WczeÅ›niej w tej dzielnicy wytwarzano wÄ™giel drzewny. W latach dwudziestolecia miÄ™dzywojennego znaleziono w niej kilka grobów ciaÅ‚opalnych z epoki kultury Å‚użyckiej.
  • Piasek – dzielnica w zachodniej części miejscowoÅ›ci. Na jej terenie znajduje siÄ™ budynek współdzielony przez Gminny OÅ›rodek Kultury, bibliotekÄ™, przychodniÄ™ lekarskÄ…, aptekÄ™, remizÄ™ strażackÄ…, i pocztÄ™. Instytucje te oraz kilka sklepów znajdujÄ… siÄ™ na poczÄ…tku ulicy PowstaÅ„ców ÅšlÄ…skich. W dalszej części dzielnica ma charakter mieszkaniowy. W bezpoÅ›rednim sÄ…siedztwie znajduje siÄ™ też Zespół Placówek OÅ›wiatowych – przedszkole, gimnazjum i szkoÅ‚a podstawowa.
  • Dwór – dzielnica powstaÅ‚a w XIX w. Pierwotnie zabudowana byÅ‚a czworakami dla chÅ‚opów pracujÄ…cych w folwarku. W momencie powstania spółdzielni rolniczej powstaÅ‚y w niej trzy bloki mieszkalne dla pracowników tejże spółdzielni. W dzielnicy znajduje siÄ™ sklep wielobranżowy "Lewiatan", w dawnym budynku karczmy, "Mleczarnia", a także powstaÅ‚a w latach 90. dyskoteka Caffe Disco Metro. Na zachód od tej dzielnicy znajdujÄ… siÄ™ zabudowania dawnej spółdzielni oraz nowa dzielnica Boronowa, rozciÄ…gajÄ…ca siÄ™ wzdÅ‚uż ulicy Dolnej i KoszÄ™ciÅ„skiej. Nowa dzielnica powstawaÅ‚a wraz z rozwojem spółdzielni rolniczej. Znajduje siÄ™ klub sportowy "Jedność" Boronów oraz UrzÄ…d Gminy Boronów.
  • Zdachnia – dzielnica Boronowa, znajdujÄ…ca siÄ™ wraz z "KróliczÄ… GórkÄ…" po poÅ‚udniowej stronie linii kolejowej. Nazwa dzielnicy wywodzi siÄ™ z nazwy miejscowej okolicznych pól. Znajduje siÄ™ w niej jedyna ulica Sienkiewicza, przy której poza zabudowaniami umiejscowiony zostaÅ‚ skÅ‚ad paliw "Naftobazy".

[edytuj] Legendy i podania

Legendy i podania utrzymujące się w społeczności Boronowa związane są najczęściej z dawnymi formami życia społecznego i gospodarczego. Część z nich odnosi się do stawów, które wcześniej występowały na terenie wioski: podanie o utopcu; podanie o córkach wodnika; podanie o zatopionej w stawie córce właścicieli miejscowości, a także związane z boronowskim kościołem i kapliczkami oraz ze starymi cmentarzyskami. Żywe są także podania związane z ruchem pątniczym. Niektóre podania odnoszą się do miejsc, w których wcześniej występowało kopalnictwo rud i wytop żelaza.

Kamienna kapliczka-pień postawiona w miejscu, gdzie według podania miał zginąć tajemniczy jeździec
Kamienna kapliczka-pień postawiona w miejscu, gdzie według podania miał zginąć tajemniczy jeździec
  • Legenda o utopcu i jego córkach – najbardziej znana legenda zwiÄ…zana z Boronowem, stosunkowo czÄ™sto pojawiajÄ…ca siÄ™ w prasie i opracowaniach. WedÅ‚ug legendy w stawie, który do II wojny Å›wiatowej znajdowaÅ‚ siÄ™ przy koÅ›ciele, miaÅ‚ zamieszkiwać utopiec wraz ze swoimi córkami. W legendzie jest mowa o tym, że dwie mÅ‚ode panny przychodziÅ‚y do poÅ‚ożonej też w pobliżu stawu karczmy (knajpy), lecz przed północÄ… musiaÅ‚y jÄ… opuszczać. Jednak, jak dalej opisuje to legenda, obie panny pewnego razu pozostaÅ‚y dÅ‚użej i nastÄ™pnego dnia na powierzchni stawu widoczna byÅ‚a tylko krwawa piana.
  • Podanie o tragicznej Å›mierci jeźdźca odnosi siÄ™ ono do szczególnego miejsca przy drodze miÄ™dzy Boronowem a KoszÄ™cinem, gdzie do dzisiaj znajduje siÄ™ kamienna kapliczka w ksztaÅ‚cie pnia drzewa z wyrytym na niej krzyżem. W miejscu tym, jak gÅ‚osi podanie, zginąć miaÅ‚ albo ktoÅ› z dworu ksiÄ™cia Hohenlohe, albo jak opisywane jest to w innej wersji, jeden z dwóch mÅ‚odzianów (braci), którzy Å›cigali siÄ™ konno, kto pierwszy dojedzie do KoszÄ™cina. W podaniu nie jest okreÅ›lone, kto byÅ‚ tym jeźdźcem, który zginÄ…Å‚, chociaż sÄ… odniesienia do wÅ‚adajÄ…cych wioskÄ… książąt z rodu Hohenlohe.
  • Podanie o krzyżu w boronowskim koÅ›ciele. WedÅ‚ug tego podania jeden z krzyży umieszczonych w koÅ›ciele Matki Boskiej RożaÅ„cowej, zawieszony na kratach przy jednej z bocznych naw, miaÅ‚ zawieszony być tam na pamiÄ…tkÄ™ tragicznej Å›mierci dziewczynki (w niektórych wersjach podania – córki wÅ‚aÅ›cicieli Boronowa), która przyniesiona do koÅ›cioÅ‚a ożyÅ‚a na nowo lub w innej wersji mitu, odzyskaÅ‚a życie pod tym krzyżem. W podaniu jest mowa o tym, że krzyż po przeniesieniu przez parafian na miejsce centralne, nocÄ… wróciÅ‚ znów na kraty. Jest też wersja podania, gÅ‚oszÄ…ca że jeżeli postać Jezusa wiszÄ…cego na tym krzyżu zamknie przymykajÄ…ce siÄ™ oczy, wówczas nastÄ…pi koniec Å›wiata.

[edytuj] Kultura i rozrywka

[edytuj] Obiekty zabytkowe

Kapliczka św. Barbary w dzielnicy Piasek
Kapliczka św. Barbary w dzielnicy Piasek

Na terenie miejscowości znajduje się 19 obiektów zabytkowych:

  • Zespół koÅ›cioÅ‚a parafialnego MB RóżaÅ„cowej w Boronowie:
  • Kaplice:
    • kapliczka Å›w. Barbary w dzielnicy Piasek z 1740 roku (wczeÅ›niej obiekt ten znajdowaÅ‚ siÄ™ w Zumpach);
    • kapliczka Serca Jezusowego w dzielnicy SiodÅ‚oki, ul. 3 maja;
  • zabudowania dawnej szkoÅ‚y i przedszkola przy ul. Szkolnej z poczatku XX w.;
  • budynek stacji kolejowej z magazynem
  • budynek dawnej komory celnej w dzielnicy Piasek, ul. Boczna
  • budynek dawnej karczmy, obecnie sklep "Lewiatan"
  • budynki dawnego folwarku przy ul. Wojska Polskiego (dzielnica "Dwór") - obora, czworak i dwie stodoÅ‚y
  • budynek dawnego mÅ‚yna z 1920

Poza tym do zabytków należy jeszcze 9 innych domów z XIX i XX wieku oraz pozostałości po dawnej zaporze wodnej przy stawie zbudowanym na potrzeby funkcjonowania tartaku. Część zabytków, zwłaszcza stare domostwa uległy na początku XXI wieku pożarom lub zostały rozebrane. Do obiektów nie ujętych w rejestrze zabytków, ale związanych z ważnymi dla miejscowości postaciami zaliczyć można kapliczkę Trójcy św. w dzielnicy Zamoście, stworzona przez Jana Kulisza.

Poza tym w miejscowości znajduje się szereg zabytków przyrodniczych, m.in. pomniki przyrody w centrum miejscowości, z których najbardziej znany jest kilkusetletni dąb. Według podania zasadzić miał go król Jan III Sobieski podczas wyprawy pod Wiedeń.

[edytuj] Gminny Ośrodek Kultury

Boronoff Rock Festiwal
Boronoff Rock Festiwal

W Boronowie działa Gminny Ośrodek Kultury (GOK), wcześniej Dom Kultury, posiadający salę widowiskową, a także dysponujący w plenerze sceną, na której odbywają się koncerty oraz biesiady piwne. Cykliczne imprezy kulturalne organizowane w GOKu to:

  • przeglÄ…d solistów i zespołów muzycznych "Interpretacje".
  • konkurs kolÄ™d.
  • jednodniowy festiwal rockowy – Boronoff Rock Festiwal.
  • dzieÅ„ Boronowa.

W ramach działalności instytucja ta organizuje dyskoteki dla młodzieży szkolnej oraz incydentalnie rockoteki i koncerty rockowe.

[edytuj] Cafe Disco Metro (METROK)

Od początku lat 90. XX w. w miejscowości działa dyskoteka w budynku będącym wcześniej magazynem płodów rolnych, należącym do Spółdzielni Rolniczej "Jedność". Cotygodniowo w weekendy jest ona odwiedzana przez ok. tysiąc osób z Boronowa i okolic. W początkowym okresie działalności odwiedzana była także przez mieszkańców większych miast obecnego województwa śląskiego. Okazjonalnie jest miejscem występów znanych gwiazd polskiej popkultury, np. Mandaryny. Niestety ostatnia impreza odbyła się 02 sierpnia 2008roku. Po 12 latach klub zaprzestał swojej działalności.

[edytuj] Edukacja

Zespół Placówek Oświatowych
Zespół Placówek Oświatowych

W miejscowości znajduje się Zespół Placówek Oświatowych (ZPO) w ramach którego funkcjonują: szkoła podstawowa, gimnazjum oraz przedszkole. Obecnie ZPO nosi imię Unii Europejskiej. Do lat 90. XX wieku w budynku znajdowała się jedynie szkoła, wówczas nosząca imię Manifestu Lipcowego. Zespół Placówek Oświatowych uczestniczy w realizacji programów Socrates-Comenius, w ramach którego nawiązała współpracę ze szkołami w Szwecji i Włoszech.

[edytuj] Sport

W Boronowie działa klub sportowy Jedność Boronów, w którym poza sekcją piłki nożnej działa także sekcja szachów oraz podnoszenia ciężarów. Kilku zawodników tej ostatniej sekcji zdobyło medale na mistrzostwach Polski[1].

Przy ZPO działa także sekcja siatkówki organizująca cykliczne zawody siatkarzy z powiatu lublinieckiego.

[edytuj] Komunikacja

Budynek stacji kolejowej
Budynek stacji kolejowej

[edytuj] Miejscowości partnerskie

Polska Międzyzdroje

[edytuj] Znane osoby związane z miejscowością

  • W Boronowie mieszkaÅ‚ przez krótki czas BogusÅ‚aw Sochnacki, którego ojciec byÅ‚ kierownikiem tutejszej szkoÅ‚y podstawowej.

Przypisy

  1. ↑ Edward Czyż: 50-lecie klubu sportowego "Jedność" w Boronowie. Boronów: LKS "Jedność" w Boronowie, 2003. ISBN 83-916841-4-8. 

[edytuj] Bibliografia

  • Konrad Jażdżewski Dwa cmentarze Å‚użyckie w Boronowie i Piasku w powiecie lublinieckim, na ÅšlÄ…sku. WiadomoÅ›ci Archeologiczne t. XI, Warszawa 1932.
  • ks. Edward Graniczny Historia parafii MB Królowej RóżaÅ„ca ÅšwiÄ™tego. w Boronowie (1868-1939) Maszynopis, 1986.
  • Jan Myrcik Zabytkowy KoÅ›ciół MB RóżaÅ„cowej w Boronowie Tarnowskie Góry 1995.
  • Bernard Szczech Legendy Lubszy i okolic Lubsza-Zabrze 1998. ISBN 83-87436-11-9
  • Damian Gołąbek Szkice z dziejów Boronowa i okolicy Boronów-Lubliniec 2000. ISBN 83-914110-0-1
  • Damian Gołąbek KoÅ›ciół i parafia N.M.P. Królowej RóżaÅ„ca Åšw. w Boronowie, Boronów 2002. ISBN 83-914110-1-X
  • Damian Gołąbek Dawne hutnictwo i górnictwo w okolicy Boronowa, Boronów 2004. ISBN 83-914110-3-6
  • Damian Gołąbek Boronów wczoraj, Boronów 2006. ISBN 83-919634-3-8

[edytuj] Zobacz też

Wikinews
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat Boronowa

[edytuj] Linki zewnętrzne




wymiana linkami wymiana linkami wymiana linkami tanie kredyty gotówkowe kreatyna Plaza 3 star hotel Los Angeles krynica noclegi Sejm Tyk