Białystok

Ten artykuł dotyczy miasta Białystok. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Współrzędne: 53°07' N 23°10' EGeografia

Białystok
Herb
Herb Białegostoku Flaga Białegostoku
Województwo podlaskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
 - rodzaj		 Białystok
miejska
Prawa miejskie 27 lipca 1692 (XVII w.)
Prezydent miasta Tadeusz Truskolaski
Powierzchnia 102,12 [1] km²
Położenie 53° 07' N
23° 10' E
Wysokość 120-160 m n.p.m.
Liczba mieszkańców (2007)
 - liczba ludności
 - gęstość
 - aglomeracja
298 56629
2887 os./km²
400 tys. (2008) [Urząd Miejski]
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 +(48) 85
Kod pocztowy 15-XXX
Wikiźródła wszystkie kody
Tablice rejestracyjne BI
Położenie na mapie Polski
Białystok
Białystok
Białystok
TERC10
(TERYT)		 2061011
SIMC10 0922410
Miasta partnerskie Holandia Eindhoven
Rosja Kaliningrad
Litwa Kowno
Łotwa Jełgawa
Białoruś Grodno
Stany Zjednoczone Milwaukee
Francja Dijon
Polska Częstochowa
Węgry Miszkolc
Urząd miejski3
ul. Słonimska 1
15-950 Białystok
tel. (+48) 85 869-60-00; faks (+48) 85 878-62-65
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Barokowy Pałac Branickich
Barokowy Pałac Branickich
Klasycystyczny Pałac Lubomirskich
Klasycystyczny Pałac Lubomirskich
Ogród francuski przy Pałacu Branickich
Ogród francuski przy Pałacu Branickich
Pałac Hasbacha
Pałac Hasbacha
Ulica Lipowa nocą
Ulica Lipowa nocą
Cerkiew św. Marii Magdaleny
Cerkiew św. Marii Magdaleny
Oficjalna pieczęć prezydenta miasta
Oficjalna pieczęć prezydenta miasta
Katedra Wniebowzięcia NMP (wybudowana: 1900-1905)
Katedra Wniebowzięcia NMP (wybudowana: 1900-1905)
Cerkiew św. Ducha (ul. Antoniuk Fabryczny)
Cerkiew św. Ducha (ul. Antoniuk Fabryczny)
Dawna synagoga Piaskower (obecnie biura), ul. Piękna
Dawna synagoga Piaskower (obecnie biura), ul. Piękna
Ratusz – Muzeum Podlaskie
Ratusz – Muzeum Podlaskie
Kościół św. Rocha
Kościół św. Rocha
Park Planty
Park Planty
Cerkiew św. Mikolaja
Cerkiew św. Mikolaja

Białystok (białorus. Беласток, lit. Balstogė, esp. Bjalistoko) – miasto wojewódzkie w Polsce, leżące nad rzeką Białą (lewy dopływ Supraśli). Jest największym miastem północno-wschodniej Polski i stolicą województwa podlaskiego. Stanowi powiat grodzki Białystok i jest stolicą powiatu białostockiego (powiat ziemski).

Wśród miast wojewódzkich Polski, Białystok jest drugim miastem pod względem gęstości zaludnienia, jedenastym pod względem ludności i trzynastym pod względem powierzchni.

Białystok pełni funkcję administracyjnego, gospodarczego, naukowego i kulturalnego centrum regionu. Miasto z przyległymi gminami tworzy Aglomerację Białostocką.

Spis treści

[edytuj] Geografia

Uwarunkowania geograficzne (miasto leży w sąsiedztwie Białorusi, Litwy i Rosji) i historyczne sprawiły, że Białystok jest miejscem, gdzie od wieków żyli wspólnie ludzie różnych kultur, wyznań i narodowości. To właśnie ukształtowało specyficzny charakter miasta.

Stacjonuje tu 18 Brygada Obrony Terytorialnej (ul. Kawaleryjska).

[edytuj] Położenie geograficzne

Według podziału fizyczno-geograficznego Jerzego Kondrackiego Białystok leży w makroregionie Nizina Północnopodlaska, w zachodniej części mezoregionu zwanego Wysoczyzną Białostocką.

[edytuj] Klimat

Zgodnie z podziałem rolniczo-klimatycznym Polski Romualda Gumińskiego, Białystok położony jest w dzielnicy podlaskiej. Klimat jej jest wyraźnie chłodniejszy od innych dzielnic nizinnych. Średnie temperatury stycznia mieszczą się w granicach od -4 do -6°C, należą one do najniższych w Polsce. Średnia temperatura roczna wynosi ok. 7°C. Liczba dni mroźnych wynosi od 50 do 60, z przymrozkami od 110 do 138 dni, a czas zalegania pokrywy śnieżnej od 90 do 110 dni. Średnie sumy opadów rocznych oscylują wokół wartości 550 mm, a okres wegetacyjny trwa 200 do 210 dni.[potrzebne źródło]

[edytuj] Historia

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Historia Białegostoku, getto białostockie.

[edytuj] Przyroda

Znajduje się w obszarze funkcjonującym pod nazwą Zielone Płuca Polski (dawne tereny województw: białostockiego, łomżyńskiego, olsztyńskiego, ostrołęckiego i suwalskiego). Około 32% jego powierzchni zajmują tereny zielone. Parki i skwery oraz 1779 ha lasów znajdujących się w granicach miasta tworzą specyficzny i zdrowy mikroklimat. W obrębie Białegostoku znajdują się dwa rezerwaty przyrody o powierzchni łącznej 105 ha, będące pozostałościami Puszczy Knyszyńskiej. W granicach aglomeracji znalazł się również fragment Narwiańskiego Parku Narodowego. Takie usytuowanie rezerwatów przyrody w bezpośrednim sąsiedztwie miasta jest unikatowe. Ze względu na te walory w 1993 roku Białystok jako pierwszy w Polsce został przyjęty do międzynarodowego projektu Sieci Zdrowych Miast prowadzonego przez Światową Organizację Zdrowia.

[edytuj] Demografia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Białegostoku.

Według danych z 31 grudnia 200729, miasto liczyło 294 143 mieszkańców, z czego kobiet 156 323, mężczyzn 137 820.

Zmiana liczby ludności w ostatnich latach:

Cechą charakterystyczną mieszkańców jest gwara białostocka.

[edytuj] Mniejszości narodowe

[edytuj] Białorusini

Białystok to ośrodek kulturalno-społeczny Białorusinów (według spisu powszechnego mieszka ich tutaj prawie 7,5 tys., co stanowi 2,5% mieszkańców Białegostoku). Działają tu Konsulat Białorusi oraz takie organizacje jak: Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Związek Młodzieży Białoruskiej, Związek Białoruski w RP, Białoruskie Stowarzyszenie Literackie "Białowieża", Białoruskie Towarzystwo Historyczne, Stowarzyszenie Dziennikarzy Białoruskich, Białoruskie Zrzeszenie Studentów, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Białoruś, Towarzystwo Kultury Białoruskiej. W Białymstoku odbywają się także ogólnopolskie imprezy kulturalne m.in. Festiwal "Piosenka Białoruska" oraz Święto Kultury Białoruskiej. Działa niezależne białoruskie Radio Racja, nadające sygnał także na Białoruś. Wydawane są tu białoruskie czasopisma: Niwa, Białoruskie Zeszyty Historyczne, Pravincyja oraz Czasopis.

[edytuj] Rosjanie

Rosjanie to mniejszość narodowa, która liczy około 10-15 tys. osób, mieszkających głównie w Białymstoku, na Suwalszczyźnie i Mazurach. W Białymstoku działa ich główna organizacja – Rosyjskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe, organizujące Dni Kultury Rosyjskiej.

[edytuj] Tatarzy

W Białymstoku mieszka ok. 1800 Tatarów. Działa Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej (oddział podlaski), wydawane jest czasopismo "Życie Tatarskie". Być może powstanie w stolicy województwa podlaskiego Instytut Historii Tatarów.

[edytuj] Pozostałe

W Białymstoku mieszkają również: Romowie (działa Centralna Rada Romów w Polsce, ukazuje się ich miesięcznik "Rrom p-o Drom") oraz Ukraińcy (według spisu powszechnego w Białymstoku mieszka 417 Ukraińców, działają: Związek Ukraińców Podlasia, Związek Ukraińskiej Młodzieży Niezależnej).

[edytuj] Religia

[edytuj] Chrześcijaństwo

Katolicyzm

Miasto jest stolicą metropolii białostockiej Kościoła rzymskokatolickiego. Miasto posiada 36 parafii, które znajdują się 6 dekanatach.

Prawosławie

Miasto jest stolicą diecezji białostocko-gdańskiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

Białystok jest największym skupiskiem wyznawców prawosławia w Polsce (około 45 tys. wiernych w 11 parafiach, co stanowi 15% mieszkańców miasta; 1,5% (ok. 1,1 tys.) białostockich prawosławnych to Białorusini){{[potrzebne źródło]. Działają tu m.in. Centrum Kultury Prawosławnej, Radio Orthodoxia, Bractwo św. Cyryla i Metodego, Bractwo Młodzieży Prawosławnej, Chór AKSION oraz Prawosławny Ośrodek Miłosierdzia "Eleos". Diecezja posiada także własną przychodnię. Wydawane są czasopisma: "Arche. Wiadomości Bractwa", "Fos" oraz "Przegląd Prawosławny". Odbywają się liczne prawosławne festiwale, m.in. Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej oraz Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej. W strukturach Uniwersytetu w Białymstoku działa Katedra Teologii Prawosławnej. W pobliskim Supraślu znajduje się męski Klasztor Zwiastowania NMP, a w Białymstoku – żeński Klasztor Narodzenia NMP oraz największa w Polsce cerkiew. Od 2007r. w Białymstoku działa Prawosławna Szkoła Podstawowa im. św. Cyryla i Metodego. Na razie w szkole jest tylko jedna klasa.

Protestantyzm

W Białymstoku działalność prowadzą następujące kościoły protestanckie: parafia luterańska, 2 zbory zielonoświątkowe, zbór baptystów, zbór Kościoła Bożego w Chrystusie oraz zbór Adwentystów Dnia Siódmego.

Pozostałe wyznania

W Białymstoku istnieje sala królestwa Świadków Jehowy oraz zbór Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (mormoni).

[edytuj] Judaizm

Do 1939 roku w Białymstoku mieszkało 80 tysięcy Żydów, funkcjonowało ponad 60 synagog oraz innych placówek żydowskich.

[edytuj] Islam

W stolicy województwa mieszkają również muzułmanie ponad 2 tys. (gł. Tatarzy). Działa tu Centrum Islamskie, Dom Modlitwy oraz organizacje: Muzułmańska Gmina Wyznaniowa, Stowarzyszenie Studentów Muzułmańskich oraz Muzułmańskie Stowarzyszenie Kształtowania Kulturalnego. Wydawane jest czasopismo "Pamięć i trwanie". Budowane jest także Centrum Kultury Islamu oraz meczet.

[edytuj] Inne grupy religijne

W Białymstoku działają także buddyjski Ośrodek Karma Kagyu i Białostocka Grupa Zen.

Zobacz też: Synagogi Białegostoku.

[edytuj] Administracja

Miasto ma status powiatu grodzkiego. Mieszkańcy Białegostoku wybierają do swojej Rady Miasta 28 radnych. Organem wykonawczym władz jest prezydent miasta. Siedziba władz miasta znajduje się na ul. Słonimskiej.

Prezydenci Białegostoku:

W 2007 roku władze miasta powołały do życia Młodzieżowa Rada Miasta, która jest organem samorządowym młodzieży zamieszkałej na terenie Białegostoku i uczącej się w szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych w mieście. Młodzieżowa Rada jest apolitycznym organem konsultacyjnym dla organów samorządu miejskiego[2].

Miasto jest stolicą województwa podlaskiego, Urząd Wojewódzki mieści się na ulicy Mickiewicza. Miasto jest siedzibą starostwa powiatu białostockiego.

Białystok należy do kilku organizacji miejskich: Unia Metropolii Polskich, Euroregion Niemen, Fundacja Zielone Płuca Polski (siedziba), Eurocities.

[edytuj] Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: podział administracyjny Białegostoku.

Zgodnie z uchwalonym podziałem administracyjnym, Białystok podzielony jest na 28 osiedli, z których każde posiada swoją radę i zarząd. Do zadań organów osiedla należy dbanie o potrzeby mieszkańców, m.in. załatwianie spraw związanych z życiem osiedla, zapewnianie ścisłego współdziałania z organami władz miasta w sprawach związanych z osiedlem, wyrażanie opinii, o które zwrócą się organy miasta, organizowanie prac mieszkańców na rzecz osiedla, współdziałanie z jednostkami organizacyjnymi.

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

Budynki o architekturze renesansowej:

Budynki o architekturze barokowej:

Budynki o architekturze XIX wieku:

Budynki o architekturze XX wieku:

[edytuj] Kultura

W Białymstoku działa ponad 570 organizacji pozarządowych (w tym 56 towarzystw i związków m.in. Białostockie Towarzystwo Naukowe, Białoruskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne).

[edytuj] Muzea i galerie

Białystok jest największym ośrodkiem kulturalnym w północno-wschodniej Polsce. Działa tu największe w województwie Muzeum Podlaskie, posiadające oddziały w Białymstoku (Muzeum Historyczne, Muzeum Rzeźby Alfonsa Karnego, Białostockie Muzeum Wsi), Choroszczy (Muzeum Wnętrz Pałacowych), Supraślu, Tykocinie oraz Bielsku Podlaskim. Oprócz niego w Białymstoku działają: Muzeum Wojska oraz Muzeum Przyrodnicze Uniwersytetu w Białymstoku. Mieści się tu również jedna z najlepszych polskich galerii sztuki współczesnej – Galeria Arsenał. Drugą miejską galerią jest Galeria im. Sleńdzińskich, posiadająca największy w Polsce zbiór dzieł sztuki i pamiątek archiwalnych polskiego rodu artystów z Wilna. Ponadto działa tu 19 prywatnych galerii sztuki.

[edytuj] Teatry i filharmonia

Dzięki Białostockiemu Teatrowi Lalek oraz Wydziałowi Sztuki Lalkarskiej warszawskiej Akademii Teatralnej Białystok uzyskał miano polskiego centrum sztuki lalkarskiej. Oprócz BTL-u istnieje tu także Teatr Dramatyczny oraz kilkanaście teatrów prywatnych (w tym Teatr Wierszalin z Supraśla oraz teatr K3 z Białegostoku). Miasto posiada również filharmonię. Miasto wraz z Urzędem Marszałkowskim planuje budowę Europejskiego Centrum Muzyki i Sztuki, w skład którego wchodzić mają: Opera i Filharmonia Podlaska, rozbudowany teatr lalek oraz multikino.

[edytuj] Chóry

[edytuj] Kina

[edytuj] Inne ośrodki kultury

W Białymstoku działa kilkanaście bibliotek – największe z nich to Książnica Podlaska oraz Biblioteka Uniwersytecka. Osoby starsze i niepełnosprawne mogą bezpłatnie korzystać z biblioteki Fundacji Edukacji i Twórczości, która oferuję usługę „książka na telefon” skierowaną do osób nie będących w stanie dotrzeć osobiście do wypożyczalni. Pozostałe instytucje kulturalne to m.in. Białostocki Ośrodek Kultury, Centrum Kultury Prawosławnej, Dom Kultury "Śródmieście", Wojewódzki Ośrodek Animacji Kultury oraz Młodzieżowy Dom Kultury

[edytuj] Ważniejsze wydarzenia miejskie

  • Międzynarodowy Festiwal Szkół Lalkarskich
  • Białysztuk – prezentacja inicjatyw teatralnych
  • Podlaskie Spotkania Teatrów Lalkowych
  • Międzynarodowy Dzień Teatru
  • Dni Miasta Białegostoku
  • Dni Sztuki Współczesnej
  • Jesień z Bluesem
  • Zaduszki Bluesowe
  • Białostockie Spotkania Folkowe
  • Festiwalu Polskiej Kultury Niezależnej UNDERGROUND.pl
  • Filmowe Podlasie Atakuje
  • Pokazy filmowe Szorty i Cinema Off
  • Międzynarodowy Konkurs Duetów Fortepianowych
  • Białostockie Dni Muzyki Cerkiewnej
  • Międzynarodowy Festiwal Hajnowskie Dni Muzyki Cerkiewnej (tylko koncert galowy)
  • Międzynarodowy Festiwal Muzyki Cerkiewnej – Hajnówka (tylko koncert galowy)
  • Międzynarodowy Przegląd Młodych Dyrygentów im. Witolda Lutosławskiego
  • Letnie Koncerty w Ogrodach Branickich
  • Katedralne Koncerty Organowe
  • Dni Kultury Chrześcijańskiej
  • Liga Kabaretów Białostockiej Pustyni Kabaretowej
  • Białostockie Dni Zamenhofa
  • Białostocka Wiosna Muzyczna
  • Festiwal Muzyki Barokowej
  • Moniuszkowski Festiwal Podlasia
  • Międzynarodowy Przegląd Orkiestr Dętych
  • "Frankofonia na Wiosnę"
  • Festiwal Piosenki Żeglarskiej Kopyść
  • Międzynarodowy Turniej Tańca "Złote Pantofelki"
  • Juwenalia
  • Białostocka Masa Krytyczna
  • Podlaski Festiwal Nauki i Sztuki
  • Tydzień Nauk Humanistycznych
  • Centralia

Festiwale mniejszości narodowych:

  • Ogólnopolski Festiwal "Piosenka Białoruska"
  • Festiwal Piosenki Polskiej i Białoruskiej "Białystok - Grodno"
  • Święto Kultury Białoruskiej
  • Dni Kultury Rosyjskiej
  • Festiwal Kultury Ukraińskiej Na Podlasiu "Podlaska Jesień"

[edytuj] Gospodarka Białegostoku

Zobacz więcej w osobnym artykule: Gospodarka Białegostoku.

Białystok jest dużym ośrodkiem przemysłu włókienniczego, rozwinięty jest też przemysł elektromaszynowy (elektroniczny, maszynowy i metalowy), drzewny, spożywczy, materiałów budowlanych, huta szkła oraz elektrociepłownia.

[edytuj] Handel

Miasto jest ośrodkiem handlu głównie ze wschodem. Działa tu Centrum Promocji Rynku Wschodniego. W Białymstoku odbywają się międzynarodowe Targi Tekstylno-Odzieżowe, Żywności i Przetwórstwa, Konsumpcyjne, Rolno-Spożywcze.

W Białymstoku znajduje się 6 hipermarketów, 27 supermarketów, 4 galerie handlowe, 2 w budowie i 2 planowane, 19 marketów elektronicznych, marketów budowlano-dekoracyjnych.

[edytuj] Komunikacja

Widok na XIX-wieczny dworzec PKP
Widok na XIX-wieczny dworzec PKP

Białystok to największy węzeł komunikacyjny północno-wschodniej Polski. Przez miasto przebiega linia kolejowa o znaczeniu europejskim Warszawa - Suwałki - Kowno - Ryga - Tallinn, która krzyżuje się tu z linią kolejową Ełk - Czeremcha - Siedlce. Białystok posiada bezpośrednie połączenia kolejowe między innymi z: Warszawą, Olsztynem, Gdańskiem, Wrocławiem. Pociągi lokalne docierają do Suwałk, Ełku, Sokółki, Kuźnicy, Czeremchy i Małkinii. Dobrze rozwinięta jest również komunikacja autobusowa. Dominującą pozycję na rynku przewozów autobusowych ma przedsiębiorstwo PKS Białystok, które utrzymuje wiele linii dalekobieżnych ( m.in. do Warszawy, Zakopanego, Zielonej Góry, Gdańska, Szczecina, Lublina, Gołdapi, Suwałk) oraz lokalnych do większości miast i wsi województwa podlaskiego. Coraz większą rolę odgrywają też przewoźnicy prywatni obsługujący połączenia m.in. do Warszawy, Moniek, Bielska Podlaskiego, Czeremchy, Czarnej Białostockiej i Tykocina oraz Krynek.

[edytuj] Deptak - Plac Miejski

Pod koniec roku 2007 otwarto Plac Miejski za Ratuszem (pomiędzy ul. Suraską i Rynkiem Kościuszki). W marcu 2008r. UM przedstawił plan remontu ścisłego centrum. Według tego planu w roku 2009 Rynek Kościuszki, Suraska i Kilińskiego zostaną przekształcone w Deptak Miejski (jako część Rynku Miejskiego). Plac zostanie wyłożony kostką i płytami granitowymi , znajdzie się tam stylowe oświetlenie oraz donice z kwiatami i ławki[3].

[edytuj] Drogi

Przez Białystok przebiega międzynarodowa drogowa trasa europejska E67, pokrywająca się na terenie kraju z drogą krajową nr 8 (oznaczaną wcześniej jako DK8), łącząca kraje Europy Zachodniej ze Skandynawią, znana też pod nazwą Via Baltica. W mieście krzyżuje się ona z drogą krajową nr 19 (wcześniej DK19. Planowana jest ich rozbudowa do standardu dróg ekspresowych: S19 oraz S8.

[edytuj] Kolej

Zobacz więcej w osobnym artykule: Białystok (stacja kolejowa).

[edytuj] Komunikacja miejska

Aglomerację białostocką obsługuje Urząd Miasta w Białymstoku (Wydział Transportu Miejskiego) . W ramach komunikacji organizowanej przez UM w Białymstoku operują trzy przedsiębiorstwa autobusowe: Komunalny Zakład Komunikacyjny, Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej oraz Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne, jeszcze istniała spółka BIATRA. W lutym 2004 funkcje Zakładu Obsługi Komunikacji Miejskiej, który zajmował się organizacją komunikacji, sprzedażą biletów oraz nadzorem spółek autobusowych, przejął Zarząd Dróg i Transportu (ZDT lub ZDiT) a w czerwcu 2006 Wydział Transportu Miejskiego. W marcu 2007 Wydział Transportu Miejskiego został połączony z Wydziałem Dróg Miejskich, w wyniku czego powstał Departament Dróg i Transportu (DT lub DDT). Od początku roku 2007 w stosunku do komunikacji miejskiej w Białymstoku używana jest nazwa Białostocka Komunikacja Miejska (BKM). Obecnie Białystok jest największym miastem w Polsce, które posiada tylko jeden rodzaj trakcji w komunikacji zbiorowej. Istnieją tam 34 linie autobusowe. W 2005 roku została uruchomiona przez KZK komercyjna linia regionalna "B" na trasie Białystok - Borsukówka (koło Knyszyna).

Białostocka komunikacja miejska wyróżnia się prowadzeniem mobilnego systemu informacji o rozkładzie jazdy, który jest dostępny także dla osób niewidomych i słabowidzących - Ginger.

Z początkiem kwietnia 2008 r. pracownicy komunikacji miejskiej we współpracy z białostockimi informatykami jako pierwsi w Polsce uruchomili także planer podróży komunikacji miejskiej oparty na algorytmach Google Transit (http://www.google.com/transit), na potrzeby projektu stworzono witrynę http://www.bkmplaner.pl umożliwiającą planowanie podróży białostocką komunikacją miejską w oparciu o algorytmy Google Transit.

Od czerwca 2008 roku kursuje pierwsza w Białymstoku bezpłatna linia autobusowa z Dworca PKP przez Piłsudskiego , Os. Piasta Towarowa , Wasilkowska do Galerii Podlaskiej przy ul. Wysockiego , trasa powrotna biegnie ul. Wasilkowska Sienkiewicza i Pilsudskiego . Po linni kursuja specialnie oznakowane autobusy . Autobusy kursuja srednio co godzine. zobacz także: autobusy miejskie w Białymstoku

[edytuj] Infrastruktura rowerowa

W Białymstoku od połowy lat 90. wybudowano ponad 20 km dróg rowerowych. Większość z nich istnieje na osiedlach położonych na zachód od centrum miasta (Zielone Wzgórza, Wysoki Stoczek), lecz przyjęty w połowie lat 90. XX w. tzw. AZ Plan zakłada pokrycie całego miasta gęstą siecią ścieżek. Obecnie przy prawie każdej większej inwestycji drogowej jest tworzona wydzielona droga dla rowerów.

Białostockie drogi dla rowerów są krytykowane przez użytkowników - najczęstsze zastrzeżenia dotyczą nawierzchni z kostki betonowej, braku ciągłości ścieżek, braku łuków na zakrętach ciągów oraz wysokich krawężników na przejazdach rowerowych. Od 2003 r. w białostoccy rowerzyści protestując przeciwko lekceważącemu stosunkowi władz do spraw rowerowych uczestniczą w Masie Krytycznej.

[edytuj] Lotnisko

Na obszarze miasta istnieje lotnisko sportowe Aeroklubu Białostockiego. Od wielu lat trwają dyskusje co do miejsca lokalizacji, celowości i zakresu działania nowego lotniska, gdyż z uwagi na położenie miasta nie będzie miało ono charakteru portu lotniczego.

[edytuj] Lokalne media

[edytuj] Telewizja

[edytuj] Radio

[edytuj] Prasa codzienna

[edytuj] Magazyny bezpłatne

[edytuj] Inne

  • Polska Agencja Prasowa – Oddział w Białymstoku
  • BialystokOnline.pl Portal Miejski
  • Portal informacyjny województwa podlaskiego
  • Bstok.pl Miejski Portal Informacyjny
  • Echo Bojar – kwartalnik sublokalny
  • Jagiellonia - magazyn sympatyków Jagiellonii Białystok
  • Chochla - magazyn dla wielbicieli gastronomii

[edytuj] Edukacja i nauka

[edytuj] Wyższe uczelnie

[edytuj] Instytucje Naukowo-Badawcze

  • Oddział Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Warszawie
  • Stacja Doświadczalna Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu
  • Zakład Doświadczalny Instytutu Energetyki w Warszawie
  • Podlaskie Laboratorium Oceny Mleka
  • Centrum Doskonałości Zrównoważonego Rozwoju i Zarządzania Środowiskiem PB
  • Centrum Innowacji i Transferu Technologii PB
  • Wschodni Ośrodek Transferu Technologii UwB
  • Oddział Instytutu Pamięci Narodowej
  • Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
  • Ośrodek Diagnostyczno-Badawczy Chorób Przenoszonych Drogą Płciową
  • Oddział Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej
  • Oddział Krajowego Centrum Hodowli Zwierząt w Warszawie
  • Pracownia Badań Żywności Genetycznie Modyfikowanej WSSE w Białymstoku (bada żywność także w województwach warmińsko-mazurskim, pomorskim oraz mazowieckim)

W Białymstoku studiuje ponad 50 tys. studentów.

Najstarszą uczelnią w Białymstoku jest Uniwersytet Medyczny (zał. 1950, 3900 studentów), zarządzająca dwoma szpitalami klinicznymi. Dzięki Klinice Ginekologii AM (pierwsze w Polsce zapłodnienie in vitro) oraz Kriobankowi Białystok jest znanym ośrodkiem leczenia niepłodności. Do grona najlepszych w Polsce placówek badających alergie pokarmowe należy III Klinika Chorób Dziecięcych AM.

Politechnika Białostocka (15 tys. studentów) jest największą uczelnią techniczną w północno-wschodniej Polsce. Powstała w 1964 roku. Cztery lata później powstała filia Uniwersytetu Warszawskiego. W 1997 r. przekształcona została w samodzielny Uniwersytet w Białymstoku (16 tys. studentów). Jest to największa uczelnia w województwie podlaskim.

Białostockie środowisko muzyczne dążyło do utworzenia uczelni muzycznej, mającej być kontynuatorką tradycji Konserwatorium Wileńskiego. Udało się to w 1974 roku. Powstała wtedy filia warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej (później Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina). Filia dostała już od macierzystej uczelni zgodę na usamodzielnienie się. Rok później powstał Wydział Sztuki Lalkarskiej Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, który z Białostockim Teatrem Lalek, rozsławił miasto i zrobił z niego polskie centrum sztuki lalkarskiej.

Po 1990 roku w Białymstoku zaczęły powstawać uczelnie prywatne (obecnie jest ich 12), są to m.in. Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania (zał. 1993, jedna z najlepszych niepaństwowych uczelni magisterskich w Polsce) oraz Wyższa Szkoła Ekonomiczna (1996).

Uczelnie Niepubliczne - Wyższa Szkoła Administracji Publicznej w Białymstoku 1996, najlepsza polska uczelnia zawodowa 2005 i 2007 wg rankingu "Rzeczpospolitej" i "Perspektyw"). Nie jest to uczelnia prywatna, została założona przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej. Ze względu na swój charakter szkoła w dalszym ciągu się rozwija, a pieniądze pochodzące z czesnego nie trafiają w ręce prywatnej osoby, lecz na rozwój uczelni. Od roku akademickiego 2008/2009 istnieje możliwość studiowaia na drugim stopniu (studia magisterskie) kierunku "administracja".

W Białymstoku działa również Archidiecezjalne Wyższe Seminarium Duchowne. Oprócz niego Sekcja św. Jana Chrzciciela Papieskiego Wydziału Teologicznego prowadzi Studium Teologii.

[edytuj] Baza noclegowa

W mieście znajduje się 11 hoteli, 1 motel, 4 zajazdy.

[edytuj] Sport i rekreacja

[edytuj] Kluby i organizacje sportowe (najważniejsze)

  • Sportowa Spółka Akcyjna "Jagiellonia"
  • Białostocka Drużyna Futbolu Amerykańskiego "Lowlanders Białystok"
  • Podlaskie Stowarzyszenie Sportu Osób Niepełnosprawnych "Start" Białystok
  • Aeroklub Białostocki
  • Automobilklub Podlaski
  • Białostocki Klub Sportowy "Hetman"
  • Klub Sportowy "Włókniarz"
  • Zakładowy Klub Sportowy "Instal"
  • AZS PB
  • AZS Pronar Zeto Astwa Białystok - siatkówka kobiet
  • AZS BTPS Białystok - siatkówka kobiet
  • AZS WSAP
  • Podlaski Klub Sportowy "Żubry Białystok"
  • Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
  • Białostocki Ośrodek Japońskich Sztuk Walki "SHOBUKAI"
  • Uczniowski Klub Sportowy "Kaliber"
  • Uczniowski Klub Sportowy "TROPS"
  • Uczniowski Klub Sportowy "Mechaniak"
  • Uczniowski Klub Sportowy "Elektryk"
  • Uczniowski Klub Sportowy "FCB Baruch Dojlidy WSFiZ" (tenis stołowy)
  • Centrum Kultury i Rekreacji
  • Amatorska Drużyna Hokejowa - ADH Białystok
  • Katolicki Klub Sportowy "Piast Białystok

[edytuj] Obiekty sportowo-rekreacyjne

Stadiony i hale sportowe
  • Stadion lekkoatletyczny "Polonez" na "Zwierzyńcu"
  • Stadion i Hala Sportowa BKS Jagiellonii