narzędzia
W innych językach
Bateria AA
Bateria AA – bateria w kształcie walca o długości ok. 51 mm, średnicy rzędu 13,5–14,5 mm. Bateria typu AA została znormalizowana przez ANSI w 1947 roku i jest znana na całym świecie jako LR6 (alkaliczna), R6 (węglowo-cynkowa) oraz Mignon.
W nazwie bateria AA często lecz mylnie, rozumie się również akumulatory AA - czyli baterie (ogniwa) ładowalne.
Spis treści |
[edytuj] Historia i chemia baterii AA
[edytuj] Baterie cynkowo-węglowe
Pierwszym rodzajem wprowadzonych na rynek baterii AA były baterie cynkowo-węglowe wytwarzane w oparciu o technologię ogniwa Leclanchégo. Z powodu obecności chlorku amonu, który hydrolizuje z utworzeniem środowiska kwasowego, powszechnie nazywane były bateriami kwasowymi. Następne pojawiły się baterie alkaliczne w których chlorek amonu NH4Cl zastąpiono wodorotlenkiem potasu KOH.
Tradycyjne baterie alkaliczne odznaczają się masą w przybliżeniu 23 g, podczas gdy akumulatory niklowo-metalowo-wodorkowe ważą ok. 31 g. Znaczniej lżejsze są baterie litowe, wprowadzone na rynek przez firmę Energizer, które ważą ok. 15 g. przy większej pojemności (3000 mAh) niż baterie alkaliczne czy akumulatory NiMH.
[edytuj] Baterie alkaliczne
Baterie alkaliczne typu AA cechują się nominalnym napięciem 1,5 wolta, podczas gdy baterie niklowo-kadmowe i niklowo-metalowo-wodorkowe charakteryzują się nominalnym napięciem na poziomie 1,2 V. Napięcie baterii typu AA jest takie samo jak w przypadku baterii typu AAA, ogniw typu C czy ogniw typu D. Jakiekolwiek baterie AA dostarczają energii przez dłuższy okres aniżeli baterie AAA, gdyż wynika to z ich większego rozmiaru pozwalającego na zmagazynowanie większej masy ładunków anody, która jest konsumowana jakby wykonywano pracę elektryczną. Ogniwa typu C i D będąc większymi, wystarczają na jeszcze dłużej. Można zatem stwierdzić, że pojemność baterii rośnie proporcjonalnie do ich masy.
[edytuj] Baterie typy Oxyride
Baterie typy Oxyride, zawierające oksowodorotlenek niklu III o wzorze NiOOH (ang. oxy nickel hydroxide) dodany do dwutlenku manganu w katodzie, mają nominalne napięcie 1,7 V i nieco większą (30% do 70%) pojemność w porównaniu do baterii alkalicznych. Baterie te zyskały nazwę od zastrzeżonej marki Oxyride firmy Panasonic, która pierwsza wprowadziła baterie tego typu na rynek w maju 2005 roku. Obecnie wiele firm produkuje baterie z dodatkiem NiOOH np. DURACELL NiOOH PowerPix.
W połowie roku 2007 firma Energizer wprowadziła na rynek amerykański Energizer E Squared AA Titanium Alkaline Batteries czyli baterie tytanowe. Są to baterie alkaliczne z dodatkiem tytanu do katody. Powoduje to niewielki (do 30%) wzrost wydajności przy dużym obciążeniu baterii.
[edytuj] Baterie litowe Li-FeS2
Baterie litowe (Li-FeS2) wprowadzone na początku roku 2007 przez firmę Energizer (baterie Energizer Ultimate Lithium) cechują się nominalnym napięciem 1,7 V lecz na początku pracy dostarczają nawet 1,8 V. Większość urządzeń elektrycznych zniesie taką różnicę lecz niektóre mogą ulec zniszczeniu szczególnie latarki z żarówkami i żarnikami oraz latarki posiadające diody LED zasilane bezpośrednio z baterii (tzw. Direct Drive).
Drugą z renomowanych firm która wprowadziła baterie litowe na rynek jest Philips który w połowie czerwca 2008 roku wprowadził baterie Philips Lithium Ultra. Baterie litowe są odporne na temperatury od -35 do +60 st. C, i mają bardzo długi - bo aż 15 letni okres przydatności do użytku.
Głównym zastosowaniem baterii litowych są aparaty cyfrowe i inne zaawansowane urządzania elektryczne (ważnym jest aby posiadały regulator prądu, który wytrzyma większe napięcie szczególnie na początku pracy ogniwa).
Producenci baterii litowych twierdzą, że można nimi wykonać do 7 razy więcej zdjęć niż tradycyjnym bateria alkalicznymi. Jest to prawda - w specyficznych warunkach: baterie litowe są bardzo odporne na rozładowanie dużym prądem a takie obciążenie występuje przy ładowaniu lampy błyskowej oraz są odporne na temperatury poniżej 0°C. Natomiast baterie alkaliczne tracą na pojemności (nawet 90%) poniżej temperatury -5°C ponieważ zamarza ich elektrolit. Kombinacja temperatury poniżej -5°C i dużego obciążenia prądowego powoduje, że baterie alkaliczne szybko odmawiają w takich warunkach pracy.
Pomiary przeprowadzone w takich samych warunkach - w temperaturze pokojowej (około 20°C) pokazują, że baterie litowe przy niewielkim obciążeniu prądowym mają około 60% większą pojemność od baterii alkalicznych. Przy obciążeniu dużym prądem rozładowania baterie litowe wykazują 4 razy (czyli 400%) większą pojemność od baterii alkalicznych [1].
[edytuj] Trwałość baterii
Na każdej baterii lub jej opakowaniu zbiorczym jest (lub przynajmniej powinien być) podany jej okres przydatności do użycia. Zwykle jest czas do samorozładowania na poziomie 80% (czyli pozostaje 20% pierwotnej pojemności). Niestety każdy producent podaje inaczej tj. do 50% pojemności, do 40% itp.
- Baterie cynkowo-węglowe mają najkrótszy okres przechowywania - 1 do 4 lat
- Baterie alkaliczne mają okres przechowywania - 4 do 8 lat
- Baterie typy Oxyride mają okres przechowywania - 6 do 10 lat
- Baterie litowe mają najdłuższe okresy przechowywania, producenci twierdzą, że do 15 lat
[edytuj] Pojemność baterii AA
Producenci zasadniczo nie podają pojemności baterii (w przeciwieństwie do akumulatorów NiCd i NiMH). Powodem takiego postępowania jest trudność ustalenia pojemności baterii. Zależy ona w dużej mierze od warunków pomiarowych:
- zastosowanego prądu rozładowania,
- temperatury otoczenia i temperatury baterii,
- czy rozładowanie jest ciągłe czy chwilowe, czy też z przerwami,
- warunki i czas przechowywania baterii przed testem jak i w jego trakcie.
Orientacyjne porównanie pojemności ogniw typy AA: Kolejność chronologiczna
- 400–1000 mAh baterie węglowo-cynkowe
- 600–1000 mAh akumulatory NiCd
- do 2300 mAh baterie alkaliczne
- 1700–2900 mAh akumulatory NiMH
- około 3000 mAh baterie Lithium oparte na Li-FeS2
Producenci baterii podają w reklamach, że baterie alkaliczne działają do 10 razy dłużej od baterii cynkowo-węglowych, a baterie litowe działają do 7 razy dłużej niż baterie alkaliczne. Gdyby wnioskować bezpośrednio to baterie litowe są od 49 do 70 razy lepsze niż cynkowo-węglowe. Takie rozumowanie jest absurdalne i oparte na niewłaściwych założeniach.
