Bastet

Ten artykuł dotyczy bogini. Zobacz też basset - rasa psów

Bastet w hieroglifach

Rzeźba przedstawiająca Sachmet, Muzeum w Luwrze

Bastet (Bast) - w mitologii egipskiej bogini miłości i płodności, przedstawiana jako kot lub kobieta z głową kota. Czczona głównie w Bubastis, gdzie odkryto cmentarzysko kotów, jej świętych zwierząt. W okresie Nowego Państwa utożsamiana z boginią wojny Sechmet-Mut, Tefnut i Hathor. Jej kult dotarł do Italii w czasach panowania Rzymian w Egipcie.

Większe ośrodki kultu to Bubastis, Memfis, Heliopolis, Teby, Leontopolis, Herakleopolis. Artefaktem bogini było sistrum (uderzany instrument muzyczny), żywiołem zaś ogień i woda. Uznaje się, że była córką boga słońca Re lub Atuma-Re. Partnerem bogini była jej męska forma zwana Basti-czai, Bastet sama była zaś matką Maahesa i według niektórych źródeł Chonsu, boga księżyca. W wyniku utożsamienia z Mut-Sechmet jej partnerem stał się Ptah, a z Tefnut również Szu. Początkowo z racji urodzenia Bastet była boginią słońca, w późniejszym okresie, pod greckim wpływem przypisywano ją do księżyca.

Bastet posiadała dwa oblicza. Jako bogini płodności i opiekunka ogniska domowego (najczęściej w kociej postaci) uważana była za łagodną boginię opiekuńczą. Jednak istnieją także jej wizerunki z głową lwicy (utożsamiano ją z Sechmet). Postać tę przybierała, aby chronić króla na polu bitwy. Ceniona była za zwinność i siłę.

Święta ku czci Bastet obchodzone były głównie w kwietniu i maju. Opisy tych obchodów można znaleźć w pismach Herodota.