Baryt

Ten artykuł dotyczy minerału. Zobacz też: Baryt (pocisk).

Baryt

baryt cukrowy

baryt -fragment róży

baryt

Baryt - minerał z gromady siarczanów.

Nazwa wywodzi się z greckiego baros - ciężki i jest związana z charakterystyczną dla barytu gęstością.

Spis treści

Wzór chemiczny : BaSO₄ + Ca, Sr
Układ krystalograficzny : rombowy; kryształy o pokroju tabliczkowym
Barwa : biały, szarawy, żółtawy do brunatnego, niebieski, zielony, czerwonawy
Rysa : biała
Połysk : szklisty, często tłusty lub jedwabisty
Twardość w skali Mohsa : 3-3,5
Gęstość : 4,3-4,6 g/cm³
Łupliwość : doskonała i dobra w dwóch kierunkach
Przełam : nierówny, kruchy
Dyspersja : 0,016
Pleochroizm : wyraźny
Luminescencja : w zakresie bliskiego UV świecenie białe, niebieskozielone i szare; w zakresie dalekiego UV świecenie bladozielone, białoróżowe, kremowobiałe i żółtozielone

Rozpuszcza się tylko w stężonym, gorącym kwasie siarkowym. Jest trudno topliwy.

Minerał rozpowszechniony w żyłowych utworach hydrotermalnych niskich temperatur.

Miejsca występowania: USA (Kolorado, Dakota Południowa, Connecticut): duże i dobrze wykształcone kryształy, nadające się do szlifowania, Wielka Brytania (Kumbria, Kornwalia, Westmoreland), Niemcy (Schwarzwald, Hesja, Harz, Westfalia), Rosja (Ural, Kaukaz), Francja Masyw Centralny.

Baryt to podstawowy surowiec do produkcji baru metalicznego i jego związków.
- Bar metaliczny jest wykorzystywany jako reduktor (odtleniacz) metali i silny getter - pochłaniacz gazów niezbędny w produkcji lamp elektronicznych.
Ze względu na znaczną gęstość i nietoksyczność stosowany jako wypełnienie wierteł głowic górniczych.
W medycynie sproszkowany baryt, ze względu na pochłanianie przez niego promieniowania rentgenowskiego oraz fakt, że nie wchłaniania się z przewodu pokarmowego stosuje się go jako składnik środka cieniującego - papki barytowej w diagnostyce radiologicznej przewodu pokarmowego.
BaO stosuje się w przemyśle chemicznym i materiałów ogniotrwałych.
BaCO₃ - jako trutkę na gryzonie.
BaO₂ - wykorzystywany jest do otrzymywania tlenu, wody utlenionej i jako zapalnik do aluminiowych materiałów termitowych.
Wykorzystywany w przemyśle papierniczym jako wypełniacz,
w przemyśle gumowym, włókienniczym, chemicznym,
używany przy produkcji farb (biały pigment),
w budownictwie – jako dodatek do ciężkiego betonu

W jubilerstwie stosowany jest rzadko ze względu na łupliwość i niską twardość. Znane są obrobione kamienie o masie od 50 do 300 ct pozyskiwane w Anglii – (spotykane są kryształy do 1 m długości) i Francji.

Na ogół jednak jest używany w celach dekoracyjnych.