|
|
Balowie
Balowie herbu Gozdawa. Potomkowie tego rodu należą do Gozdawitów. Według Jana Długosza, ma to być "genus polonicus" i mają nosić w herbie lilię biała na czerwonym polu. Ten herb jednak nasuwa przypuszczenia, że rodzina ta przybyła do Polski z Węgier w XIV wieku, gdzie panowała wówczas andegaweńska rodzina o podobnym herbie. Mimo twierdzenia Jana Długosza i innych heraldyków jak Niesiecki ród ten ma pochodzenie węgierskie a nie polskie. W r. 1361 z nadania króla Kazimierza Wielkiego osiadają na Podkarpaciu rycerze herbu Gozdawa, od których pochodzą Balowie.
Prof. Przemysław Dąbkowski w pracy "Szkice z życia szlachty ziemi sanockiej " wyraża przypuszczenie, że mogli to być Niemcy, przybyli z Węgier. Imiona ich nie są przecież węgierskie lecz kosmopolityczne. Prawdopodobnie przybyli z północnego wschodu Górnych Węgier z m. Bartfeld, gdzie wpływy niemieckie były wówczas bardzo silne. Wg. prof. Dąbkowskiego, nazwisko Bal nie pochodzi od przezwiska bal lecz jest nazwiskiem wywodzącym się od nazwy miejscowości istniejącem w hrabstwie szaryskim, Bal-potoka niedaleko Bardejowa. Dokumenty nazywają tylko jednego Jana I z nazwiska Balem " ... per Generosum et Nobilem Johannem Bal de Boyska, fidelem nostrum dilectum ... ", pozostali przybierają nazwiska od swych posiadłości.
Protoplastami polskiej linii Balów są Piotr i Paweł. Nazwisko Piotra spotykamy po raz pierwszy w dokumencie erekcyjnym parafii w Humniskach z roku 1409. Podpisał się w nim jako Piotr "hares de Lobetans"dziedzica Nowotańca. Wspomniany Piotr zdaje się być również identycznym Piotrem de Hungaria, któremu Kazimierz III Wielki nadal w dniu 25 czerwca 1361 roku puste miejscowości we wsi Boiska, oraz Dydnię, Temeszów, Jurowce i Srogów.
Za te oraz inne nadania on oraz jego bracia mieli stawiać się na wyprawy wojenne z dwoma łucznikami (cum sagittis). Piotr więc jest protoplastą całego rodu, który bierze nazwisko początkowo ze Zboisk, a potem nazywają się Balami z Nowotańca, a następnie z Hoczwi.
Fragment płyty nagrobnej Matiasza III z kościoła pw.św. Anny, 1576 r.
Balowie skolonizowali należące do siebie ziemie w ciągu XV i XVI wieku. Spis podatkowy z 1552 r. wymienia ponad 30 wsi będących własnością Balów, m.in. Wołkowyję, Terkę, Łopienkę, Cisną, Żubracze, Hoczew, Baligród. W XVI wieku przyjmują kalwinizm i przechodzą na katolicyzm dopiero w roku 1667. Rodziny o tym nazwisku żyją w Bieszczadach do dziś.
[edytuj] I generacja
Przypisy
- ↑ Paweł, ożeniony z Wichną z Temiszowa, założyciel rodu Dedeńskich [w:] Herbarz Bonieckiego. [komentarz: Boniecki nie podaje z jakich źródeł korzystał]
[edytuj] II generacja
[edytuj] III generacja
- Piotr ze Zboisk, Petrus de Boyska, Petrus de Tyrawa, ożeniony z Małgorzatą, 1434 - 1465 chorąży sanocki
- Jerzy Matiaszowicz, syn Matjasza ze Zboisk, właściciel Nowotańca w roku 1437 sprzedaje ojcowiznę bratu Janowi I za 260 marek, a sam przenosi się do Humnisk dając początek rodu Humnickich, jak również Bireckich.
- Jan I Bal, zwany również Jan Bal z Brzozowa, Jan Bal z Nowotańca (ur. - zm. 19 grudnia 1480 Nowotaniec) - od 1441 stolnik sanocki.
- Helena m. z Marcinem ze Smolic r.1440
- Małgorzata r. 1435
- Jadwiga Balówna r. 1435 m. z Mikołajem z Pobidna
[edytuj] IV generacja
- Ewa Żaba za Mikołaja Żabę
- Zuzanna Herburt, za Jana Herburta
- Rozalia Odnowska
- Matjasz II Bal ż. Anna Waszmuntowska, kasztelan sanocki, podkomorzy sanocki,
- Piotr I de Lobetanz, proboszcz p. Nowotaniec
- Mikołaj I Bal r. 1478, ż. Zofia z Pruchnika, stolnik sanocki,
- Michał Bal, ( ur. - zm. 2 lutego 1496 Kraków, syn Jana, prowincjał zakonu Bernardynów, organizuje klasztory w Samborze i Bydgoszczy, w roku 1471 z misją w Pradze, występuje przeciwko Husytom, w roku 1475 na zgromadzeniu kapituły w Neapolu, w roku 1484 na synodzie w Łęczycy, procesy z biskupem poznańskim Górką,
- Barbara Zarszyńska,
- Anna Jaćmierska, II voto Włyńska
- Jerzy Birecki, syn Jerzego Matiaszowicza
[edytuj] V generacja
[edytuj] VI generacja
[edytuj] VII generacja
[edytuj] VIII generacja
[edytuj] IX generacja
[edytuj] X generacja
[edytuj] XI generacja
- Michał III Bal z Nowosiółek, r.1732
- Aleksander Bal r. 1712-1758 podstoli latyczowski, podkomorzy sanocki (1735), właściciel Terpiczowa
- Hieronim z Hoczwi Bal r. 1754, łowczy bracławski, 1758, 1764,
- Wiktoria Bobowska
- Katarzyna Romer
- Anna Karsznicka
- Ignacy Bal, pułkownik chorągwi pancernej (1716) włas. Taborówki pod Biała Cerkwią, starosta taborowski, dziedzic Baligrodu, ożeniony z Barbarą Domicelą Andrassy.
[edytuj] XII generacja
Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Akta Grodzkie i Ziemskie z archiwum tzw. bednadyńskiego
- Akta konsystorskie t. XV Acta consistorialia premisliensia. Przemyśl
- Achiwum parafialne w Hoczwi - dokumenty i metryki
- Stanisław Stadnicki. O wsiach na prawie wołoskiem. BO. 1848
- Gazeta lwowska. O kniastwach we wsiach wołoskich. 1853
- Kodeks Dyplomatyczny Małopolski t. III. Piekosiński. Kraków 1876
- Herbarz Polski. t. I. A. Bonieckiego
- Orichoviana, opera inedita et espistole . Stanisław Orzechowski vol. I, Kraków 1891.
- Kronika rodziny Drohojowskich. Jan Drohojowski
|