Andreas Vesalius

Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Aby uczynić go weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Wesaliusz

Andreas Vesalius (ur. 31 grudnia 1514 w Brukseli, zm. 15 października 1564 w Zakintos, Grecja) - inaczej Wesaliusz, a właściwie Andreas van Wesele lub Andre Wesale - flamandzki uczony, twórca nowożytnej anatomii.

Urodził się w Brukseli, w rodzinie o tradycjach naukowych. W wieku 18 lat wyjechał do Paryża, gdzie studiował pod kierunkiem Sylwiusza, wkrótce przerastając mistrza dzięki znakomicie opanowanej metodzie sekcji zwłok. Tytuł doktora medycyny otrzymał w 1537 r., a w latach 1537-1555 nauczał na uniwersytecie w Padwie.

W 1542 napisał dzieło "Budowa ludzkiego ciała" (De humani corporis fabrica; w skrócie często cytowane jako Fabrica) i zadedykował je Karolowi V. Jako pierwszy opisał w nim dokładnie budowę ciała ludzkiego, popierając swe twierdzenia 300 drzeworytami wykonanymi przez ucznia Tycjana, Calcariego. Poprawia tym samym ponad 200 błędów Klaudiusza Galena i udowadnia, że nie wykonał on żadnych sekcji zwłok ludzkich.

Jego odkrycia i nauka nie znalazły uznania w oczach Kościoła. Punktem spornym stała się m.in. liczba żeber u mężczyzny - wg nauki kościelnej powinna być z jednej strony mniejsza o jedno - jako że Ewa została stworzona z żebra Adama. Gnębiony nieustannymi atakami i krytyką Kościoła, zrezygnował ze stanowiska profesorskiego i został nadwornym lekarzem cesarza Karola V, a po jego śmierci - Filipa II, króla Hiszpanii. Z bliżej nieznanych przyczyn porzucił dwór, na którym dorobił się znacznego majątku, i w 1563 r. wyruszył do Jerozolimy. W drodze powrotnej zginął tragicznie w katastrofie okrętu.

Wesaliusz, twórca współczesnej anatomii, jako pierwszy odważył się na dokładne zbadanie zwłok ludzkich, przez co wykazał liczne błędy w dziełach Galena; błędy będące wynikiem nieuzasadnionego, a bezwzględnego przenoszenia stosunków anatomicznych panujących u zwierząt na organizację ciała ludzkiego. Wskutek tych poprawek i sprostowań popadł w spór ze swym nauczycielem, Sylwiuszem, stanowczym zwolennikiem Galena, a także innym sławnym badaczem - Eustachiuszem. Spór ten przyczynił się do rozwoju anatomii porównawczej zwierząt.

Fabrica Wesaliusza była bogato ilustrowana. Każdy drzeworyt zawierał zarówno treści merytoryczne jak i metaforę. Do tego dochodziły niezwykle sugestywne inicjały.