Alfabet niderlandzki

Alfabet niderlandzki w 1560 roku

Alfabet niderlandzki – alfabet, oparty na alfabecie łacińskim, służący do zapisu języka niderlandzkiego. Składa się on z 27 (26) znaków:

A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, (IJ), Y, Z

E jest najczęściej występującą literą w niderlandzkich wyrazach. Najrzadziej używane są natomiast Q, X, i Y.

[edytuj] Nazwy liter

Litera	Nazwa litery	Wymowa
A	/a/	/a/ lub /ɑ/
B	/be:/	/b/ lub /p/ [1]
C	/se:/	/k/ lub /s/
D	/de:/	/d/ lub /t/ [1]
E	/e:/	/e/, /ɛ/ lub /ə/
F	/ɛf/	/f/
G	/χe:/	: /χ/, : /ʝ/
H	/ɦa/	/ɦ/
I	/i/	/i/, /ɪ/ lub /ə/
J	/je:/	/j/
K	/ka/	/k/
L	/ɛɫ/	l[2] lub /ɫ/[3]
M	/ɛm/	/m/
N	/ɛn/	/n/
O	/o:/	/o/ lub /ɔ/
P	/pe:/	/p/
Q[4]	/ky/	/k/
R	/ɛɹ/	/r/[5] lub /ɹ/[3] (alofony)
S	/ɛs/	/s/
T	/te:/	/t/
U	/y/	/y/ lub /ʏ/
V	/ve:/	/v/
W	/ʋe:/	: /ʋ/[6] lub /w/[7], : /w/
X[4]	/ɪks/	/ks/
Y[4]	/ɛɪ/[8]	/ɪ/, /i/, /ɛɪ/ lub /j/
Z	/zɛt/	/z/

[edytuj] Przypisy

1. ↑ ^{1,0 1,1} w języku niderlandzkim występuje zjawisko wzmocnienia wygłosu; na końcu sylaby B wymawia się zwykle jako P, a D jako T.
2. ↑ Przed samogłoskami. Taka wymowa jest charakterystyczna dla flamandzkiego.
3. ↑ ^{3,0 3,1} Przed spółgłoskami i na końcu wyrazu.
4. ↑ ^{4,0 4,1 4,2} Litery Q, X and Y występują głównie w wyrazach będących zapożyczeniami, ale mogą się również pojawiać słowach i nazwiskach opartych na starszej pisowni. "Q" prawie zawsze poprzedza "U" (qu), gdyż prawie każde ze słów zawierających q zostało zapożyczone z języka francuskiego lub łaciny.
5. ↑ Przed samogłoskami (w niektórych dialektach zawsze).
6. ↑ Przed spółgłoskami.
7. ↑ Na końcu słowa, co zdarza się bardzo rzadko, prawie zawsze poprzedzone przez u, tak jak w słowach typu "lauw" czy "nieuw".
8. ↑ Jeśli alfabet jest wypowiadany jako całość, Y wymawia się jako /ɛɪ/. Mimo to, w języku potocznym i/lub gdy zachodzi potrzeba odróżnienia Y od IJ, nazywa się je "Griekse IJ", "Griekse Y" [1])(greckie Y), "i-grec", lub ypsilon.

[edytuj] Zobacz też

• język niderlandzki

Ponieważ to hasło  związane z językoznawstwem ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam je rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.

p • d • e

Pisma świata

Alfabetyczne: Arabskie  • Aramejskie  • Braille'a  • Cirth  • Cyrylica  • Dewanagari  • Etiopskie  • Fenickie  • Głagolica  • Gockie  • Greckie  • Gruzińskie  • Hebrajskie  • Łacińskie  • Ormiańskie  • Rowasz  • Runiczne  • Tengwar  • Tifinagh
Sylabowe: Bopomofo  • Czirokeskie  • Dewanagari  • Gurmukhi  • Hangyl  • Hiragana  • Kanadyjskie  • Katakana  • Laotańskie  • Sojombo  • Tajskie  • Tamilskie  • Tybetańskie
Obrazkowe: Hieroglify  • Pismo pierwotne
Chińskie: Pismo chińskie (tradycyjne i uproszczone)  • Hancha  • Kanji
Zobacz też: Alfabet  • Systemy pisma CJK  • Alfabet flagowy  • Alfabet Morse'a