Alban Berg

Alban Maria Johannes Berg (ur. 9 lutego 1885 r. w Wiedniu, zm. 24 grudnia 1935 r. w Wiedniu) – kompozytor austriacki, jeden z prekursorów muzyki atonalnej. Jeden z trzech czołowych muzyków drugiej szkoły wiedeńskiej.

[edytuj] Życie

Urodził się w średniozamożnej rodzinie mieszczańskiej. Otrzymał typowe dla epoki domowe wykształcenie muzyczne. Komponować zaczął jako nastolatek, nie posiadając formalnej wiedzy kompozytorskiej. Po skończeniu (nie bez trudności) szkoły średniej, w 1904 został zaakceptowany jako student wiedeńskiego konserwatorium w klasie Arnolda Schönberga, który w tym czasie rozpoczął eksperymenty z muzyką dodekafoniczną. Innym uczniem Schonberga studiującym w tym samym czasie był Anton Webern. W swej twórczości Berg wykorzystywał zasady atonalności i serializm, lecz także wiele z jego kompozycji jest muzyką tonalną lub mieszaną, osadzoną w estetyce późnego romantyzmu.

Po zakończeniu studiów Berg rozpoczął pracę kompozytorską jednocześnie pracując zawodowo jako księgowy. W 1911 poślubił znaną śpiewaczkę Helenę Nahowską. W 1915 został powołany do służby wojskowej, z której został zwolniony w rok później z powodu słabego zdrowia (cierpiał na astmę). Jego wojskowe przeżycia skłoniły go do skomponowania opery Wozzeck bazującej na popularnym dramacie Büchnera (Woyzeck). Premiera opery miała miejsce w 1922 i spotkała się z dobrym przyjęciem. W 1919 wraz z Arnoldem Schönbergiem założył Towarzystwo Muzyczne, którego celem było wspieranie awangardowych eksperymentów muzycznych.

Do innych znanych dzieł Berga należą Koncert kameralny na fortepian, skrzypce i 13 instrumentów dętych (1925) oraz Suita liryczna na kwartet smyczkowy (1926). W obu Berg połączył tradycyjną tonalność z zasadami atonalności. Ostatnim dziełem opublikowanym za życia kompozytora był Koncert skrzypcowy "pamięci Anioła" dedykowany tragicznie zmarłej w wieku 19 lat Manon Gropius, córce Almy Mahler, wdowy po Gustawie Mahlerze i Waltera Gropiusa.

Umierając Berg pozostawił niedokończoną operę Lulu. Jest on także autorem libretta tego dzieła. Erotycznie skandalizująca opera opowiada o jego skrywanej miłości do Hanny Fuchs-Robertin. Kompozycja ujrzała światło dzienne dopiero po śmierci żony Berga w 1964. Została ukończona przez Friedricha Cerha i wystawiona w 1976.

[edytuj] Twórczość

Najważniejsze utwory:

• opery Wozzeck, Lulu
• Koncert skrzypcowy "pamięci Anioła"
• Suita liryczna na kwartet smyczkowy
• Siedem wczesnych pieśni

Zobacz też pełną listę dzieł Albana Berga

[edytuj] Zobacz też

• przegląd zagadnień z zakresu muzyki

[edytuj] Źródła

Brakuje monografii Berga w języku polskim. Potrzebne informacje można znaleźć w dwóch kompendiach nt. drugiej szkoły wiedeńskiej:

• B. Schaeffer, Klasycy dodekafonii (tomy 1-2), PWM, Kraków 1961-1964
• L. Rognoni, Wiedeńska szkoła muzyczna, PWM (seria Biblioteka Res Facta), Kraków 1978
• B.Schaeffer, "Kompozytorzy XX wieku" (tom 1), Wydawnictwo Literackie, Kraków 1990

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Dość szczegółowe omówienia dzieł Berga
• Teksty pieśni Berga