Abhinawaguptapada

Abhinawaguptapada ( ang. Abhinavagupta; ur. ok. 950, zm. ok. 1120) - hinduski uczony, filozof i mistyk pochodzący z Kaszmiru, urodzony w rodzinie bramińskiej. Jego pisma obejmują około 50 rozpraw, komentarzy i hymnów mistyczno-filozoficznych. Według tradycji był wcieleniem Śeszy.

Myśl Abhinawaguptapady przeszła trzy etapy rozwoju: tantryczny, estetyczny i filozoficzny. Filozofią i rytuałem, a przede wszystkim systematycznym wykładem mistyki i myśli tantrycznej szkoły kula, zajął się w swoim największym dziele, Tantraloce (Światło tantry). Myśli zawarte w Tantraloce skondensował następnie w dziele o znacznie mniejszych rozmiarach Tantrasara.

Okres estetyczny rozwoju myśli Abhinawaguptapady reprezentuje szereg komentarzy traktujących o mistyce, teatrze i poezji. Stanowią je komentarz Loczana (Pogląd) do Dhawanjaloki (Światła "dźwięku") i Abhinawabharati (Najnowszy [komentarz] do Bharaty) do Natjaśastry, traktatu Bharaty o teatrze.

Najważniejsze teksty filozoficzne Abhinawaguptapady to Iśwarapratjabhidźni i Iśwarapratjabhidźniawiwrytiwimarsini (Rozprawa o interpretacji pojęcia rozpoznania Iśwary). Pierwszy tekst stanowi komentarz do zaginionego dzieła Utpalaćarji Iśwarapratjabhidźniawimarsini (Rozprawa o rozpoznaniu Boga), drugi stanowi wykład teorii o rozpoznaniu (prajtabhidźnia) tego, co transcendentalne w tym, co poznawalne zmysłowo.