1716

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• styczeń - negocjacje w Rawie Ruskiej między reprezentantem Saksonii Flemingiem a konfederatami sandomierskimi. Konfederaci odrzucili proponowaną przez dwór kontrybucję pieniężną i zwrócili się do Piotra Wielkiego o mediację.
• 13 kwietnia - reprezentant Rosji Grigorij Dołgruki nadzoruje dalsze rozmowy sasko-konfederackie. Rozmowy te zostały zerwane z powodu aresztowania i stracenia szlachcica konfederackiego, który uprowadził konie załodze saskiej w Sandomierzu.
• 3 października - Sasi pokonali konfederatę Chryzostoma Gniazdowskiego (bitwa pod Kowalewem).
• 5 października - Wojska saskie Augusta II pokonały konfederatów tarnogrodzkich w bitwie pod Kowalewem.
• 3 listopada - konfederaci i dwór sasko-polski podpisali traktat warszawski.
• Projekt kandydatury księcia de Chartres na tron polski.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 2 stycznia biblioteka królewska w Madrycie zostaje przekształcona w Bibliotekę Narodową (Biblioteca Nacional de España).
• 13 stycznia Ştefan II Cantacuzino władca Walahii oskarżony o spiskowanie z Austriakami i zdjęty z tronu przez tureckiego sułtana, który zastąpił go Nicolae III Mavrocordat'em. Stefan został stracony 24 czerwca w Stambule.
• 16 stycznia na mocy dekretów Nueva Planta Aragonia traci fueros (przywileje administracji lokalnej).
• styczeń Guillaume Dubois został radcą stanu Francji (conseiller d’État).
• (styczeń) napięcie hiszpańsko-francuskie regent Francji Filip II Burbon-Orleański zakazuje flocie francuskiej powrotu z Hiszpanii (by mieć Hiszpanów na oku). Charles Auguste d'Allonville de Louville próbuje negocjować z władcą Hiszpanii Filipem V.
• 4 lutego Jakub III Stuart odpłynął do Francji. Koniec powstania Szkotów przeciw władzy Hanowerczyków.
• 25 lutego-19 kwietnia Karol XII zaatakował Norwegię i zajął miasto Christiania (dzisiejsze Oslo).
• 17 marca Ippolito Desideri dotarł do miasta Lhasa (Tybet). Wracał w 1721 roku.
• 1 kwietnia André Hercule de Fleury nauczycielem króla Ludwika XV.
• 8 kwietnia jedna z armii szwedzkich skapitulowała w Wismarze.
• 13 kwietnia Karol VI Habsburg wypowiedział wojnę Turcji.
• 2 maja John Law stworzył we Francji Bank Generalny (Banque générale) z prawem emisji banknotów (pierwszych w historii Europy) i przeprowadzania manipulacji monetarnych.
• 29 maja Carl Piper (więzień spod Połtawy - 1709) umarł w rosyjskiej niewoli.
• 5 czerwca Austria i Wielka Brytania podpisały Traktat Westminsterski.
• 19 czerwca Japonia Yoshimune Tokugawa szogunem.
• 8 lipca bitwa morska pod Korfu
• 8 lipca przegrana Szwedów w bitwie morskiej pod Dynekilen.
• 19 lipca-11 sierpnia oblężenie Korfu
• sierpień początek konfliktu Piotra Wielkiego z jego synem Aleksym, którego cesarz Karol VI Habsburg ukrył w październiku w Królestwie Neapolu.
• 5 sierpnia Bitwa pod Petrovaradinem - Eugeniusz Sabaudzki pokonał Turków.
• 26 sierpnia Eugeniusz Sabaudzki rozpoczął oblężenie miasta Temesvar, które skapitulowało w połowie października. Hrabia de Mercy zostaje gubernatorem Banatu.
• 6 września Karol XII zakłada swą kwaterę główną w Lundzie.
• 9 października traktat obronny brytyjsko-francuski.
• 11 października Leibniz zmarł w zapomnieniu w Hanowerze.

• 1716-1731 - era brytyjsko-francuskiego arbitrażu w Europie.
• Wielka Brytania uchwalenie Septennial Act (parlament ma być wybierany odtąd co 7 lat a nie co 3).
• 1716-1717 John Lombe podpatrzył w Italii technikę maszyn skręcających jedwabne nici i zaadaptował metody te w Anglii.
• pozaeuropejski handel brytyjski to odpowiednio w latach 1716 i 1789 - 20 i 40 % całości handlu Wielkiej Brytanii.
• Nowa dyscyplina sportu Wioślarstwo wymyślone w Londynie.
• powstaje francuski mit Ameryki "pełnej diamentów" (por: Manon Lescaut).
• powstał francuski Zarząd Dróg i Mostów.
• We Francji grasował zbój Cartouche.
• Monteskiusz zastąpił ojca na stanowisku prawnika parlamentu w Bordeaux.
• Bruksela wydaliła wszystkich Żydów, którzy mieszkali w tym mieście.
• Janseniści złożyli apelacje przeciw papieskiej bulli Unigenitus.
• Król Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern podarował carowi Piotrowi I bursztynowy gabinet przyszłą Bursztynową Komnatę jako dowód przyjaźni i potwierdzenie zawartego sojuszu między Prusami a Rosją. W zamian za to dostał 55 wysokich Rosjan do pruskiego królewskiego "pułku olbrzymów".
• Meklemburgia Rosjanie wkroczyli do Księstwa i zadomowili się tam. Wywołuje to niezadowolenie w Hanowerze, które to państwo uzyskało od cesarza i Austrii zgodę na zajęcie Meklemburgii.
• Karol VI Habsburg opłakuje śmierć swego syna i jedynego męskiego następcy Leopolda, który zmarł jako dziecko.
• władca Wołoszczyzny Mikołaj III Mavrocordat zaaresztowany przez Austriaków.
• Cosimo III de' Medici ustalił rejony gdzie można uprawiać winorośla.
• Georg Heinrich von Görtz mianowany prze Karola XII szefem finansów szwedzkich. Görtz negocjował pokój w Holandii i Francji.
• Christopher Polhem i Emanuel Swedenborg założyli pierwsze szwedzkie pismo naukowe Daedalus hyperboreus (potem Den nordlige Daidalos).
• wychodzi szwedzkie pismo Les Anecdotes de Suède.
• Powstają letnie ogrody Peterhofu. Zbudował je Jean-Baptiste Alexandre Le Blond.
• Rosjanie próbowali doprowadzić do niepodległości Księstwa Holsztynu, co wywołało zaniepokojenie Wielkiej Brytanii i Elektoratu Hanoweru.
• 1716-1717 dyplomatyczna podróż cara Piotra po Europie. Wizyta min. w Prusach, Danii i we Francji.
• Piotr Wielki rozkazał zlikwidować sektę Raskolnikowa.
• Franciszkanie założyli misję Concepcion na terenie dzisiejszego Teksasu. Hiszpania zajmuje teren całego dzisiejszego stanu.
• Luizjana przyjęła pierwszych czarnych niewolników.
• Pierwsza latarnia morska w historii USA zbudowana w Bostonie.
• Duńczycy osiedlają się na wyspie Św. Jana.
• 1716-1718 pirat "Blackbeard" grasował na Karaibach.
• Algier - trzęsienie ziemi w mieście zabiło 20 000 osób.
• Początek upraw kawy na wyspie Cejlon.

[edytuj] Urodzili się

• 20 stycznia - Karol III Burbon, król Hiszpanii, Neapolu i Sycylii
• 26 lutego - Jan de Witte, polski architekt holenderskiego pochodzenia
• 5 marca - Mikołaj Pacassi, austriacki architekt (zm. 1790)
• 29 maja - Louis Jean Daubenton, francuski przyrodnik
• 14 czerwca - Peter Harrison, amerykański architekt
• 1 grudnia - Étienne-Maurice Falconet, francuski rzeźbiarz
• 26 grudnia - Thomas Gray, angielski poeta
• Yosa Buson, japoński malarz i poeta

[edytuj] Zmarli

• 17 stycznia - Maria Kazimiera d'Arquien, królowa Polski, żona Jana III Sobieskiego
• 2 listopada - Engelbert Kämpfer, niemiecki lekarz i podróżnik
• 14 listopada - Gottfried Wilhelm Leibniz, niemiecki filozof i matematyk

[edytuj] Święta ruchome

• Tłusty czwartek: 20 lutego
• Ostatki: 25 lutego
• Popielec: 26 lutego
• Niedziela Palmowa: 5 kwietnia
• Wielki Czwartek: 9 kwietnia
• Wielki Piątek: 10 kwietnia
• Wielka Sobota: 11 kwietnia
• Wielkanoc: 12 kwietnia
• Poniedziałek Wielkanocny: 13 kwietnia
• Wniebowstąpienie: 21 maja
• Zesłanie Ducha Świętego: 31 maja
• Boże Ciało: 11 czerwca