12 Dywizja Piechoty (II RP)

Ten artykuł dotyczy 12 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zobacz też: 12 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

Tarnopol, miejsce stacjonowania sztabu 12 DP

12 Dywizja Piechoty^[1] (12 DP) - wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.

Sztab dywizji i większość jej oddziałów stacjonowała w Tarnopolu.

[edytuj] Udział w wojnie obronnej 1939

Od czerwca 1939 12 DP pod dowództwem gen. bryg. Gustawa Paszkiewicza przeznaczona była do drugiego rzutu, w wypadku mobilizacji miała wejść w skład południowego skrzydła Armii "Prusy" pod dowództwem gen. Stanisława Skwarczyńskiego. Z chwilą wybuchu wojny formująca się dywizja ześrodkowana była w rejonie Kielc.

W dniu 7 września 12 DP opuściła pozycję pod Skarżyskiem i ruszyła w stronę Iłży. W nocy skoncentrowała się w lesie starachowickim na wschód od Iłży. Jej oddziały wspomogły obrońców Iłży w walkach z niemiecką 3 DLek. 8 września wieczorem dywizja częścią sił z powodu nieukończonej mobilizacji weszła do walki. W nocy z 8 na 9 września stoczyła z niemieckim XV Korpusem Lekkim gen. Hermanna Hotha ciężką bitwę w rejonie Iłży. 9 września część jej oddziałów wdarła się w linie niemieckie i dopiero pojawienie się czołgów zastopowało je. W rezultacie uległy one panice, a dywizja została odcięta od Wisły i rozbita.

Resztki dywizji przebijały się przez Wisłę na własną rękę i zostały częściowo odtworzone jako brygady. Wzięły później udział w drugiej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim i skapitulowały 27 września.

[edytuj] Skład organizacyjny

• 51 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
• 52 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
• 54 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
• 12 Pułk Artylerii Lekkiej
• 12 Dywizjon Artylerii Ciężkiej
• 12 Batalion Saperów
• Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ A Nr 12
• Samodzielna Kompania Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 63
• Kompania Kolarzy Nr 63
• Kompania Przeciwpancerna Nr 63
• Kompania Telefoniczna 12 DP
• Szwadron Kawalerii Dywizyjnej - Szwadron KOP "Hnilice Wielkie"
• Służby

[edytuj] Obsada personalna dowództwa dywizji 1919-1939

dowódcy:

• gen. ppor. Robert Lamezan-Salins XII.1919-12.III.1920 ^[2]
• gen. bryg. Stanisław Sołłohub-Dowoyno III.1927-II.1936
• gen. bryg. Gustaw Paszkiewicz 1936-1939

dowódcy piechoty dywizyjnej:

• płk piech. Kazimierz Łukoski X.1921-VIII.1925
• płk piech. Włodzimierz Bokszczanin do III.1927
• płk piech. Władysław Langner III.1927-XI.1928
• płk dypl. Seweryn Łańcucki

szefowie sztabu:

• mjr dypl. Tadeusz Klimecki 1927-1930
• ppłk dypl. Stefan Izdebski

[edytuj] Odtworzenie dywizji w ramach Armii Krajowej

W 1944 w wyniku przeprowadzania akcji odtwarzania przedwojennych jednostek wojskowych utworzono 12 Dywizję Piechoty AK pod dowództwem kpt. F. Garwola w składzie 51 pp i 52 pp (Obszar Lwów, Podokręg Tarnopol).

Zobacz więcej w osobnym artykule: 12 Dywizja Piechoty AK.

[edytuj] Bibliografia

• Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Połączenie "Błękitnej Armii" z Wojskiem Polskim w 1920 r.
• strona internetowa http://www.12dz.mil.pl/

Przypisy

p • d • e

Piechota II RP

Centrum Wyszkolenia Piechoty • Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych * Szkoła Podchorążych Piechoty

Dywizje piechoty: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21G • 22G • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 1 DLB • 2 DLB • 1 DSP • 4 DSP • 5 DSP • DOchotn.

Rezerwowe dywizje piechoty: 33 • 35 • 36 • 38 • 39 • 41 • 44 • 45 • 50 • 55 • 60

Pułki piechoty: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 • 56 • 57 • 58 • 59 • 60 • 61 • 62 • 63 • 64 • 65 • 66 • 67 • 68 • 69 • 70 • 71 • 72 • 73 • 74 • 75 • 76 • 77 • 78 • 79 • 80 • 81 • 82 • 83 • 84 • 85 • 86

Pułki strzelców podhalańskich: 1 psph • 2 psph • 3 psph • 4 psph • 5 psph • 6 psph Morskie pułki strzelców: 1 mps • 2 mps

Rezerwowe pułki piechoty: 93 • 94 • 95 • 96 • 97 • 98 • 114 • 115 • 116 • 133 • 134 • 135 • 144 • 145 • 146 • 154 • 155 • 156 • 159 • 163 • 164 • 165 • 178 • 179 • 180 • 182 • 183 • 184 • 201 • 202 • 203 • 204 • 205 • 206 • 207 • 208 • 209 • 216

Bataliony piechoty: bmor. • bstoł. • 1 bs • 2 bs • 3 bs • 1 mbs • 2 mbs