Wikipedia:Gõ tiếng Việt

Hiện tại Wikipedia Tiếng Việt đang sử dụng bộ gõ A.V.I.M. (tên cũ là H.I.M) vì các lý do:

• Giấy phép phù hợp với tiêu chí nguồn mở.
• Cài đặt đơn giản, dễ tuỳ biến.
• Sử dụng được trên các trình duyệt họ Mozilla, Opera, Internet Explorer.
• Được chú ý nâng cấp khi có phiên bản mới.

Khi lần đầu bạn vào trang web Wikipedia tiếng Việt và chưa đăng nhập, bộ gõ ở trạng thái tắt. Tuy nhiên, nó sẽ nhớ kiểu gõ bạn chọn.

Dưới đây hướng dẫn thêm về cách dùng bộ gõ mặc định.

[sửa] Cài đặt

Bộ gõ A.V.I.M được mặc định tích hợp vào skin Monobook (skin mặc định) của Wikipedia tiếng Việt. Tuy nhiên, những thành viên tham gia vào các dự án Wikimedia khác, đóng góp vào việc phiên dịch và viết bài về các nhân vật Việt Nam không có bộ gõ bên ngoài, có thể sử dụng một đoạn code ngắn để tích hợp vào.

Các bước làm như sau:

• Vào dự án Wikimedia mà bạn định tích hợp vào, đăng nhập với tên thành viên của mình.
• Vào trang Thành viên của mình tại đó
• Gõ thêm vào địa chỉ URL đã có ở trình duyệt dòng /monobook.js, ví dụ, trình duyệt hiện đang là http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Vidu, hãy thêm vào để có dạng http://commons.wikimedia.org/wiki/User:Vidu/monobook.js (chú ý: toàn bộ chữ monobook.js là chữ thường).
• Bạn hãy tạo một trang mới tại đó, chép và dán đoạn mã sau vào ô soạn thảo

//cài đặt bộ gõ [[Wikipedia:Gõ tiếng Việt|A.V.I.M]] từ Wikipedia tiếng Việt
document.write('<script type="text/javascript" src="'
+ 'http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:ImportAVIM.js'
+ '&action=raw&ctype=text/javascript"></' + 'script>');

• Lưu trang
• Làm theo hướng dẫn tại phần ghi chú đầu trang để xóa bộ nhớ đệm (cache).
• Hoàn tất! Thanh lựa chọn tiếng Việt sẽ nằm ở bên trái màn hình tương tự như Wikipedia tiếng Việt

Nếu có bất kỳ thắc mắc gì khác, mời đặt câu hỏi tại trang thảo luận.

[sửa] Cách sử dụng

[sửa] Trình duyệt

Cộng đồng Wikipedia tiếng Việt đã thử bộ gõ này dùng các trình duyệt và hệ điều hành dưới đây:

• Trên Linux:
  • Mozilla Firefox 1.5b1, 2.0 – hoạt động tốt
  • Opera 8.02, 8.5 – hoạt động tốt
  • Konqueror 3.5.3, 3.5.5 – hoạt động tốt
• Trên Microsoft Windows:
  • Internet Explorer 6.0 SP2, 7.0 – hoạt động tốt
  • Mozilla Firefox 1.5, 2.0 – hoạt động tốt
• Trên Mac OS X 10.3.9:
  • Camino 1.0 – hoạt động tốt
  • Mozilla Firefox 1.0, 2.0 – hoạt động tốt
  • Safari 1.3.1 – không hoạt động. Gợi ý: dùng Vietnamese Keyboard
• Trên Mac OS X 10.4.8:
  • Camino 1.0 – hoạt động tốt
  • Mozilla Firefox 1.0, 2.0 – hoạt động tốt
  • Opera 9.10 – hoạt động tốt
  • Safari 2.0.4 – hoạt động tốt
  • iCab 3.0.3 – không hoạt động. Gợi ý: dùng Vietnamese Keyboard

Đồng thời, bộ gõ này hoạt động tốt trên tất cả các trình duyệt sử dụng Gecko kèm với Mozilla 1.3 trở lên (bao gồm cả Netscape 7.1 trở lên). Nếu bạn đang sử dụng trình duyệt hay hệ điều hành khác thì xin bạn thử bộ gõ này và cho biết kết quả.

[sửa] Điều khiển

Dùng bảng điều khiển bằng các nút radio cho bộ gõ có nhãn hiệu "gõ tiếng Việt", dưới mục "tìm kiếm", trên mục "công cụ" (bên trái). Ngoài ra, bạn có thể sử dụng các phím chức năng để điều khiển bộ gõ:

• F12: bật/tắt
• F9: thay đổi kiểu gõ (luân phiên Tự động, Telex, VNI, VIQR)
• F8: bật/tắt chế độ kiểm tra chính tả.
• F7: bật/tắt chế độ bỏ dấu theo kiểu cũ ("òa", "ùy"...).

Trên Internet Explorer hoặc một trình duyệt cho thay đổi thanh trạng thái, bạn có thể thấy được trạng thái hiện hành của bộ gõ.

[sửa] Cách thiết lập tùy biến riêng

Nếu bạn đã đăng ký một tài khoản trên Wikipedia tiếng Việt, bạn có thể sử dụng bộ gõ mặc định với các tuỳ biến cho riêng mình theo hướng dẫn sau.

[sửa] Các bước tiến hành

1. Tạo tập tin monobook.js nơi trang người dùng của bạn, nếu chưa có. Thay "Tên bạn" bằng tên đăng nhập của bạn trong ô sau rồi ấn nút bên dưới:
2. Trong tập tin monobook.js đó, bạn thêm các dòng (thay đổi giá trị x, y, z, t, u và v theo phần giải thích bên dưới, và chỉ cần thêm những dòng cần thiết)

   method=x;
   on_off=y;
   dockspell=z;
   dauCu=t;
   useCookie=u;
   radio=v;
   

3. Lưu trang và xóa vùng nhớ đệm (cache) của trình duyệt.

[sửa] Giải thích

• method=x Kiểu gõ mặc định khi khởi động. Giá trị của x là
  • 0 là Tự động (pha trộn Telex và VNI)
  • 1 là Telex
  • 2 là VNI
  • 3 là VIQR

Mặc định: 0

• on_off=y Trạng thái của bộ gõ khi khởi động. Giá trị của y là
  • 0 bộ gõ khởi động ở trạng thái TẮT
  • 1 bộ gõ khởi động ở trạng thái BẬT

Mặc định: 0

• dockspell=z Chế độ kiểm tra chính tả khi khởi động. Giá trị của z là
  • 0 chế độ kiểm tra chính tả ở trạng thái TẮT
  • 1 chế độ kiểm tra chính tả ở trạng thái BẬT

Mặc định: 1. Tuỳ chọn này giúp phân biệt một số trường hợp không phải là chữ Việt, nhất là khi gõ kiểu Telex, ví dụ gõ được chính xác chữ "Linux" theo kiểu Telex, thay vì được "Lĩnu" hay "Linũ."

• dauCu=t Kiểu bỏ dấu trên nguyên âm. Giá trị của t là
  • 0 nếu chọn kiểu bỏ dấu mới (oà, oè, uý)
  • 1 nếu chọn kiểu bỏ dấu cũ (òa, òe, úy)

Mặc định: 1

• useCookie=u Dùng cookie để ghi nhớ kiểu gõ đã chọn. Giá trị của u là
  • 0 nếu chọn không dùng
  • 1 nếu dùng

Mặc định: 1. Không cần quy định giá trị của biến này nếu bạn đã quy định lại trạng thái bật-tắt/kiểm tra chính tả (các biến on_off/dockspell) của bộ gõ.

• radio=v Dùng bảng nút radio, ở cột bên trái. Giá trị của v là
  • false nếu chọn không dùng
  • true nếu dùng

Mặc định: 1

Lưu ý: Bạn chỉ cần quy định lại những biến nào khác với mặc định.

[sửa] Thí dụ

Giả sử một trường hợp cụ thể: Kiểu gõ mặc định là Telex (x=1), bộ gõ luôn mở khi khởi động (y=1), bật chế độ kiểm tra chính tả (z=1), kiểu bỏ dấu mới (t=0), luôn để bảng các nút điều khiển, bạn sẽ được đoạn mã sau:

method = 1;
on_off = 1;
dauCu = 0;

[sửa] Lưu ý

Các hướng dẫn trên đây áp dụng cho trường hợp mặc định khi bạn dùng skin "Monobook". Hiện nay các skin khác chưa mặc định dùng bộ gõ này, ngoại trừ skin "Simple".

Chúc bạn có phiên làm việc vui vẻ với Wikipedia tiếng Việt.

[sửa] Báo lỗi

Khi gặp trục trặc trong việc gõ tiếng Việt, xin bạn hãy miêu tả lỗi này tại Wikipedia:Gõ tiếng Việt/Báo lỗi.

[sửa] Các bộ gõ khác

Còn thắc mắc? Mời vào:

Wikipedia:Bàn giúp đỡ

Dưới đây là danh sách liên kết đến các bộ gõ tiếng Việt khác mà bạn có thể tải về dùng:

• UniKey, bộ gõ tiếng Việt cho Windows và Linux
• VPSKeys Bàn phím tiếng Việt của Hội Chuyên Gia Việt Nam cho Windows
• MacVNKey, bộ gõ tiếng Việt cho Mac OS 9 và Classic
• Vietnamese Keyboard Set bộ gõ tiếng Việt, Hán, Nôm cho Mac OS X
• WinVNKey, bộ gõ đa ngữ cho Windows, hỗ trợ Việt, Hán, Nôm
• xvnkb, bộ gõ tiếng Việt cho Linux
• VietPad, phần mềm soạn thảo tiếng Việt unicode dùng Java/.NET

[sửa] Nâng cấp bộ gõ

Người quản lý có thể nâng cấp bộ gõ. Tham khảo hướng dẫn cập nhật bộ gõ trước khi nâng cấp.