Thành viên:Vinhtantran/Nháp

Trang này được coi là hướng dẫn về cách hành xử trên Wikipedia. Nói chung, nó được những người tham gia sửa đổi Wikipedia chấp nhận và coi nó là tiêu chuẩn mà mọi người sử dụng nên tuân thủ. Tuy nhiên, nó không là hòn đá tảng và nên được xem xét cùng với ý nghĩa chung và các ngoại lệ. Khi sửa đổi trang này, cần đảm bảo rằng sự sửa lại của bạn phản ánh sự đồng thuận. Khi còn nghi ngờ, xin mời thảo luận trước trên trang thảo luận.

Viết tắt [[WP:NGUYBIEN]]

Tóm tắt về trang này: Chơi trò luẩn quẩn với quy định và hướng dẫn để tránh né tinh thần của các đồng thuận cộng đồng hoặc cản trở mục đích và tinh thần của các quy định, bị nghiêm khắc cấm.

Wikipedia:Ngụy biện

Chơi trò luẩn quẩn với hệ thống hay nói cách khác là ngụy biện có nghĩa là dùng các quy định và hướng dẫn của Wikipedia với ý đồ xấu, để cản trở một cách cố ý mục tiêu của Wikipedia và quy trình hoạt động sửa đổi của cộng đồng. Chơi trò luẩn quẩn với hệ thống là một sự lạm dụng quy trình và phá hoại. Những thuật ngữ liên quan như ngụy biên wiki và lý sự vụn vặt, được dùng để chỉ những sự diễn giải quá chính xác theo từng từ ngữ của quy định để vi phạm đến tinh thần của quy định.

Một thành viên viết bài chơi trò với hệ thống luôn tìm cách sử dụng quy định với ý đồ xấu, bằng cách soi mói từng câu chữ, biện hộ rõ ràng cho các hành động phá hoại và những thái độ mà quy định rõ ràng không hề có ý định ủng hộ. Để làm điều này, người chơi trò này sẽ tách các quy định và hướng dẫn ra khỏi vị trí đúng đắn của nó là phương tiện để chứng minh cho sự đồng thuận của cộng đồng, và cố gắng dùng chúng một cách chọn lọc để phục vụ cho mục đích cá nhân.

Đôi khi chơi trò luẩn quẩn với hệ thống được dùng để đưa ra quan điểm cá nhân. Cũng có lúc, nó dùng trong các cuộc bút chiến, hoặc để ép người khác phải thừa nhận một quan điểm không trung lập nào đó. Trong tất cả những mục đích này, chơi trò luẩn quẩn là sử dụng sai quy định, và nó bị cấm. Sự chống lại một quy định mà không phản ánh được ý nghĩa thực và tinh thần của quy định là một cách sử dụng sai quy định đó.

[sửa] Ý nghĩa của 'chơi trò với hệ thống'

Chơi trò luẩn quẩn với hệ thống là quá trình lật đổ. Quy định và hướng dẫn của Wikipedia tồn tại là để tổng kết lại ý kiến của cộng đồng về cách hoạt động của Wikipedia, và nó là nền tảng nguyên lý. Cố gắng dùng những quy định này để làm chệch các quy trình Wikipedia, hoặc để tuyên bố ủng hộ cho một quan điểm rõ ràng trái ngược với những quy định đó, hoặc để tấn công một lập trường dựa trên quy định một cách đúng đắn bằng cách áp dụng sai các quy định Wikipedia một cách có chủ đích, là "chơi trò luẩn quẩn với hệ thống", một dạng sửa đổi phá hoại. Chơi trò thường bao gồm:

• Chống lại (hoặc tuyên bố ủng hộ điều đó) một quy định đối với một hành động hoặc thái độ nào đó, mà thành viên đó biết rằng nó ông phản ánh ý đồ và tinh thần thực của quy định, hoặc
• Xuyên tạc quy định theo cách mà thành viên nó biết sẽ làm hại đến Wikipedia hoặc mội trường sửa đổi trên thực tế.

Trong từng trường hợp, sự cố ý hoặc hiểu biết là quan trọng. Sử dụng sai các quy định, hướng dẫn hoặc tiền lệ không phải là chơi trò luẩn quẩn nếu nó dựa trên một sai sót thực sự. Nhưng rất có thể nó là chơi trò, nếu nó là cố ý, khi thành viên cứ liên tục suy diễn quy định thậm chí khi đã rõ ràng là không có cách nào để họ nói là họ không ý thức được điều đó.

Sự phá hoại sai quy cách ở bất cứ hình thức nào đều có bị một quản lý cấm. Vi phạm tinh thần của các hướng dẫn hành xử Wikipedia có thể ảnh hưởng đến thành kiến của người quản lý hoặc Hội đồng Trọng tài khi quyết định.

[sửa] Các ví dụ

Các ví dụ về chơi trò luẩn quẩn bao gồm (nhưng chưa đầy đủ):

1. Ngụy biện Wiki một cách ác ý - suy diễn từ ngữ của quy định để đi ngược lại tinh thần của quy định
2. Sử dụng từ ngữ của quy định để tuyên bố bảo vệ, bào chữa hoặc ủng hộ cho một quan điểm hoặc lập trường rõ ràng mâu thuẫn với quy định

   Ví dụ, For example, spuriously claiming support from WP:CONSENSUS or WP:NPOV to prevent legitimate discussion from progressing. (The gaming of consensus by means of sock or meat puppetry creates a 'false consensus'.)

3. Playing policies against each other.

   Example: "this disputed citation [WP:CITE] cannot be removed even if problematic, since it was agreed by article editors' consensus [WP:CONSENSUS]." (in this case the appeal to consensus is also incorrect, as WP:CONSENSUS doesn't actually say what is claimed)

4. Relying upon the letter of policy as a defense when breaking the spirit of policy.

   The canonical example here is the three reverts rule, which limits editors to 3 reverts in a 24 hour period. The purpose of 3RR is to quench 'revert wars'. An editor who reverts three times in a 24 hour period and once immediately it is the next day, or repeatedly reverts twice only in a day, may well still be sanctioned, since the spirit of 3RR, and the issue it is protecting Wikipedia against, has been breached.

5. Mischaracterizing other editors' actions in order to make them seem unreasonable, improper, or deserving of sanction.

   Example: Not actually providing a specific URL or details for a citation (or giving only vague details), then claiming an editor is being disruptive (breach of WP:DISRUPT) by repeatedly asking again. In this case, it is misrepresentative to describe a reasonable repeated request for information as "disruptive". Failing to provide details sufficient for any editor to locate the exact source with ease, is insufficient to meet community expectation of WP:CITE that citations should be well specified precisely so that other editors may verify them.

6. Selectively 'cherry picking' wording from a policy (or cherry picking one policy to apply but willfully ignoring others) to support a view which does not in fact match policy.

   Example of cherry picking policies: demanding support for an edit because it is verifiable [WP:VERIFIABILITY] and cited [WP:CITE], whilst marginalizing or evading the concerns of others that it is not based upon reliable sources [WP:RS] or fairly representing its purported view [WP:NPOV]. (See: WP:NPOV#f1fff5lity and Verifiability)

7. Attempting to force an untoward interpretation of policy, or impose one's own novel view of "standards to apply" rather than those of the community.

   Example related to WP:RS: "Source X is not sufficiently credible for this article on music - the author don't have any peer reviewed papers in a music journal!" More generally, this example shows removal or marginalizing of notable viewpoints (breach of WP:NPOV) on the grounds that the cited sources do not meet the editor's named standard [even though they do meet the communal standard]. Wikipedia:Reliable sources anticipates that reliable sources with differing levels of reliability and provenance may coexist, and that reliable verifiable sources of reference material will often be available from different types of source, not just one or two preferred by a particular editor. Not every notable view on music is documented in a music journal; not every notable view on scientific topics is documented in science journals. Reliability is determined neutrally, using WP:RS and evidence of the community's view. The primary purpose of WP:RS is to clarify and guide communal views on the reliability of different sources, not to support unilateral demands for an unreasonably narrow personal definition of "reliable" as a means to exclude appropriate sources that document notable opposing views.

8. Stonewalling - actively filibustering discussion, or repeatedly returning to claims that a reasonable editor might have long since resolved or viewed as discredited, effectively tying up the debate or preventing a policy-based resolution being obtained.

   See also: WP:IDIDNTHEARTHAT.

9. 'Borderlining' - habitually treading the edge of policy breach or engaging in low-grade policy breach, in order to make it hard to actually prove misconduct.

Gaming sometimes overlaps with other policies:

• Mis-using Wikipedia processes to put another editor in an invidious position, prove a point, or muddy the water in a dispute, can also be a form of gaming. However it is more often categorized as using Wikipedia to prove a point or abuse of process.
• Using policies and guidelines to build (or push) a patently false case that some editor is editing in bad faith, with the 'evidence' for this itself being an obviously unreasonable bad-faith interpretation of that person's action. This is more often categorized as a breach of the policy assume good faith, and in particular, repeated unjustified "warnings" may also be viewed as a breach of civility.
• If gaming is also knowingly used as a basis to impugn another editor or to mischaracterize them as bad faith editors, then this may also violate the policy of no personal attacks.

Note that actions similar to these where there is no evidence of intent to act improperly, are usually not considered gaming. The essence of gaming is the willful or knowing misuse of policy.

[sửa] Spurious legalisms

Since Wikipedia is not a court of law, many legal procedures or terms have no bearing on Wikipedia. Typically, wikilawyering raises procedural or evidentiary points in a manner analogous to that used in formal legal proceedings, often using ill-founded legal reasoning. Occasionally wikilawyering may raise legitimate questions, including fairness, but often it serves to evade an issue or obstruct the crafting of a workable solution. For example, while it is often impossible to definitely establish the actual user behind a set of sockpuppets, it is not a defense that all the sockpuppets which emerge were not named in the request for arbitration.

[sửa] Abuse of process

Abuse of process is related to gaming. It involves knowingly trying to use the communally agreed and sanctioned processes described by some policies, to advance a purpose for which they are clearly not intended. Abuse of process is disruptive, and depending on circumstances may be also described as gaming the system, personal attack, or disruption to make a point. Communally agreed processes are intended to be used in good faith and only for good reasons.

[sửa] See also

• One who comes into equity must come with clean hands
• Unclean hands
• Wikipedia:Disruptive editing
• Wikipedia:Do not disrupt Wikipedia to illustrate a point
• Wikipedia:Don't stuff beans up your nose