John McCain

John McCain
Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ
3 tháng 1 năm 1987 – Hiện thời
Tiền nhiệm	Barry Goldwater
Kế nhiệm	Không
Khu vực	Arizona
Dân biểu Hoa Kỳ
Nhiệm kỳ
3 tháng 1 năm 1983 – 3 tháng 1 năm 1987
Tiền nhiệm	John Jacob Rhodes Jr.
Kế nhiệm	John Jacob Rhodes III
Khu vực	Khu bầu cử quốc hội số 1 của Arizona
Đảng	Đảng Cộng hòa
Sinh	29 tháng 8 năm 1936 Vùng kênh đào Panama
Nơi ở	Phoenix, Arizona
Phu nhân	Carol Shepp (từ 1965-1980) Cindy Hensley McCain (từ 1980)
Con cái	Douglas (sinh 1959), Andrew (sinh 1962), Sidney (sinh 1966), Meghan (sinh 1984), John Sidney IV "Jack" (sinh 1986), James (sinh 1988), Bridget (sinh 1991)
Website: Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ John McCain: Arizona

John Sidney McCain III (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1936) là Thượng nghị sĩ thâm niên của Hoa Kỳ đến từ tiểu bang Arizona và là người chắc chắn sẽ được Đảng Cộng hòa đề cử ra tranh chức tổng thống trong kỳ bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2008. Ông là một trong hai nhân vật năng nổ (người kia là John Kerry) trong việc hối thúc và vận động chính phủ Hoa Kỳ bình thường hóa quan hệ ngoại giao với nước cựu thù của Hoa Kỳ là Việt Nam với nhiều lý do nhưng đặc biệt là sự nhìn xa thấy rộng Việt Nam như một đối trọng trong vùng đáng giá để đối đầu với Trung Quốc.^[1]

Cả ông nội và cha của McCain từng là đô đốc của Hải quân Hoa Kỳ. McCain cũng đã học tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ và tốt nghiệp vào năm 1958. McCain trở thành một phi công hải quân lái máy bay cường kích từ hàng không mẫu hạm. Trong lúc tham chiến trong Chiến tranh Việt Nam, Ông thoát chết trong gang tấc trong vụ cháy trên Hàng không mẫu hạm USS Forrestal năm 1967. Trong chuyến thi hành nhiệm vụ đánh bom lần thứ 23 trên bầu trời Bắc Việt sau đó cũng trong năm 1967, phi cơ của ông bị bắn rơi và ông bị thương trầm trọng. Ông đã chịu đựng 5 năm rưỡi làm tù binh chiến tranh trước khi ông được trả về sau Hiệp định Paris 1973.

Chẳng bao lâu sau khi ông giải ngũ khỏi Hải quân vào năm 1981 và di chuyển đến Arizona, McCain tham gia vào chính trị. Năm 1982 ông được bầu vào Hạ viện Hoa Kỳ đại diện cho Khu bầu cử quốc hội số 1 của Arizona. Sau khi phục vụ hai nhiệm kỳ tại đó, ông được bầu vào Thượng viện Hoa Kỳ đại diện cho Arizona vào năm 1986. Ông tái đắc cử Thượng nghị sĩ những năm 1992, 1998, và 2004. Trong lúc thường ngày gắn bó chặt chẻ với chủ nghĩa bảo thủ Mỹ, McCain đã tạo được tên tuổi như một nhân vật độc lập chính trị vì ông sẳn sàng bất chấp để chống đối giới chính thống thuộc Đảng Cộng hòa trên nhiều vấn đề. Thoát nạn sau vụ tai tiếng Keating Five trong thập niên 1980, ông coi việc cải cách tài trợ vận động tranh cử là một trong những mối quan tâm hàng đầu của ông. Điều đó dẫn đến việc thông qua Đạo luật McCain-Feingold năm 2002.

McCain từng là một ứng cử viên ra tranh sự đề cử của Đảng Cộng hòa để trở thành ứng cử viên trong kỳ bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2000, nhưng đã bị George W. Bush đánh bại sau những cuộc tranh đua sát gián tại các cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên. Trong kỳ bầu cử tổng thống năm 2008, ông là người dẫn đầu tranh đua quyền đề cử của Đảng Cộng hòa từ khi vòng tranh đua bắt đầu diễn ra, nhưng ông gặp trở ngại và gần như cuộc vận động của ông bị sụp đổ vào giữa năm 2007 vì các vấn đề tài chính và vì ông ủng hộ việc Cải cách Di Dân Toàn diện (Comprehensive Immigration Reform). Cuối năm 2007 ông đã lấy lại được phong độ, giành thắng lợi tại một số cuộc bầu cử sơ bộ chính yếu trong tháng 1 năm 2008. Đến cuối tháng 1, ông trở thành người dẫn đầu cuộc đua giành sự đề cử của Đảng Cộng hòa một lần nữa. Vị thế dẫn đầu của ông được vững mạnh hơn nhờ những thắng lợi của ông trong ngày Siêu thứ ba đầu tháng 2 và nhờ sự rút lui dần của người tranh đua đứng kế sau ông là Mitt Romney.

[sửa] Lúc nhỏ và binh nghiệp

[sửa] Bối cảnh gia đình và giáo dục ban đầu

Ông nội và cha của John McCain trên một chiến hạm của Hải quân Hoa Kỳ đang đậu trong Vịnh Tokyo vào khoảng ngày 2 tháng 9 năm 1945.

McCain sinh ngày 29 tháng 8 năm 1936 tại Căn cứ Không quân Coco Solo trong Vùng kênh đào Panama do Mỹ kiểm soát^[2]. Cha là Đô đốc John S. "Jack" McCain, Jr. (1911–1981) và mẹ là Roberta (Wright) McCain (sinh năm 1912). Cả cha và ông nội của ông là hai đô đốc của Hải quân Hoa Kỳ,^[3] và họ thực sự là cặp cha con đầu tiên cùng đạt đến cấp bậc đô đốc bốn sao.^[4] Ông nội tên John S. "Slew" McCain, Sr. là một nhà tiên phong chiến lược hàng không mẫu hạm^[5] nắm tư lệnh tất cả các lực lượng hàng không mẫu hạm tại mặt trận Thái Bình Dương trong Đệ nhị Thế chiến, chỉ huy các lực lượng Hoa Kỳ trong các hành động hùng tráng như Trận Vịnh Leyte, và đã qua đời bốn ngày sau khi chiến tranh kết thúc.^[4] Cha của ông là một tư lệnh tàu ngầm^[4] được tưởng thưởng với cả Huân chương sao bạc và Huân chương sao đồng.^[5] McCain là người Mỹ có nguồn gốc Ireland và Scotland.^[6]

Trong mười năm đầu của cuộc đời, McCain thường xuyên rời chổ ở khi gia đình của ông theo cha tới New London, Connecticut, Trân Châu Cảng, Hawaii và vô số căn cứ khác tại Thái Bình Dương; McCain học bất cứ những gì mà trường học tại 1 căn cứ hải quân dạy nhưng những thứ đó thường là phương hại đến sự giáo dục của ông.^[7] Sau vụ tấn công của Nhật vào Trân Châu Cảng năm 1941, cha của ông vắng mặt trong những khoảng thời gian dài.^[5] Khi còn là một đứa trẻ, John McCain nổi tiếng vì dễ nổi cáo và năng nổ trong thi đua và giành chiến thắng.^[7] Sau khi Đệ nhị Thế chiến kết thúc, cha của ông vẫn ở lại Hải quân, đôi khi làm công việc tùy viên chính trị;^[5] gia đình định cư tại miền bắc Virginia, và McCain đi học tại trường St. Stephen thiên về giáo dục hơn tại Alexandria, Virginia từ năm 1946 đến 1949,^[8] nơi ông bắt đầu phát triển một khí tính ươn ngạnh.^[9] Sau đó hai năm trôi qua cùng với cha đi khắp các căn cứ hải quân;^[10] tổng cộng ông đã học tại khoảng 20 trường khác nhau trong suốt thời niên thiếu của mình.^[11] Sau đó ông học Trung học Episcopal tại Alexandria bắt đầu vào năm 1951, đó là một trường tư thục hàng đầu có điều lệ vinh dự khiêm ngặch.^[12] McCain giành được hai giải thưởng thể thao về đô vật,^[13] là môn mà ông có năng khiếu trong các lớp hạng cân nhẹ.^[4] Có các biệt danh là "Punk" (tồi) và "McNasty" (tên của ông chữ Cain biến thành chữ Bẩn),^[9][14] ông tiếp tục nổi danh với cá tính hay gây gổ và hung hăng^[13] và ông tốt nghiệp trung học vào năm 1954.

[sửa] Huấn luyện Hải quân, nhận nhiệm vụ ban đầu, hôn nhân đầu tiên và con cái

McCain (phía trước bên phải) cùng với phi đoàn của ông vào năm 1965.

Theo bước của cha và ông nội, McCain vào học tại Học viện Hải quân Hoa Kỳ. McCain là một học viên nổi loạn và đời binh nghiệp của ông tại Học viện Hải quân rất mâu thuẩn nữa yêu nữa ghét và mù mờ.^[15] Ông thường hay cải nhau với ban giám hiệu và lãnh đạo của trường; mỗi năm ông bị trên 100 lần kỷ luật (vì giày không đánh bóng, đội hình không chỉnh tề, nói chuyện không đúng chổ và những việc đại khái như vậy),^[15] khiến ông mất đi tư cách thành viên trong "Câu lạc bộ Thế kỷ".^[4] Ông không ưa những thượng cấp ngang nhiên chứng tỏ quyền lực trước mặt ông — "Thật là nhảm nhí, và tôi ghét cay ghét đắng về chuyện đó"^[15] — và ông đôi khi sẽ can thiệp khi thấy chuyện đó xảy ra với những người khác.^[4] Cao 5 bộ 7 inch^[16] và cân nặng 127 cân Anh^[17] (1.70 m và 58 kg), ông tham dự tranh tài môn quyền Anh hạng nhẹ trong 3 năm, tuy thiếu tài năng nhưng gan dạ và không có "bỏ số de."^[17] Có một trí óc khá thông minh,^[18] ông học tốt một số môn mà ông thích như Văn chương Anh, lịch sử và chính quyền.^[4][15] Mặc dù điểm số kém, ông vẫn là lãnh đạo trong nhóm học viên Hải quân,^[15] đặc biệt là tổ chức các hoạt động ngoài giờ học; một bạn học viên của ông nói rằng "được tự do với John McCain cũng giống như là một vụ xe lửa trật đường rầy."^[15] Mặt dù gặp khó khăn, sau này ông viết rằng ông chưa bao giờ lưởng lự ý nguyện của mình để chứng tỏ cho cha và gia đình ông biết là ông cũng có dũng khí tương tự như hai bậc bề trên của mình trong Hải quân. Ông chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ học và vì vậy ông đã hoàn thành thành công việc huấn luyện của mình và tốt nghiệp Học viện Hải quân năm 1958; ông đứng hạng năm từ dưới đếm lên trong lớp của mình,^[19] hạng 894 trong số 899 học viên.^[15]

McCain sau đó nhận nhiệm vụ là một thiếu úy Hải quân và trải qua hai năm rưởi thụ huấn thành phi công Hải quân tại Căn cứ Không lực Hải quân Pensacola ở Florida và Căn cứ Không lực Hải quân Corpus Christi ở Texas,^[20] lái phi cơ A-1 Skyraiders.^[21] Ông trở nên nổi tiếng là một kẻ ăn chơi khi ông lái một chiếc xe Corvette, hò hẹn với một vũ nữ khiêu dâm tên là "Marie the Flame of Florida", và, như lời ông nói sau này, "nói chung đã phí phạm sức khỏe và tuổi thanh xuân của tôi."^[11] Ban đầu ông là một phi công tầm thường, không năng nổ chịu khó đọc sách hướng dẫn về phi hành.^[22] Trong một cuộc thực tập tại Texas, bộ máy của phi cơ ông hỏng trong lúc đáp xuống và phi cơ của ông rơi xuống Vịnh Corpus Christi, tuy nhiên ông thoát hiểm mà không bị thương tích gì nặng.^[22][20] Ông tốt nghiệp trường lái phi cơ năm 1960^[23] và trở thành một phi công hải quân lái máy bay cường kích.

McCain phục vụ trên các hàng không mẫu hạm USS Intrepid và USS Enterprise,^[24] trong Biển Caribbe và được triển khai đến Địa Trung Hải.^[22] Ông trực chiến trên hàng không mẫu hạm Enterprise khi nó tham dự cuộc phong tỏa Cuba trong suốt thời gian có cuộc Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962.^[23] Năng lực phi hành của ông được cải thiện, nhưng ông chút nữa bị mất mạng khi máy bay ông lái gần như va chạm đường dây điện sau khi bay quá thấp trên bầu trời Tây Ban Nha.^[22] Ông trở về Căn cứ Pensacola nơi ông phục vụ như một huấn luyện viên dạy lái máy bay tại Căn cứ Không lực Hải quân Meridian ở Mississippi. Khu sân bay này có tên là Trường bay McCain được đặt tên để vinh danh ông nội của ông.^[24] Vào năm 1964, ông có quan hệ tình cảm với Carol Shepp, một người mẫu có gốc ở Philadelphia, Pennsylvania; họ đã gặp nhau tại Annapolis và bà đã lấy một người bạn học của ông, nhưng sau đó ly dị.^[20][24] Ngày 3 tháng 7, 1965, McCain cưới Shepp tại Philadelphia, Pennsylvania.^[19] McCain nhận nuôi hai con của bà là Doug và Andy,^[25] năm tuổi và ba tuổi vào lúc đó;^[24] ông và bà sau đó có với nhau một con gái tên Sidney vào tháng 9 năm 1966.^[26] Mùa thu năm 1965 ông lại chút nữa bị mất mạng khi máy bay của ông chết máy trên bầu trời Norfolk, Virginia khiến ông phải nhảy dù an toàn ra ngoài và phi cơ của ông bị rơi.^[22]

McCain càng ngày càng trở nên chán chường với vai trò huấn luyện viên và xin được chuyển sang chiến đấu.^[21] Tháng 12 năm 1966 McCain được chuyển nhiệm vụ sang hàng không mẫu hạm USS Forrestal, lái phi cơ A-4 Skyhawk; ông bắt đầu phục vụ trên mẫu hạm này trong những chuyến đi đến Địa Trung Hải và Đại Tây Dương.^[27] Trong thời gian này, cha của McCain được thăng cấp chuẩn đô đốc năm 1958 và phó đô đốc năm 1963;^[28] và vào tháng 5 năm 1967 cha của ông được thăng lên đô đốc bốn sao và làm tổng tư lệnh các lực lượng Hải quân Hoa Kỳ tại Châu Âu, đóng tổng hành dinh tại London.^[5]

[sửa] Các chiến dịch tại Việt Nam

Các thủy thủ đang dập tắc những ngọn lửa trên Hàng không mẫu hạm USS Forrestal ngày 29 tháng 7 năm 1967.

Vào mùa xuân năm 1967 Forrestal được triển khai tham dự Chiến dịch Rolling Thunder, đó là chiến dịch dội bom chống Bắc Việt một phần của Chiến tranh Việt Nam.^[19][29] Đội phi cơ tấn công bay từ Hàng không mẫu hạm Forrestal có nhiệm vụ đánh phá các mục tiêu cơ sở hạ tầng đặc biệt và đã được chọn trước như kho vũ khí, nhà máy, và cầu;^[30] những mục tiêu này khá nguy hiểm vì các loại vũ khí phòng không được Liên Xô chế tạo và cung cấp, và được Lực lượng phòng không Bắc Việt giàn trận.^[30] Năm phi vụ tấn công đầu của McCain trên Bắc Việt không xảy ra chuyện gì.^[21] Nhưng McCain và các bạn phi công của ông trở nên chán nản vì cách điều hành Chiến dịch Rolling Thunder từ Washington;^[30] sau này ông có viết rằng "Danh sách các mục tiêu rất hạn chế đến nỗi chúng tôi phải bay trở lại và đánh phá mục tiêu đó nhiều lần.... Đa số các phi công của chúng tôi thi hành các phi vụ đều tin rằng các mục tiêu của chúng tôi gần như là không có giá trị gì. Thật lòng mà nói, chúng tôi nghĩ những tư lệnh dân sự của chúng tôi hoàn toàn là những thằng ngốc mà không có một chút khái niệm làm sao để thắng cuộc chiến."^[29]

Lúc đeo cấp bậc thiếu tá, McCain một lần nữa gần như bị mất mạng khi làm nhiệm vụ vào ngày 29 tháng 7 năm 1967 trên hàng không mẫu hạm Forrestal, đang hoạt động trong Vịnh Bắc Bộ. Các phi cơ đang chuẩn bị mở đợt tấn công thì một hỏa tiển Zuni từ một phi cơ F-4 Phantom bất chợt khai hỏa băng ngang qua sàn tàu. Đạn hỏa tiển bắn trúng chiếc A-4E Skyhawk của ông khi ông chuẩn bị cất cánh.^[31][32] Nó làm vở tung bình nhiên liệu của chiếc Skyhawk, bắt lửa và làm hai trái bom khác văng ra. McCain thoát ra khỏi chiếc phi cơ của mình bằng cách leo ra khỏi phòng lái, bò lên phía trước mũi phi cơ và nhảy xuống sàn tàu đang bốc cháy. Chín mươi phút sau vụ tai nạn, một trong hai quả bom nổ phía dưới phi cơ của ông. McCain bị mảnh bom văng trúng hai chân và ngực. Trận hỏa hoạn giết chết 132 thủy thủ, làm bị thương 62 người khác, phá hủy ít nhất 20 phi cơ, và mất đến 24 giờ để dập tắc ngọn lửa.^[33] Một hai ngày sau sau vụ tại nạn đó, McCain bảo với phóng viên New York Times là R. W. Apple, Jr. ở Saigon rằng, "Thật là một điều khó nói. Nhưng giờ đây tôi đã chứng kiến được bom và Napalm đã gây thiệt hại thế nào cho những người trên tàu của chúng tôi, Tôi không chắc rằng tôi có còn muốn thả bất cứ thứ nào như thế nữa không xuống Bắc Việt."^[34] Nhưng việc thay đổi hướng là không thể nào như McCain đã nói, "Tôi luôn mong muốn được phục vụ trong Hải quân. Tôi được sinh ra là ở trong hải quân và không bao giờ thực sự nghĩ đến một nghề nghiệp khác. Nhưng tôi luôn có vấn đề với đơn vị."^[34]

Khi hàng không mẫu hạm Forrestal rút về để sửa chửa, McCain tình nguyện gia nhập Phi đoàn Tấn công 163 trên hàng không mẫu hạm thiếu nhân sự là USS Oriskany. Hàng không mẫu hạm này cũng từng bị tai nạn hỏa hoạn trên sàn tàu trước đây^[21] và các phi đoàn của nó cũng bị thiệt hại nặng nề trong Chiến dịch Rolling Thunder, với 1/3 phi công tử trận hoặc bị bắt trong năm 1967.^[21] Ông gia nhập Oriskany vào tháng 9 năm 1967 cho một vòng phục vụ mà ông nghĩ là sẽ hoàn thành đầu mùa hè tới.^[35] Vào cuối tháng 10 năm 1967, McCain đã bay tổng cộng 22 phi vụ ném bom.^[36]

[sửa] Tù binh chiến tranh

John McCain lái một phi cơ A-4E Skyhawk giống như chiếc này vào năm 1967 khi ông bị bắn rơi.

Ngày 26 tháng 10 năm 1967, McCain đang bay trong một cuộc oanh kích có 20 phi cơ tham dự tấn công nhà máy nhiệt điện Yên Phụ tại trung tâm Hà Nội, một khu vực phòng không dày đặc mà trước đây được xem là ngoài vòng oanh kích của Hoa Kỳ ^[37][38]. Phi cơ A-4 Skyhawk của ông bị một hỏa tiễn chống phi cơ SA-2 do Liên Xô chế tạo bắn trúng ^[38] trong lúc vọt lên sau khi thả bom ^[39]. McCain bị gãy cả hai tay và 1 chân khi phi cơ của ông bị bắn trúng và ông dùng hệ thống thoát hiểm phóng ra khỏi phi cơ của mình ^[40]. Ông gần như bị chết chìm sau khi nhảy dù xuống Hồ Trúc Bạch, Hà Nội ^[37]. Sau khi tỉnh dậy, một đám đông vây quanh ông, chửi rủa ông, đá ông và lột quần áo ông ra ^[41]. Những người khác dúi báng súng vào vai ông và đâm lưỡi lê vào bàn chân trái và vùng bụng của ông; sau đó ông được đưa đến Nhà tù Hỏa Lò là nhà tù chính của Hà Nội có biệt danh là "Hanoi Hilton" do các tù binh Mỹ đặt cho ^[41][42]. Theo McCain, mặc dù ông bị thương trầm trọng, những người bắt được ông đã từ chối đưa ông vào bệnh viện vì quyết định để cho ông chết từ từ, họ đánh và khảo tra ông nhưng ông chỉ cho biết tên, cấp bậc, số quân và ngày sinh của mình ^[41], chỉ khi người Bắc Việt khám phá ra rằng ông là con của một đô đốc cao cấp thì họ mới cung cấp chăm sóc sức khỏe cho ông ^[41] và thông báo về việc bắt giữ ông. Đến thời điểm này, hai ngày sau khi phi cơ ông rơi, câu chuyện và tình trạng của ông là một tù binh chiến tranh đã được đăng trên trang đầu của tờ The New York Times ^[34].

McCain trải qua sáu tuần lễ trong nhà thương Hỏa Lò, nhận được sự chăm sóc y tế qua loa ^[37]. Ông được thông tín viên truyền hình Pháp phỏng vấn và được tường thuật trên hệ thống truyền hình CBS. Theo ông, chương trình này đã được mọi giới người Bắc Việt theo dõi trong số đó có tướng Võ Nguyên Giáp ^[41], và nhiều người trong số họ đinh ninh rằng ông chắc hẳn là một thành phần của tập đoàn có thế lực kinh tế quân sự và chính trị của Mỹ ^[41]. Lúc này ông bị sụt giảm trọng lượng, mất 50 cân Anh, tóc bắt đầu bạc ^[37], và bị đưa đến một trại tù binh chiến tranh ở ngoại ô Hà Nội có biệt danh là "Nông trường" ^[43] vào tháng 12 năm 1967. Ông nằm chung phòng giam với hai người bạn Mỹ khác. Họ không hy vọng là ông sẽ sống còn trong 1 tuần (một người là Bud Day, người sau này nhận Huân chương Vinh dự; họ cùng chăm sóc và giữ cho ông sống sót) ^[44]. Tháng 3 năm 1968, McCain bị biệt giam tại nơi mà ông sẽ sống trong hai năm tiếp đó ^[41]. Tháng 7 năm 1968, cha của McCain được thăng chức làm Tổng tư lệnh Bộ tư lệnh Thái Bình Dương (Commander-in-Chief, Pacific Command) đóng tổng hành dinh tại Honolulu và là tư lệnh tất cả các lực lượng Hoa Kỳ tại chiến trường Việt Nam ^[5]. Ngay lập tức McCain được cho cơ hội hồi hương sớm ^[37]. Theo McCain, Hà Nội muốn thực hiện tuyên truyền chứng tỏ sự khoan hồng cho thế giới bên ngoài thấy, và cũng muốn cho các tù binh chiến tranh khác thấy rằng những người có vị thế như McCain sẵn lòng để được đối xử một cách ưu tiên ^[41]. McCain từ chối lời đề nghị trao trả sớm vì qui định hành xử của quân đội là "first in, first out" (ý nghĩa trong trường hợp này là bị bắt trước thì phải được thả ra trước): ông chỉ chấp nhận lời đề nghị nếu như tất cả các tù binh bị bắt trước ông cũng đều được thả về ^[45]. Việc McCain từ chối được thả sớm đã được nhà thương thuyết chính của Hà Nội là Lê Đức Thọ lưu ý với Đặc sứ ngoại giao Hoa Kỳ Averell Harriman tại các cuộc hòa đàm đang diễn ra tại Paris ^[37].

Đài kỷ niệm chiến thắng bắn rơi máy bay của John McCain trong Chiến tranh Việt Nam

Ảnh John McCain lúc ở nhà tù Hỏa Lò.

Theo lời thuật của McCain, vào tháng 8 năm 1968, ông bắt đầu chịu đựng một loạt các cuộc tra tấn, hành hạ nặng tay bằng dây thừng buộc chặt vào các phần bị thương tổn và bị đánh đập cứ mỗi hai giờ đồng hồ vào lúc mà ông đang bị bệnh kiết lỵ ^[41][37]. Răng và xương của ông lại bị gãy và tinh thần của ông suy sụp; ông bắt đầu tìm cách nhiều lần để tự vẫn nhưng bị các nhân viên giam giữ phát hiện và ngăn chặn ^[37]. Sau bốn ngày như vậy, McCain đã ký một bản thú tội tuyên truyền chống Mỹ rằng ông là một "tội phạm" và là một "giặc lái" ^[37], mặc dù ông dùng ngôn từ đặc mùi cộng sản và không đúng văn phạm để ám hiệu những lời tự thú của ông là bị cưỡng bức ^[46]. Sau này ông có viết, "Tôi đã học được những gì mà tất cả chúng tôi đã học được tại đó: mọi người đều có một thời điểm nào đó phải buông xuôi. Tôi đã tới thời điểm buông xuôi của tôi" ^[41]. Thương tích của ông cho đến thời điểm này đã khiến cho ông không thể đưa tay qua đầu ^[14]. Những người bắt ông cố tình ép ông ký một giấy tự thú thứ hai, và lần này ông đã từ chối. Ông bị đánh đập ba lần mỗi tuần vì ông tiếp tục từ chối ký giấy tự thú thứ hai ^[47]. Những tù binh Mỹ khác cũng bị tra tấn và đối xử tệ hại như vậy để lấy lời "thú nhận tội" ^[41]. Có một lần khi ông bị ép buộc cung khai tên của các thành viên trong phi đoàn của ông, ông đã cung cấp tên các thành viên trong hàng tấn công của đội bóng bầu dục Green Bay Packers ^[46]. Một lần khác, một người gác tù lén lút nới lỏng dây thừng trói ông trong một đêm; khi người này thấy McCain trong ngày Lễ Giáng sinh, người này bước đến gần ông và lặng lẽ dùng chân của mình vẽ một cây thánh giá dưới mặt đất ^[48] (mấy thập niên sau ông mới nhắc lại câu chuyện ngoan đạo này như một minh chứng rằng có tín ngưỡng và có tình người trong lúc ông đi vận động tranh cử tổng thống ^[49][50]). McCain từ chối gặp mặt nhiều nhóm hoạt động hòa bình chống chiến tranh đang tới thăm Hà Nội, thí dụ như các nhóm của David Dellinger, Tom Hayden, và Rennie Davis vì ông không muốn cho cả bọn họ và người Bắc Việt có một chiến thắng về mặt tuyên truyền dựa vào mối quan hệ của ông với cha ông ^[41]. Sau này, theo người phụ trách nhà tù Hỏa Lò là ông Trần Trọng Duyệt thì McCain hoàn toàn không bị tra tấn ^[51]. Tuy nhiên lời phủ nhận của ông Duyệt cũng đã bị cựu đồng chí của mình là ông Bùi Tín tranh cãi ^[52].

Tháng 10 năm 1969, sự đối đãi của người Bắc Việt đối với McCain và các tù binh chiến tranh khác đột nhiên được cải thiện sau khi một tù binh bị đánh đập nặng tay và yếu sức được phóng thích vào mùa hè năm đó đã tiết lộ với giới báo chí thế giới về tình trạng và điều kiện sống mà những tù binh đang chịu đựng ^[41]. Tháng 12 năm 1969, McCain được đưa trở lại nhà tù Hỏa Lò "Hanoi Hilton" ^[41]; việc biệt giam của ông chấm dứt vào tháng 3 năm 1970 ^[41]. McCain tiếp tục từ chối gặp mặt những nhóm chống chiến tranh và những nhà báo có cảm tình với chế độ cộng sản Bắc Việt ^[41]; đối với một người khách đến viếng thăm và nói chuyện với ông, McCain sau này có viết "Tôi bảo với ông ấy rằng tôi không có hối hận về những gì tôi đã làm, và rằng tôi sẽ làm như vậy nếu có dịp như thế xảy ra"^[41]. McCain và các tù binh khác bị đưa sang nhiều trại tù khác nhau nhưng điều kiện sống trong những năm kế tiếp đó có dễ chịu hơn là họ đã từng chịu đựng trước đây ^[41]. Trở lại "Hanoi Hilton" từ tháng 11 năm 1971 và tiếp theo sau đó ^[41], McCain và các tù binh khác tiếp tục là thành phần chống đối kỷ luật khắc nghiệt của các quản tù ^[53] và reo hò khi những quả bom nổ của Chiến dịch đánh bom cường độ mạnh của Hoa Kỳ quanh Hà Nội vào Lễ Giáng sinh bằng pháo đài bay B-52 vào tháng 12 năm 1972, làm sáng cả bầu trời đêm và làm rung động vách tường của nhà tù. Chính cha của ông, biết rằng con của mình đang ở trong vùng Hà Nội, đã ra lệnh hàng ngày các vụ ném bom như một sự hành động mạnh tay bắt Bắc Việt phải chịu thỏa hiệp theo điều kiện của mình ^[41][54].

Tổng cộng McCain bị giam giữ tại Bắc Việt 5 năm rưỡi. Hiệp định Paris được ký ngày 27 tháng 1, 1973 kết thúc sự tham dự trực tiếp của Hoa Kỳ trong chiến tranh, nhưng việc sắp xếp cho chiến dịch hồi hương tù binh còn kéo dài hơn; McCain cuối cùng được phóng thích vào ngày 15 tháng 3 năm 1973 ^[55]. Ông đã làm tù binh gần như thêm 5 năm vì từ chối đặc ân trao trả sớm ^[56].

[sửa] Trở về Hoa Kỳ

Ngay khi trở về Hoa Kỳ, McCain được đoàn tụ với vợ của ông là Carol. Bà cũng bị tàn phế và chịu đựng nỗi đau như sắp chết trong suốt thời gian ông bị bắt vì một vụ tai nạn xe hơi tháng 12 năm 1969 đã khiến cho bà phải phẩu thuật nhiều tháng trời và chữa trị bằng phương pháp trị liệu vật lý;^[57] lúc ông gặp lại bà thì bà thấp hơn trước 4 inch, mang nạng, và trông có vẽ nặng nề.^[58] Là một tù binh mới được trở về, McCain trở nên một người nổi tiếng: Tờ báo The New York Times đã chạy trang đầu hình ông bước ra khỏi phi cơ tại Căn cứ Không quân Clark ở Philippines;^[59] ông xuất bản một tự chuyện dài diễn tả những gian nan thử thách của ông và việc ủng hộ của ông đối với sự điều hành cuộc chiến của chính phủ của Tổng thống Nixon trong tạp chí U.S. News & World Report;^[41] ông tham gia một số cuộc diễn hành và những buổi xuất hiện cá nhân; và một bức hình chụp ông đang chống nạng, bắt tay với Tổng thống Richard Nixon trong một buổi tiếp đón tại Tòa Bạch Ốc dành cho các tù binh vừa trở về đã trở thành hình tượng.^[57]

McCain tiếp tục nhận điều trị thương tích và học tại Đại học Chiến tranh Quốc gia (National War College) ở Căn cứ McNair tại Washington, D.C. trong thời gian 1973–1974.^[57][23] Ít có ai nghĩ rằng McCain có thể bay trở lại, nhưng ông quyết định thử và cố công trong 9 tháng nhận trị liệu vật lý đau đớn hành hạ, đặc biệt là ráng tập co hai đầu gối chân của mình lại.^[58] Cuối năm 1974 McCain vừa đủ hồi phục về thể chất để có thể bay^[58] và ông được phục hồi tình trạng được phép bay,^[57] và trở thành Sĩ quan Hành chính và sau đó là sĩ quan chỉ huy Phi đoàn VA-174 Hellrazors mà trước đây từng là phi đoàn huấn luyện Hải quân Duyên hải miền Đông gồm các phi cơ A-7 Corsair II đóng tại Căn cứ Không lực Hải quân Cecil Field ngoại ô Jacksonville, Florida và là phi đoàn cường kích lớn nhất trong Hải quân.^[57][23][60] Khả năng lãnh đạo của McCain được ghi nhận với việc nâng cao chất lượng của một đơn vị tầm thường, cải thiện sự sẳn sàng chiến đấu của các phi cơ và những qui định về an toàn cho các phi công và giành về cho phi đoàn giải Tuyên dương đơn vị xứng đáng (Meritorious Unit Commendation) lần đầu tiên,^[58] và trong lúc một số sĩ quan cao cấp không ưa thích sự có mặt của McCain vì được ân sủng nhờ có người cha đô đốc, các sĩ quan cấp dưới thì đồng lòng ủng hộ ông và giúp ông đạt đủ điều kiện để đáp phi cơ A-7 trên hàng không mẫu hạm.^[58]

Trong thời gian ở Jacksonville, hôn nhân của McCains bắt đầu rạn nứt.^[61] McCain có các cuộc tình ngoại hôn,^[61] và sau đó ông nói, "Sự đổ vở hôn nhân của tôi là do tính ích kỷ và ấu trỉ của tôi hơn là vì Việt Nam, và tôi không thể trốn tránh trách nhiệm bằng cách chỉ tay về cuộc chiến. Đáng trách hoàn toàn là tự bản thân tôi."^[61] Vợ của ông sau đó có ám chỉ đến những ẩn ý này khi nói rằng "Tôi cho rằng sự đổ vở hôn nhân của chúng tôi phần nhiều là do John, bước sang tuổi 40 nhưng muốn trở lại thời 25 tuổi, hơn là tôi làm gì khác sai trái."^[61]

[sửa] Liên lạc viên tại Thượng viện và hôn nhân lần thứ hai

Phỏng vấn McCain ngày 24 tháng 4 năm 1973 sau khi ông trở về nhà.

Năm 1976, McCain có thoáng nghĩ đến việc ra tranh cử Hạ viện Hoa Kỳ từ Florida.^[62] Tuy nhiên theo lời cân nhắc của Đô đố James L. Holloway III,^[57] năm 1977 McCain trở thành liên lạc viên Hải quân tại Thượng viện Hoa Kỳ.^[62] Trở lại vùng thủ đô Washington, D.C., McCain chẳng bao lâu sau đó trở thành trưởng nhóm liên lạc tại Tòa nhà Văn phòng Thượng viện Russell, và sau này ông nói rằng nó đã "thật sự đưa tôi vào giới chính trị và khởi đầu sự nghiệp thứ hai của tôi như một người phục vụ công chúng."^[57] McCain bị ảnh hưởng bởi các thượng nghị sĩ của cả hai đảng, và đặc biệt có một mối quan hệ chặt chẻ với thượng nghị sĩ Đảng Cộng hoà là John Tower từ Texas, thành viên của Ủy ban Quân vụ Thượng viện.^[57] McCain vẫn còn sống chung với vợ mặc dù họ đã nộp hồ sơ ly thân trong thời gian này.^[58]

Năm 1979, trong lúc dự tiệc tiếp tân quân sự tại Hawaii, McCain gặp và yêu Cindy Lou Hensley nhỏ hơn ông 17 tuổi. Bà là một giáo viên từ Phoenix, Arizona và là con gái của James Willis Hensley, một nhà phân phối bia Anheuser-Busch giàu có cùng vợ là Marguerite Smith.^[61] Vào thời gian này đời binh nghiệp hải quân của McCain rỏ ràng là dậm chân tại chổ; ông sẽ không bao giờ có cơ hội được thăng lên đến cấp bậc đô đốc như cha và ông nội của ông đã được.^[58] McCain làm đơn xin ly hôn và nhận được thỏa thuận không tranh chấp tại tòa từ vợ của ông là Carol tại Florida ngày 2 tháng 4 năm 1980;^[25] ông giàn xếp trọng hậu cho bà, bao gồm nhà cửa tại Virginia và Florida và giúp đở tài chánh cho bà điều trị thương tật.^[61] McCain và Hensley cưới nhau vào ngày 17 tháng 5 năm 1980^[19] tại Phoenix, Arizona.^[61] Con cái của McCain cảm thấy bực tức và không đến dự lễ cưới,^[58] nhưng vài năm sau đó họ đã làm lành lại với ông và Cindy.^[58][63]

McCain hồi hưu khỏi hải quân năm 1981 với cấp bậc đại tá.^[16] Trong suốt thời binh nghiệp, ông nhận được một Huân chương sao bạc, một Huân chương sao đồng, Legion of Merit, Purple Heart, và Distinguished Flying Cross.^[64]

[sửa] Sự nghiệp chính trị

[sửa] Dân biểu Hoa Kỳ và có thêm con cái

Sống tại Phoenix, McCain đi làm việc cho cha vợ mới của ông ở hảng phân phối bia Anheuser-Busch với tư cách là phó chủ tịch đối ngoại,^[61] nơi ông giành được sự ủng hộ chính trị trong cộng đồng thương mại địa phương,^[62] gặp gở nhiều khuôn mặt quyền thế như nhà ngân hàng Charles Keating, Jr., nhà phát triển địa ốc Fife Symington III,^[61] và nhà xuất bản báo chí Darrow "Duke" Tully,^[62] suốt thời gian tìm một chức vụ dân cử.^[61] Khi John Jacob Rhodes, Jr., đại biểu quốc hội lâu năm của Đảng Cộng hòa từ Khu bầu cử quốc hội số 1 của Arizona, thông báo hồi hưu, McCain ra ứng cử cho chiếc ghế này với tư cách là một đảng viên Cộng hòa năm 1982.^[65] McCain đối diện với hai nghị viên tiểu bang nhiều kinh nghiệm trong cuộc đua giành quyền được đề cử từ Đảng Cộng hoà, và vì là một người mới đến sống tại Arizona nên ông bị liên tiếp tấn công là kẻ ngoài đột nhập.^[61] Cuối cùng tại một diễn đàn dành cho các ứng cử viên, ông đã đưa ra một lời bác bỏ nổi tiếng chống một cử tri đang tấn công ông:

Một nhà bình luận trên báo Phoenix Gazette sau này gọi việc này là "câu trả lời chấn động nhất đối với một vấn đề chính trị đầy rắc rối mà tôi từng được nghe."^[61] Với sự giúp đở của một số chính trị gia địa phương ủng hộ và những mối liên hệ ở Washington cũng như sự quảng bá tranh cử trên truyền hình hữu hiệu, một phần nhờ vào số tiền 167.000 mà vợ ông tung vào chiến dịch vận động tranh cử (Ông đã dùng nhiều tiền hơn để tranh cử so với các đối thủ của ông),^[62] và sự ủng hộ của tờ báo The Arizona Republic của Tully (tờ báo có quyền lực nhất tiểu bang),^[62] McCain chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ có tính tranh đua khá dử dội vào tháng 9 năm 1982.^[61] So với cuộc tổng tuyển cử hai tháng sau đó, ông chiến thắng khá dễ dàng trong một khu có rất nhiều người thuộc Đảng Cộng hòa.^[61]

McCain gây ấn tượng ngay lập tức tại Quốc hội Hoa Kỳ. Ông được bầu làm chủ tịch nhóm dân biểu mới của năm 1983.^[61] Ông được phân công làm việc trong Ủy ban Dân biểu Hoa Kỳ đặc trách Nội vụ và Quốc hải vụ (United States House Committee on Interior and Insular Affairs), Ủy ban đặc trách về người già (Select Committee on Aging), và sau đó là chủ tịch Lực lương đặc nhiệm Đảng Cộng hòa đặc trách về sự vụ người bản thổ (Republican Task Force on Indian Affairs).^[66] Ông bảo trợ một số đạo luật về sự vụ người bản thổ, liên quan phần lớn là cấp phát đất cho các khu vực dành riêng cho người bản thổ và qui chế về thuế của các bộ tộc người bản thổ; đa số các đạo luật này không được thành công.^[67] Chính kiến của McCain vào thời gian này gần như là đi cùng chính sách của Tổng thống Ronald Reagan, các vấn đề từ kinh tế đến Liên Xô;^[68] tuy nhiên, lá phiếu của ông chống lại một giải pháp cho phép Tổng thống Reagan giữ các Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ được triển khai như một phần của Lực lượng đa quốc gia tại Lebanon, lấy lý do là tổng thống "không thấy một sự chống đối đáng kể nào tại Lebanon," có lẽ được xem là lời tiên tri sau vụ đánh bom trại lính ở Beirut năm 1983 một tháng sau đó;^[61] lá phiếu này cũng đã khởi đầu sự nổi tiếng của ông qua truyền thông quốc gia như là một chính trị gia có tư tưởng độc lập.^[61] McCain thắng tái cử dân biểu dễ dàng năm 1984.^[61] Trong nhiệm kỳ mới, McCain bảo trợ Đạo luật Phát triển Kinh tế người bản thổ năm 1985 và nó được ký thành luật.^[69] Năm 1985, ông trở lại Việt Nam cùng với Walter Cronkite để thực hiện một phóng sự đặc biệt của CBS News, và nhìn thấy đài chiến thắng được dựng lên nơi mà tên "giặc lái Ma Can" nổi tiếng được kéo lên từ Hồ Trúc Bạch, Hà Nội;^[70] đó là lần đầu tiên trong một số chuyến trở lại mà McCain đã thực hiện tại đó.^[70] Năm 1986 ông lại phá rào lần nữa bằng cách bỏ phiếu thành công tháo bỏ quyền phủ quyết của Reagan về Đạo luật chống chủ nghĩa Apartheid toàn diện mà áp đặt cấm vận chống Nam Phi.^[71]

Năm 1984 McCain và vợ ông là Cindy có cung với nhau một đứa con gái đầu lòng tên Meghan. Sinh sau Meghan là con trai John Sidney IV (được biết với tên là "Jack") năm 1986, và con trai James năm 1988.^[72] Năm 1991, Cindy McCain mang về Mỹ một bé gái 3 tháng tuổi bị bỏ rơi trong một cô nhi viện ở Bangladesh do Mẹ Teresa điều hành. Bé gái này rất cần chăm sóc y tế vì bị sứt môi trầm trọng;^[73] Gia đình McCain quyết định nhận bé gái này làm con nuôi và đặt tên là Bridget.^[74] Việc tiến hành xin con nuôi bắt đầu và bị đình trệ vì không biết rỏ ràng số phận thật sự về cha của đứa bé,^[75] nhưng vào năm 1993 việc xin con nuôi cuối cùng cũng được phán quyết xong.^[76] Năm 1994, McCain đứng bên cạnh vợ mình khi bà tiết lộ rằng bà đã từng nghiện thuốc giảm đau và bà nói rằng bà hy vọng là công chúng sẽ cho những người nghiện thuốc khác nghị lực và can đảm trong cuộc chiến chống cay nghiện của họ.^[77] Đầu thập niên 1990, McCain bắt đầu dự lễ tại nhà thờ Baptist gồm 6.000 thành viên ở Bắc Phoenix, Arizona, một thành phần của Giáo hội Baptist miền nam Hoa Kỳ. Sau này ông có nói rằng "[tôi thấy] thông điệp và tính chất cơ bản đầy đủ hơn là tôi có tại nhà thờ Episcopal. ... Họ là những người có đức tin vĩ đại về sự cứu thế, và tôi cũng vậy."^[78] Tuy nhiên ông vẫn tự nhận mình là một tín đồ Episcopal,^[78] trong khi Cindy và hai trong số các con được rửa tội tại nhà thờ Baptist nhưng ông thì không.^[78]

[sửa] Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ

Hình chính thức của Thượng nghị sĩ McCain

McCain quyết định ra tranh cử vào Thượng viện Hoa Kỳ đại diện Arizona vào năm 1986, khi hình tượng bảo thủ Mỹ lâu năm và cũng là người kỳ cựu của Arizona là Barry Goldwater hồi hưu.^[79] Không có đối thủ Cộng hòa nào tranh cử với McCain trong bầu cử sơ bộ, và như thư ký báo chí của ông là Torie Clarke đã diễn tả, sức mạnh chính trị của McCain đã thuyết phục đối thủ thuộc Đảng Dân chủ đáng gờm nhất của ông là Thống đốc Bruce Babbitt không ra tranh chiếc ghế thượng viện này.^[79] Thay vào đó McCain đối mặt với một đối thủ nhẹ ký hơn đó là nghị viên tiểu bang Richard Kimball, một chính trị gia trẻ có cá tính ngộ nghỉnh là ngũ dưới sàn văn phòng của mình^[80] và các đồng minh của McCain trong giới báo chí đã mô tả ông này là "kinh dị."^[79] Sự liên hệ với Duke Tully, vào lúc này đã bị mất mặt vì bịa đặt hồ sơ quân đội hư ảo cũng như việc tiếc lộ rằng cha vợ của ông từng có những hành vi bất hợp pháp trong quá khứ đã trở thành vấn đề cho cuộc vận động tranh cử của ông nhưng cuối cùng McCain giành thắng lợi trong cuộc bầu cử một cách dễ dàng với 60 phần trăm so với Kimball chỉ được 40 phần trăm.^[79][62]

Ngay khi vào Thượng viện Hoa Kỳ năm 1987, McCain trở thành thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện là nơi mà ông đã từng làm việc khi ông là nhân viên liên lạc Hải quân; ông cũng gia nhập Ủy ban Thương mại và Ủy ban đặt trách sự vụ người bản thổ.^[79] Ông thường ủng hộ chương trình nghị sự về người bản thổ thí dụ như cổ vũ cho sự tự quản tự chủ, ủng hộ công nghệ cờ bạc do người bản thổ tổ chức và quyền của bộ tộc kiểm soát việc nhận con nuôi. Có lần ông nói "Đừng bao giờ lường gạt họ nữa. Họ đã bị lường gạt nhiều lần trong 200 năm qua."^[81]

McCain là một người ủng hộ mạnh mẻ dự luật Gramm-Rudman bắt buộc cắt giảm chi tiêu một cách tự động trong trường hợp thâm hụt ngân sách.^[82] McCain chẳng bao lâu sau đó được cả nước biết đến qua một bài diễn văn đầy xúc động về thời gian ông bị bắt làm tù binh trong Đại hội Đảng Cộng hòa năm 1988