|
|
Ân PhúÂn Phú là một xã thuộc huyện Vũ Quang, tỉnh Hà Tĩnh nằm bên bờ sông Ngàn Sâu - thượng nguồn Sông La - và dưới chân núi Mồng Gà, cách bến Tam Soa (Linh Cảm) khoảng 3 km về phía Tả ngạn Sông Ngàn Sâu. Ân Phú có tên từ thời Tự Đức, vốn là xã Trại Đầu thuộc huyện Hương Sơn, trong khoảng thời gian thập niên 1950 -:- 2000 chuyển sang thuộc huyện Đức Thọ (có tên gọi là Đức Ân, Ân Phú). Ân Phú còn có giai đoạn với tên gọi là xã Đồng Công (gồm xã Đức Hòa, Đức Lạc, Ân Phú ngày nay). Năm 2000, huyện mới Vũ Quang được thành lập trên cơ sở tách một số xã của huyện Đức Thọ, Hương Khê, Hương Sơn, kể từ năm 2000 Ân Phú thuộc huyện Vũ Quang. Ân Phú cũng là mảnh đất có nhiều di tích văn hoá về thờ cúng các vị thần linh, trong đó được các vua nhà Nguyễn phong sắc. Trong các vị thần nhân dân Ân Phú thờ phụng có 5 vị là người thực trong lịch sử đời nhà Trần, nhà Lê - gọi là nhân thần. Một là Lê Triều Hoàng Hậu, người họ Ngô đầu đời nhà Lê (7 sắc), hai là Trần triều Trạng nguyên Kim Tử Vinh Lộc đại phu (2 sắc), ba là tiền Lê đô chỉ huy sử Lê Ngọc Xán (1 sắc), bốn là Kim Quy Sơn Tiền Trần Trạng nguyên và năm là Tiền Lê Quốc tử giám giám sinh Lê tiên sinh đại lang. Hiện nay, trên đất Ân Phú còn có 2 di sản văn hoá thờ cúng các vị thần hộ quốc giúp dân đã được các triều vua ban tặng đó là Đền Nhà Bà, hay gọi là Đền Vại (thờ Lê Triều Hoàng Hậu Ngô Thị Quận Quân), và Điện xóm Dênh dưới chân núi Mồng Gà. Còn các di danh những đền khác thờ các vị nhiên thần hộ quốc giúp dân hiển ứng trên núi Mồng Gà, đã được các vua nhà Nguyễn ban sắc tặng, các sắc này hiện đang lưu giữ tại Chùa Am (Đức Hoà-Đức Thọ), bao gồm 19 sắc phong. Ân Phú là nơi chiêu dân lập ấp và lưu sống cuối đời của hai cha con nhà sử học Sử Hy Nhan và Sử Đức Hy, cha con ông có công khai khẩn lên một phần xã Ân Phú hiện nay. Hậu duệ của dòng tộc Trần do Sử Hy Nhan truyền lại (họ chính của Sử Hy Nhan) đang là một dòng họ lớn ở Ân Phú. Dòng tộc này đang thờ tự, quản lý hai ngôi mộ và gia phổ của hai cha con ông. Ân Phú là quê hương của nhà thơ Huy Cận (Cù Huy Cận). Ông là nhà thơ đầu tiên của Việt Nam được bầu làm Viện sĩ Viện hàn lâm thơ Thế giới (được bầu vào năm 2001). Huy Cận từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Canh nông đầu tiên của Việt Nam, giữ chức Thứ truởng Bộ Văn hóa, sau đó giữ chức Bộ trưởng đặc trách văn hóa-nghệ thuật. Ân Phú là làng quê mà nhà thơ tình nổi tiếng Xuân Diệu, khi còn sống, Ông cũng đã nhiều lần đặt chân đến Ân Phú để thăm làng quê này cùng với người bạn lớn của Ông là nhà thơ Huy Cận. Hiện nay, Ân Phú có các Tiến sĩ, Thạc sĩ trên một số lĩnh vực, như: Tiến sĩ Cù Huy Chử - Nhà nghiên cứu lý luận, giảng dạy Đại học; Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ..v.v.. Một số bài thơ về Ân Phú (tên cũ là xã Đức Ân) đã được đưa vào trong các tác phẩm văn học.
[sửa] Chú thích
Ai về Ân Phú quê Cha Sông La uốn khúc, Mồng Ga núi gần Ai về quê Mẹ quen chân Tam Soa(*) bến cũ mấy lần đò xuôi Bởi vì sao quê hương ơi ! Sông gương bóng núi, một đời vấn vương Một đời mòn gót ngàn đường Bước vào đầu xóm rưng rưng lệ nhòa.
|
