Ergenekon davası

Bu madde güncel bilgiler içermektedir. Maddedeki bilgiler, olayların gelişimine göre sık sık güncellenebilir.

Ergenekon davası ya da Ergenekon terör örgütü davası, 12 Haziran 2007 tarihinde İstanbul'un Ümraniye ilçesinin Çakmak Mahallesi'nde bir gecekonduda 27 el bombası, TNT kalıpları ve fünyelerin bulunmasıyla başlayıp zamanla genişleyen soruşturma neticesinde, aralarında Zekeriya Öz'ün de bulunduğu üç İstanbul Cumhuriyet Savcısı tarafından hazırlanan iddianamenin kabulüyle başlayan davadır.^[1][2][3] Ergenekon isminin, örgüt üyesi olduğu iddia edilen kişilerin kendilerinin verdikleri bir isim^[4] olduğu için savcılar tarafından da kullanıldığı ifade edilmiştir.^[5]

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 58'i tutuklu, 150'den fazla şüpheli hakkında; silahlı terör örgütü kurmak, hükümeti devirmek, Hükümeti görev yapamaz hale getirmek, terör örgütü kurmak ve yönetmek, silahlı terör örgütüne üye olmak, silahlı terör örgütüne yardım etmek, cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti hükümetini ortadan kaldırmak veya görev yapmasını engellemeye teşebbüs, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ne karşı halkı isyana tahrik, patlayıcı madde bulundurmak atmak ve bu suçlara azmettirmek,Cumhuriyet gazetesine patlayıcı madde atmak ve 17 Mayıs 2006'daki Danıştay saldırısına azmettirmek, devletin güvenliğine ilişkin gizli belgeleri temin etmek, kişisel verileri kaydetmek, askeri itaatsizliğe teşvik, halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik gibi suçlarından kamu davası açıldı.

Soruşturmayı yürüten 3 Cumhuriyet Savcısı tarafından iddianame düzenlenmiş olup, yetkili savcı tarafından onaylandıktan sonra İstanbul 13 numaralı Ağır Ceza Mahkemesi'ne 14 Temmuz 2008 tarihinde iletilmiştir.^[6] Soruşturma dahilinde pek çok gözaltı, tutuklama ve arama gerçekleştirilmiş; bazı kesimler, bu operasyonların biçimine ve zamanına ilişkin eleştirilerde bulunmuştur.

Davanın ilk duruşması 20 Ekim 2008 tarihinde Silivri Cezaevi içindeki adliyede yapılacak.

[değiştir] İddianame

Vikikaynak'ta, Ergenekon iddianamesi ile ilgili metin bulabilirsiniz.

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi 47'si tutuklu 86 şüpheli hakkında hazırlanan 441 klasör, 2455 sayfadan ve oluşan Ergenekon İddianamesi ile ilgili incelemesini 25 Temmuz 2008 Cuma günü tamamlayarak iddianamenin kabulüne karar verdi. Mahkeme ayrıca dava ile ilgili tutuklananların farklı infaz ve tutukevlerinde bulunmalarını dikkate alarak, bütün tutuklu sanıkların Silivri Ceza İnfaz Kurumları Kampüsü'ne nakledilmesine ve davanın tutuklu sanıklarının tutukluluk hallerinin de Otuzar günlük sürelerle tekrar incelenmesine karar verdi.

Kabul edilen iddianamede 1 Temmuz 2008 ve daha sonraki gözaltılarda sonra tutuklanan ve aralarında Atatürkçü Düşünce Derneği Başkanı eski Jandarma Genel Komutanı emekli Orgeneral Şener Eruygur, emekli Orgeneral Hurşit Tolon ile emekli Albay Hasan Atilla Uğur'un da bulunduğu şüpheliler ile ilgili iddialar yer almıyor. Bu şüpheliler ile ilgili ek bir iddianame hazılanıyor.

[değiştir] Ergenekon örgütünün gerçekleştirdiği iddia edilen eylemler

İddianamede Ergenekon örgütünün Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ıskata teşebbüs, darbe ortamı hazırlamak amacıyla halkı Türkiye cumhuriyeti hükümetine karşı silahlı isyana tahrik, devlete ait gizli bilgi ve belgelerin elegeçirilip amacı dışında kullanılması, kişilerin siyasi felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydetme suçlarının yanı sıra 5, 10 ve 11 Mayıs 2006 tarihlerindeki Şişli'de bulunan Cumhuriyet Gazetesi merkezine el bombası atılması, 17 Mayıs 2006 günü Danıştay 2. Dairesine yönelik gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu Danıştay üyesi Mustafa Yücel Özbilgin'in öldürülmesi ve 2 üyenin yaralanması eylemlerini gerçekeştirdiği iddia edilmiştir.^[7]

[değiştir] Ergenekon örgütünün gerçekleştirmeyi planladığı iddia edilen eylemler

İşçi Partisi Ankara Genel Merkez binasında yapılan aramada ele geçirilen bir CD'nin yapılan incelemesinde "YARGITAY" isimli PDF dosyasında binanın bölümlerini gösterir şekiller olan elle çizilmiş basit bir kroki bulunmuş ve Yargıtay görevlilerine suikast hazırlığı yapıldığı iddia edilmiştir.

İddianamede ayrıca, Ergenekon örgütününü 2005 yılında dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt'a suikast hazırlığı yapıldığı ve Yeni Şafak gazetesi yazarı Fehmi Koru Nobel Edebiyat ödüllü yazar Orhan PamukDiyarbakır Büyükşehir Belediye başkanı Osman Baydemir, DTP genel başkanı Ahmet Türk ve milletvekili Sebahat Tuncel'e suikast planladığı ve bu saldırının hazırlığı yapıldığı iddia edilmiştir.^[8]

[değiştir] Sanıklar

Davada tutuklu olarak yargılanacak 70 sanık arasında Emekli Tuğgeneral Veli Küçük, İP Genel Başkanı Doğu Perinçek, Emekli Orgeneral Hurşit Tolon , İP Genel Sekreteri Nusret Senem, Türk Ortodoks Patrikhanesi Basın sözcüsü Sevgi Erenerol, Avukat Kemal Kerinçsiz, Kuvayı Milliye Derneği Başkanı emekli Kurmay Albay Mehmet Fikri Karadağ, Emekli Binbaşı Fikret Emek , Emekli Astsubay Oktay Yıldırım, Emekli Yüzbaşı Muzaffer Tekin, Yazar Ergün Poyraz, , Susurluk davası hükümlüsü Sami Hoştan , Doç. Dr. Emin Gürses , Ulusal Kanal Genel Yayın Yönetmeni Ferit İlsever de bulunuyor.

Aralarında Orgeneral Şener Eruygur, Cumhuriyet gazetesi başyazarı İlhan Selçuk, çete lideri Sedat Peker, İstanbul Üniversitesi eski rektörü Kemal Alemdaroğlu, Ankara Ticaret Odası başkanı Sinan Aygün, Cumhuriyet Gazetesi Ankara Temsilcisi Mustafa Balbay, Kanaltürk'ün eski sahibi Tuncay Özkan, yazar Erol Mütercimler, eski İstanbul Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü Adil Serdar Saçan, emekli Albay Hasan Atilla Uğur ve eski Esenyurt Belediye Başkanı Gürbüz Çapan'ın da bulunduğu 100'e yakın kişi tutuksuz yargılanacak.

Savcılık iddianamesinde örgütün yöneticileri olarak gösterilen Cumhuriyet gazetesi başyazarı İlhan Selçuk, İstanbul Üniversitesi eski rektörü Kemal Alemdaroğlu, İşçi Partisi genel başkanı Doğu Perinçek, Kuvayı Milliye Derneği başkanı Fikri Karadağ ve Türk Ortodoks Patrikhanesi basın sözcüsü Sevgi Erenerol Türk Ceza Kanununa göre yalnız kendi işlediği suçlardan değil örgütün gerçekleştirdiği bütün eylemlerden yargılanacaklar.

[değiştir] Dava öncesi

[değiştir] Operasyona tepkiler

• 4 Temmuz 2008'de CHP lideri Deniz Baykal NTV'ye verdigi bir demeçte AK Parti’nin “Baykal zanlıların avukatlığına mı soyundu?” şeklindeki değerlendirmesine “Savcısı Başbakan ise Deniz Baykal da avukatı olur” şeklinde karşılık verdi.^[9]

• Başbakan Recep Tayyip Erdoğan "Ergenekon'un avukatıyım" diyen CHP lideri Deniz Baykal'a, "Biz mafyanın, çetenin veya çetelerin avukatı değiliz." sözleriyle karşılık verdi. Erdoğan operasyonla ilgili olarak, "Türkiye'nin mutlu ve müreffeh yarınlara emin adımlarla ilerlemesi için, İtalya'da 'Temiz Eller' operasyonu yapıldığı zaman 'Bizde bu ne zaman yapılacak?' diye hayran hayran bakanlar, ülkemizde bu adımlar atıldığı zaman niçin rahatsız oluyorlar? Soğuk savaş yıllarından kalma yanlış alışkanlıklardan, gayri meşru arayışlardan, hukuk dışı yapılanmalardan Türkiye er ya da geç kurtulmak durumundadır." yorumunda bulundu.^[10][11]

• İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Genel Sekreter Vekili Mehmet Cengiz, iddianamede, 21 Mart günü İP Genel Merkezi’ndeki aramada bulunduğu belirtilen Yargıtay krokisi, Orgeneral Yaşar Büyükanıt’a ait koruma planı, NATO tesislerine saldırı planı, karargah evleri gibi belgelerin hiçbirinin, o gün tutulan 30 sayfalık resmi tutanaklarda yer almadığını bildirdi. Cengiz "Net olarak söylüyorum, tüm milletimize ilan ediyorum, bu belgeler kesinlikle partimize ait değildir" dedi.^[12]

• Siyaset bilimi profesörü Baskın Oran ise CHP'nin Ergenekon operasyonu konusundaki tavrı hakkında "Ben solcu olarak darbecileri tasfiye etmek için AKP’yle koalisyon yaparım. Ama laikler ve kendilerine ‘sol’ diyenler, laik-dinci kavgasını öne sürerek Ergenekoncuları, darbecileri kurtarmaya çalışıyorlar." yorumunda bulundu.^[13]

• Aralarında Ali Nesin, Ahmet Ümit, Ahmet İnsel, Ayşe Buğra, Ayşe Kadıoğlu, Baskın Oran, Ferhat Kentel, Murathan Mungan, Gencay Gürsoy, Lale Mansur, Mehmet Altan, Murat Belge, Toktamış Ateş ve Aydın Engin gibi isimlerin bulunduğu 300 aydın, Ergenekon soruşturmasının derinleştirilmesini isteyen bir bildiri yayınladılar. ^[14][15]

[değiştir] Dava

Ergenekon davasınının ilk duruşması 20 Ekim 2008’de Avrupa’nın en büyük cezaevi olan Silivri Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesi’ndeki adliyede yapılacak. Soruşturmayı yürüten üç Cumhuriyet savcısından Mehmet Ali Pekgüzel ile Nihat Taşkın mahkeme savcısı olarak yargılama boyunca duruşmalara katılacak. İlk olarak Hrant Dink suikastı davasında kullanılan görüntülü ve sesli kayıt sistemi kullanılacak.Silivri cezaevinde yapılacak olan duruşmaları, yalnızca kurumu adına ismi bildirilip akredite olan gazeteciler kendilerine ayrılan bölümden izleyebilecek. ^{[16] [17]}

[değiştir] Kronoloji

17 Mayıs 2006 - Danıştay 2. dairesine Alparslan Arslan silahlı saldırı düzenledi. Saldırı sonucunda, Danıştay İkinci Daire üyesi Mustafa Yücel Özbilgin öldü, aralarında daire başkanı Mustafa Birden'in de yer aldığı dört üye daha yaralandı. ^[18]

20 Mayıs 2006 - Muzaffer Tekin Danıştay saldırısı ile ilgili olarak tutuklandı. ^[19]

12 Haziran 2007 - 12 Haziran 2007'de bir ihbar üzerine Ümraniye'de bir gecekonduda operasyon yapıldı. 27 adet el bombası, TNT kalıpları ele geçirildi. Gecekondu sahibi ve yeğeninin ifadeleri üzerine soruşturma başlatıldı.

20 Haziran 2007 - İş adamı Kuddusi Okkır gözaltına alındı.

27 Temmuz 2007 - Araştırmacı yazar Ergün Poyraz, Oktay Yıldırım, Fikri Karadağ, Türk Ortodoks Kilisesi sözcüsü Sevgi Erenerol, Ümit Oğuztan, Avukat Kemal Kerinçsiz, Bekir Öztürk, Gazeteci yazarGüler Kömürcü, Zekeriya Öztürk, Sedat Peker, Taner Ünal, Fuat Turgut, Hüseyin Görüm, Fikret Emek, Semih Günaltay, Sami Hoştan, Ali Yasak gözaltına alındı. ^[20]

6 Eylül 2007 - ADD Üsküdar şubesi başkan yardımcısı Asuman Özdemir gözaltına alındı.

22 Ocak 2008 - Emekli Tuğgeneral Veli Küçük ve özel güvenlik görevlisi Serhat Atmaca gözaltına alındı.

21 Mart 2008 - Ergenekon soruşturmasında 5.dalga: İşçi Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek, Gazeteci yazar araştırmacı Adnan Akfırat, Cumhuriyet gazetesi başyazarı İlhan Selçuk, ^[21] Aydınlık Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Serhan Bolluk, Ulusal Kanal Genel Yayın Yönetmeni Ferit İlsever, İstanbul Üniversitesi eski rektörü Kemal Alemdaroğlu, Öğretim görevlisi Emin Gürses, Gazeteci yazar Vedat Yenerer ve Ankara Barosu Avukatı, İşçi Partisi Genel Başkan Yardımcısı Nusret Senem gözaltına alındı.

1 Temmuz 2008 - Ergenekon soruşturmasında 6.dalga: Emekli Jandarma Genel Komutanı, ADD Genel Başkanı Org. Şener Eruygur,Emekli 1. Ordu Komutanı Org. Hurşit Tolon, Cumhuriyet Gazetesi Ankara Temsilcisi Mustafa Balbay, Ankara Ticaret Odası Başkanı Sinan Aygün, Gazeteci ve Akademisyen Erol Mütercimler, Emekli Tuğamiral İlker Güven, Emekli Albay Hasan Atilla Uğur, Tercüman Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ufuk Büyükçelebi, Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden Ercüment Ovalı, Ulusal Sanayici ve İşadamları Derneği Genel Sekreteri, ADD eski Kadıköy Şube Başkanı Birol Başaran, Türkiye Gençlik Birliği Kurucu Başkanı(eski) Adnan Türkkan, İşçi Partisi Öncü Gençlik(Gençlik Kolları) Başkan Yardımcısı Tunç Akkoç, Emekli Albay ve ADD Kadıköy Şubesi Başkanı Coşkun Gürel gözaltına alındı. Turhan Çömez ve Levent Ersöz yurtdışına çıktıkları için yakalanamadı. ^{[22] [23] [24] [25] [26] [27] [28] [29] [30]}

6 Temmuz 2008 - Davanın sanıklarından Kuddusi Okkır vefat etti.

7 Temmuz 2008 - 1 Temmuz'da gözaltına alınan Hasan Atilla Uğur, İbrahim Özcan , Birol Başaran , Barbaros Altıntaş, Osman Gürbüz, Kemal Aydın, Durmuş Ali Özoğlu , Emekli Orgeneral Hurşit Tolon ve Emekli Orgeneral Şener Eruygur tutuklandı.

14 Temmuz 2008 - İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Aykut Cengiz Engin yaptığı basın toplantısında Ergenkon davası hakkındaki savcılık iddianamesinin İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine iletildiğini söyledi. Başsavcı ayrıca Danıştay saldırısı, Cumhuriyet gazetesi'ne atılan bombaların iddianamede yer verildiğini darbe günlüklerinin ise iddianamede yer almadığını bildirdi. ^{[31] [32] [33] [34]}

15 Temmuz 2008 - 1 Temmuz'da gözaltına alınan Emekli Jandarma Albay Arif Doğan ve Muzaffer Öztürk tutuklandı.

23 Temmuz 2008 - Ergenekon soruşturmasında 7.dalga: İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi, İP Merkez Karar Kurulu Üyesi Uçkun Geray, Gemi Mühendisleri Odası Silifke temsilcisi, Ulusal Kanal Çalışanı Yusuf Buldu, İşçi Partisi Üyesi Ulusal Kanal Çalışanı Nuran Gökdemir, Milli Çözüm Dergisi Yayın Müdürü Ahmet Akgül ve Mevlüt Sungur gözaltına alındı. ^[35]

25 Temmuz 2008 - Ergenekon iddianamesi kabul edildi ve dava süreci resmen başladı.

28 Ağustos 2008 - Anayasa Mahkemesi Başkanvekili Osman Paksüt'ün eşi Ferda Paksüt zanlı olarak ifade verdi.^{[36] [37] [38]}

2 Eylül 2008 - Karagümrük çetesi lideri Nuri Ergin'in sekiz yıl önce Uşak cezaevinde çıkardıkları isyan sırasında çekilen ve Sabancı suikastının faili Mustafa Duyar'ı öldürme emrini kendisine Veli Küçük'ün verdiğini itiraf ettiği bir video görüntü basına yansıdı. ^[39][40]

3 Eylül 2008 - Kocaeli Muharebe Hizmet Destek Eğitim ve Garnizon Komutanı Korgeneral Galip Mendi, Kandıra Cezaevinde tutuklu bulunan emekli Orgeneral Şener Eruygur ile Orgeneral Hurşit Tolon'u TSK adına ziyaret etti. ^[41][42][43] AK Parti ziyareti insanî bir ziyaret olarak nitelerken CHP ve MHP geç kalınmış bir ziyaret şeklinde değerlendirdi. ^[44]

18 Eylül 2008 - İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Hakkari illerinde eş zamanlı olarak düzenlenen 8. dalga operasyonlarında, aralarında Ülkü Ocakları eski Başkanı Levent Temiz, Sisi lakaplı Seyhan Soylu, oyuncu Nurseli İdiz ile beş teğmen ve bir askerî öğrencinin de bulunduğu 19 kişi gözaltına alındı. ^{[45][46] [47]} Gözaltına alınan 6 askeri personelden 4 teğmen ve 1 askeri öğrenci tutuklanarak Hasdal'daki askeri cezaevine gönderildi. 1 teğmen ise serbest bırakıldı. ^[48] Gözaltına alınan diğer 13 kişiden de 6 sı tutuklandı. ^[49] Böylece bu operasyonda tutuklananların sayısı 11'e yükseldi.

18 Eylül 2008 - Danıştay saldırısı davasında müebbet hapse mahkum olan Osman Yıldırım, Ankara 12. Asliye Ceza Mahkemesi’ne ilettiği 6 sayfalık mektubunda "Ergenekon, Cumhuriyet'e bomba atma işini bana, suikast işlerini de Alparslan Arslan'a, Atabeyler'e verdi" itirafında bulundu. ^{[50] [51]}

21 Eylül 2008 - Soruşturma kapsamında tutuklu bulunduğu cezaevinde merdivenden düşen emekli Orgeneral Şener Eruygur tutuklanışından 78 gün sonra sağlık sorunları nedeniyle tahliye edildi.^[52] Alınan bu kararın ardından Şener Eruygur'a yurtdışına çıkış yasağı konuldu. ^[53]

23 Eylül 2008 - Ergenekon operasyonunda 9.dalga: İstanbul, Ankara ve İzmir’de eşzamanlı yürütülen operasyonlarda aralarında Kanaltürk’ün eski sahibi, gazeteci Tuncay Özkan ve eski Esenyurt Belediye Başkanı Gürbüz Çapan Kanaltürk'ün Müdürü Kerimcan Kamal, KanalTürk eski Haber Müdürü Adnan Bulut, Biz kaç kişiyiz? hareketi'nden Evrim Baykara ve eski manken Duygu Dikmenoğlu'nun da bulunduğu 16 kişi gözaltına alındı. ^{[54][55] [56][57][58][59]}

26 Eylül 2008 - 21 Eylül 2008 tarihinde tutuklanan askeri personelden 1 teğmen ve 1 askeri öğrenci serbest bırakıldı. 3 teğmenin ise tahliye talebi reddedildi. ^[60]

27 Eylül 2008 - Ergenekon operasyonunun 9.dalgasında gözaltına alınan gazeteci Tuncay Özkan, eski İstanbul Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü Adil Serdar Saçan, eski Esenyurt Belediye Başkanı Gürbüz Çapan, emekli Hakim Albay Tanju Güvendiren, Aydınlık dergisi yazarı Emcet Olcaytu ve tıp doktoru Hüseyin Nazlıkul tutuklandı. ^[61]

5 Ekim 2008 - Ergenekon davası sebebiyle Kandıra F Tipi Cezaevi ile Tekirdağ F Tipi cezaevindeki tutuklu bulunan 36 sanık Silivri Cezaevine nakledildi.^[62]

10 Ekim 2008 - Ergenekon soruşturması kapsamında tutuklanan emekli hakim albay Tanju Güvendiren ile tıp doktoru Hüseyin Nazlıkulu serbest bırakıldı. ^[63]

[değiştir] Literatürde Ergenekon

• Aytekin Gezici: Ergenekon: Çelik Çekirdek'ten Susurluk'a, Sauna Çetesi'nden Türk İntikam Tugayı'na. Karakutu Yayınları, Şubat 2008, ISBN 978-9944-71-439-6
• Şamil Tayyar: Operasyon Ergenekon: Gizli Belgelerde Karanlık İlişkiler. Timaş Yayınları, Şubat 2007, ISBN 978-975-263-713-9
• Şamil Tayyar: Gölge İktidar: 1 Numaranın İzinde, ISBN 975-263-788-7
• Zihni Çakır: Ergenekon'un Çöküşü 1: Dünden Bugüne Devletin Derinliklerindeki Kirli İlişkiler. Neden Kitap, Mart 2008, ISBN 978-975-254-205-1
• Zihni Çakır: Ergenekon'un Çöküşü 2: Dünden Bugüne Devletin Derinliklerindeki Kirli İlişkiler. Neden Kitap, Mart 2008, ISBN 978-975-254-238-9
• Can Dündar ve Celal Kazdağlı: Ergenekon. İmge Kitabevi Yayınları, Ağustos 2006, ISBN 978-975-533-199-7

[değiştir] Ayrıca bakınız

• Ergenekon davası iddianamesi
• Ergenekon davası sanıkları
• Gladio
• Kontrgerilla
• Kuvayı Milliye Derneği
• Vatansever Kuvvetler Güç Birliği Hareketi
• Danıştay Saldırısı
• Alparslan Aslan
• Uğur Mumcu
• Üzeyir Garih^[64]
• Necip Hablemitoğlu
• Özdemir Sabancı^[65]
• Mustafa Duyar

[değiştir] Dış bağlantılar

• Ergenekon iddianamesi
• İstanbul Cumhuriyet Başsavcısının basın toplantısı
• Ergenekon'un yakın tarihi, İsmet Berkan
• Ergenekon örgütlenme şeması
• Delil Klasorleri
• İşçi Partisi'nden basın açıklaması

[değiştir] Kaynakça