Plutoni


Përshkrimi	Vlera
largësia nga Dielli	5902956850 km
Shpejtësia orbitale	4.73 km/sek
Periudha orbitale	247.67 vite
Periudha e rrotullimit	6d 9h 21m
Anim - Pjerrtësi	122°
Diametri ekuatorial	1425.4 milje
Madhësia (Toka=1)	0.002
Graviteti (Toka=1)	0.06
Shpejtësia e largimit	0.74 milje/sek
Temperatura e sipërfaqes	-382° F

Plutoni apo emri përkëdhelës Pluto është një planet xhuxh^[1] në sistemin tonë diellor. Shenja e planetit ishte . Plutoni u zbullua 1930 si "planet", por pas definimit të ri të planetëve më 24 gusht 2006 në Prag nga IAU ky planet vlen si një xhuxh planet.

Historia e këtij objekti që nga zbulimi i tij dhe dhënja e statutit planet, përpos me austronominë ka qenë e ndërlidhur edhe me drejtime tjera shoqërore dhe politike të asaj kohe në perendim. Për deri sa nga ana politike, zbuluesti e tij, amerikanët e paraqitëshin si triumf të zhvillimit të tyre në austronomi, ata në anën shoqërorë ja arrinë që ti japin një famë duke futur në modë edhe si emërtim i kafshëve shtëpiake dhe produkteve të ndryshme emërtimin ledhatues Pluto.

Që me zbulimin e tij disa shkencëtarë ndër ta edhe amerikanë nuk ishin të pajtimit me klasifikimin e tij si planet, mirëpo nuk ishin në gjendje të dëshmonin që nuk ishte planet. Kundërshtarëve, për të dëshmuar që plutoni nuk ishte planet por një nga objektet e shumta të ngjajshme në sistemin diellor, ju nevojiten mëse 30 vite. Dhe në fund ata dëshmuan se plutoni ishte një nga mijëra objektet e largëta, në skajet e sistemit dhe se po të klasifikohej si planet atëher sitemi diellor sipas tyre duhej të kishte më së paku 300 planete të njohur. Të gjitha këto mini-trupa qeielorë formojnë një "zinxhirë" në skajet e sistemit diellor.

Si do që ketë qënë, plutoni apo pluto për shkencëtarët ka qenë pikënisja e shikimit në thellësin e skajit të sistemit dhe duke ju falenderuar zbulimit të tij dhe kundërshtrve të klasifikit kanë ardhur në njohuri shumë të rëndësishme.

Dëshmimia që kundërshtarët e "Plutos" paraqiten, në botën perendiore ka hasur në hidhërim të shumë banorëve pasi që në botëkuptimet e tyre ai ishte planeti më i dashur, më i lezeqëm. Kjo duket të ketë qenë ndikmi i medijave dhe produkteve që kishin vërshuar tregun pas zbulimit të plutonit. Produkti më i njohur ndër shqiptarë nga kjo valë ka qenë Pluto, figura e qenit në filmat e vizatuar të Miki Mausit.