Suopma

Suomen tasavalta
Republiken Finland

Suoma leavga Suoma vearjogovva

Našunalbáimmaldat: ii leat

Almmolaš giella

suomagiella, ruoŧagiella

Presideanta

Oaiveministtar

Viidodat
- Oktibuot
- % čáhci

337,030 km²
9,4%

Olmmošlohku
- Oktibuot (2004)
- Čoahkkisvuohta

5 236 100
17,1/km²

Iehčanasvuohta
- Beaivi

Juovlamánu 6. b. 1917

Ruhta

Euro

Áigeavádat

UTC +2 (Geasseáigi +3)

Našunallávlla

Maamme

Interneahtta-TLD

.fi

Suoma kárta

Suopma dahjege Suoma dásseváldi (suomagillii Suomi, Suomen tasavalta, ruoŧagillii Finland, Republiken Finland) lea iehčanas dásseváldi Eurohpás, Nuortameara nuortadavabealde. Suoma rádjeriikkat leat Ruoŧŧa oarjin, Norga davvin, Ruošša nuortin ja Suomaluovtta lulabealde Estteeana. Ålánda lea demilitariserejuvvon autonomalaš eanangoddi, mii gullá Supmii.

Suoma vuođđolága mielde Suoma riikkagielat leat suomagiella ja ruoŧagiella. Vuođđolága mielde sámiin álgoálbmogin, románain ja eará vehádatjoavkkuin lea vuoigatvuohta bajásdoallat ja ovddidit iežas giela ja kultuvrra.

Suoma oaivegávpot lea Helsset (suomagillii Helsinki, ruoŧagillii Helsingfors). Suomas leat sullii 5,3 miljovnná ássi. Suopma gullá Eurohpa Uniovdnii ja Davviriikkaide.

Sisdoallu

[ođasmahte] Historjá

[ođasmahte] Ovdahistorjá

Suopma lei jieŋa vuolde maŋimus jiekŋabaji áigge. Go jiekŋa álggii suddat sullii 10 000 jagi dassái, saddjii ja hápmii dat ollu eatnama. Vuosttas mearkkat ássiin leat s. jagis 8000 oKr. Sii ledje bivdit ja guolásteaddjit. Sii bivde omd. guovžžaid, lottiid ja njuorjjuid. Eananduollu bođii Supmii s. 2000-1500 oKr. Olbmot gávppašedje goitge Ruošša ja Skandinávia guovllu ássiiguin. Suomas leat maiddai gávdnojuvvon badjel 60 báktemálema, mat leat eanás govat ealliiguin.

Metállagálvvui Suomas álge geavahit s. 1500 oKr. Oktasaččat jurddašit ahte ruovdeáigi bisttii Suomas gitta 1300-logu mKr rádjai. Dán áigge Ruoŧŧa ja Novgorod álge báhkkejit gilvvu Supmii.

Galdu: Suoma albmotmusea web-siiddut http://www.nba.fi/natmus/museum/opetus/

[ođasmahte] Báikkálašhálddaseapmi

Suoma leanat

Stáhta guovlohálddaseami dihte Suopma lea juhkojuvvon leanaide, mat leat dál guhta (6).

1. Lulli-Suoma leatna

2. Oarje-Suoma leatna

3. Nuorta-Suoma leatna

4. Oulu leatna

5. Lappi leatna

6. Ålándda leatna lea stáhta guovddášhálddáhusa orgánisašuvdna autonomalaš Ålándda eanangottis.

Helsset

Suoma leavga

Dálá leatnajuohku lea leamašan ánus jagi 1997 rájes, goas dáhpáhuvai leatnaođastus. Boares leanat ledje oktiibuot 11 + Ålándda eanangoddi. Leatnahálddahusas ii leat válggain váljjejuvvon ovddasteaddjit. Stáhta báikkálašhálddaseami dihte leanat leat juhkojuvvon 90 gihligottái.