Umlaut

Umlaut (dosłownie: przegłos) to zmiana brzmienia samogłoski spotykana w językach germańskich.

[edytuj] Umlaut w języku niemieckim

Zgodnie z transkrypcją z alfabetu niemieckiego na inne łacińskie, umlauty są zastępowane przez dodanie litery "e" po literze ze znakiem diakrytycznym oznaczającym umlaut, czyli:

• ä - ae
• ö - oe
• ü - ue

np. Müller -> Mueller

Równolegle do pisowni z wykorzystaniem liter ä, ü, ö występują słowa zawsze pisane przez ae, ue, oe - dotyczy to przede wszystkim niektórych nazwisk (np. Goethe, równoległe postacie Schröder i Schroeder).

Niemieckie samogłoski:

• ä oznacza tzw. "e nienapięte", czyli głoskę [ε] (polskie e) lub [ε:], przy czym ta druga raczej zastępowana jest przez długie "e napięte" [e:] (dźwięk pośredni między polskim a i e w pierwszym przypadku, oraz dźwięk pośredni między e i i [jak polskie e między spółgłoskami miękkimi], ale tylko w wyrazach gdzie ä stoi bezpośrednio przed niemym h, np. erzählen albo wählen - na oznaczenie którego alfabet niemiecki dysponuje również literą "e")
• ö - może oznaczać głoski [ø:] lub [œ], rzadziej [ø] (stanowiące zasadniczo dźwięki pośrednie między polskim o i e )
• ü - może oznaczać głoski [y:] lub [ʏ] (stanowiące zasadniczo dźwięki pośrednie między polskim u i i )

Dla osób korzystających z popularnych edytorów tekstów w systemie operacyjnym Windows przyda się prosta metoda wpisywania liter z umlautem:

• Alt + 142 = Ä
• Alt + 132 = ä
• Alt + 153 = Ö
• Alt + 148 = ö
• Alt + 154 = Ü
• Alt + 129 = ü

W przypadku korzystania z klawiatury maszynistki w systemach Windows i Linux umlauty (i diarezy wprowadza się wciskając kolejno AltGr++ (alt z klawiszem bezpośrednio na prawo od zera), a następnie właściwą samogłoskę, np:

• AltGr + + ShiftA = Ä
• AltGr + + A = ä
• AltGr + + ShiftE = Ë
• AltGr + + E = ë

itp.

[edytuj] Zobacz też

• przegłos
• alternacja (oboczność)
• diareza (inne użycie tego znaku diakrytycznego)
• heavy-metalowy pseudoumlaut

Ponieważ to hasło  związane z językoznawstwem ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam je rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.