Hydroliza

Hydroliza - reakcja chemiczna polegająca na rozpadzie cząsteczek związku chemicznego na dwa lub więcej mniejszych fragmentów w reakcji z wodą lub parą wodną. W przypadku soli jonowych przez hydrolizę rozumie się zbiór wtórnych reakcji jonów powstałych w wyniku solwolizy tej soli, które niekiedy prowadzą do zmiany pH środowiska.

[edytuj] Reakcje hydrolizy

Zazwyczaj, reakcja hydrolizy przebiega wg ogólnego schematu:

A-B + H₂O → H-B + A-OH

choć są też możliwe bardziej złożone mechanizmy tej reakcji, np:

A-B + 2 H₂O → A-OH + B-OH + H₂

które zdarzają się w fazie gazowej w wysokiej temperaturze lub w warunkach elektrolizy.

Hydroliza jest procesem odwrotnym do kondensacji hydrolitycznej - tj. reakcji łączenia dwóch lub więcej cząsteczek z wydzieleniem cząsteczek wody.

Wiele reakcji hydrolizy ma charakter odwracalny, przy czym kierunek reakcji zależy od jej warunków:

Np. hydroliza estrów:

RCOOR' + H₂O → RCOOH + R'OH

wymaga dostarczania do układu reakcyjnego odpowiedniej ilości wody, przy jej deficycie zaczyna zachodzić reakcja kondensacji dopiero co powstałego kwasu (RCOOH) i alkoholu (R'OH), która jest w gruncie rzeczy tą samą reakcją, tylko zapisaną odwrotnie:

RCOOH + R'OH → RCOOR' + H₂O

[edytuj] Dysocjacja elektrolityczna i hydroliza soli

Reakcji hydrolizy nie należy mylić z dysocjacją elektrolityczną (w tym hydrolizą soli - lub ogólnie solwolizą soli - słabych kwasów i zasad) i solwatacją, której szczególnym przypadkiem jest hydratacja.

Dysocjacja polega na rozpadzie cząsteczki pod wpływem działania rozpuszczalnika (w tym również wody), ale bez tworzenia z nim wiązań kowalencyjnych, zaś hydratacja polega na tworzeniu się kompleksów z wodą poprzez wiązania wodorowe i inne oddziaływania międzycząsteczkowe.

Zobacz też: Hydroliza soli