Front zachodni (II wojna światowa)

Ten artykuł dotyczy frontu zachodniego okresu II wojny światowej. Zobacz też: front zachodni – stronę ujednoznaczniającą.

Front zachodni
II wojna światowa

Czołg Sherman przed Łukiem Triumfalnym w Paryżu

Data

3 września 1939 - 7 maja 1940
6 czerwca 1944 - 8 maja 1945

Wynik

1940 - zwycięstwo III Rzeszy
1945 - zwycięstwo aliantów

Przyczyna

1. Dążenie Niemców do zapanowania nad całą Europą

2. Dążenie aliantów do utworzenia przeciwwagi dla frontu wschodniego, szybszego pokonania państw Osi i wypełnienia zobowiązań z Teheranu

Terytorium

głównie Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, III Rzesza

Strony konfliktu
III Rzesza Francja Vichy Włochy	USA Wielka Brytania Kanada Australia Wolna Francja Holandia Belgia Polska Luksemburg

Przeprawa piechoty brytyjskiej przez Ren pod Wesel. 24 marca 1945

Lądowanie w Normandii

II wojna światowa 1939-1945
Kampania wrześniowa - Bitwa o Atlantyk – Dziwna wojna – Wojna zimowa – Kampania norweska 1940 – Kampania francuska 1940 – Bitwa o Anglię – Front wschodni – Front zachodni - Wojna na Pacyfiku - Kampania śródziemnomorska – Operacja Overlord

Front zachodni - front działań zbrojnych okresu II wojny światowej, istniejący w dwóch okresach:

od 3 września 1939 do 7 maja 1940 (wypowiedzenie wojny Niemcom przez Francję i Wielką Brytanię, tzw. dziwna wojna, a następnie niemiecki plan Fall Gelb),
a następnie otworzony na nowo przez aliantów w czerwcu 1944, po desancie na terenie francuskiej Normandii (Operacja Overlord)^[1].

Głównym celem odtworzonego frontu zachodniego było stworzenie przeciwwagi dla tzw. frontu wschodniego na terenach Związku Radzieckiego, a tym samym szybsze pokonanie państw Osi. Dzięki temu front zachodni zyskał sobie również miano drugiego frontu.

Spis treści

[edytuj] Skład wojsk alianckich po otwarciu frontu w 1944 roku

Skład grupy armii jak i poszczególnych armii był zmienny i wyznaczany w zależności od potrzeb na danym kierunku operacyjnym.^[2]

Dowódca Naczelnego Dowództwa Sił Ekspedycyjnych - Dwight D. Eisenhower

6 Grupa Armii - Jacob Devers
- 1 Armia (F) – gen. de Tassingy
  - 1 Korpus (F) – gen. Bethouart
  - 2 Korpus (F) – gen. de Montsabert
- 7 Armia – gen. Path
  - 6 Korpus (USA) – gen. Brooks
  - 15 Korpus (USA) – gen. Haislip
12 Grupa Armii – Omar Bradley
- 1 Armia – gen. Hodges
  - 3 Korpus (USA) – gen. Van Fleet
  - 5 Korpus (USA) – gen. Huebner
  - 7 Korpus (USA) – gen. Collins
  - 18 Korpus (USA) – gen. Ridgway
- 3 Armia – gen. George Patton
  - 8 Korpus (USA) – gen. Middleton
  - 12 Korpus (USA) – gen. Eddy
  - 20 Korpus (USA) – gen. Walker
- 9 Armia – gen. Simpson
  - 13 Korpus (USA) – gen. Gillem
  - 16 Korpus (USA) – gen. Aderson
  - 19 Korpus (USA) – McLain
- 15 Armia - gen. Gerow
  - 22 Korpus (USA) – gen. Harmon
  - 23 Korpus (USA) – gen. Balmer
21 Grupa Armii – Bernard Law Montgomery
- 2 Armia (GB) – gen. Dempsey
  - 1 Korpus (GB) – gen. Cracker
  - 7 Korpus (GB) – gen. Barker
  - 12 Korpus (GB) – gen. Rytchie
  - 30 Korpus (GB) – gen. Horrocsk
- 1 Armia (CAN)– gen. Crear
  - 1 Korpus (CAN) - gen. Foulkes
  - 2 Korpus (CAN) – gen. Simonds

[edytuj] Front zachodni w literaturze

Stephen E. Ambrose: Obywatele w mundurach. Warszawa: Wydawnictwo Magnum, 2004. ISBN 83-89656-01-9.
Paul Carell: Alianci lądują: Normandia 1944. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006. ISBN 83-1110-309-7.
Basil Liddel-Hart: Karmazynowe bractwo. Warszawa: Wydawnictwo Arkadiusz Wingert, 2006. ISBN 83-9217-044-X.
Cornelius Ryan: Najdłuższy dzień. Warszawa: Czytelnik, 1987. ISBN 83-07-01574-X.
Cornelius Ryan: Ostatnia bitwa. Warszawa: Czytelnik, 1992. ISBN 83-07-02287-8.

[edytuj] Bibliografia

Omar Nelson Bradley: Żołnierska epopeja. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07683-9.
Clarke, Jeffrey J., and Robert Ross Smith. Riviera to the Rhine. Government Printing Office, 1993.
Dwight David Eisenhower: Krucjata w Europie. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1998. ISBN 83-11-08790-3.
Hastings, Max. (2004). Armageddon: The Battle for Germany, 1944–1945. New York: Alfred A. Knopf. ISBN 0-375-41433-9.
George Smith Patton: Wojna jak ją poznałem. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07672-3.
Seaton, Albert (1971). The Russo-German War. New York: Praeger Publishers.
Weigley, Russell F. (1981). Eisenhower's Lieutenants. Bloomington: Indiana University Press. ISBN 0-253-13333-5.

Przypisy

↑ Określenie "front zachodni" nie jest jednoznaczne, gdyż odnosi się do różnych ram czasowych i terytorialnych zależnie od kręgu historycznego i wojskowego.
↑ Skład wojsk alianckich w ostatniej ofensywie